Η Fitch Ratings διατήρησε την πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας στη βαθμίδα BBB, με σταθερές προοπτικές. Ο οίκος αναγνωρίζει την ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, τις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις και την ανθεκτικότητα της οικονομικής ανάπτυξης. Η Fitch προβλέπει ότι έως το τέλος του 2026, η Ελλάδα θα ξεπεράσει την Ιταλία ως προς το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη, με το ελληνικό χρέος να βρεθεί χαμηλότερα από το ιταλικό. Η απόφαση, που λήφθηκε στις 6 Νοεμβρίου, δεν περιλάμβανε αναβάθμιση της βαθμίδας ή βελτίωση των προοπτικών. Παρά την πρόοδο, η Fitch επισημαίνει ότι το χρέος παραμένει εξαιρετικά υψηλό, οι εξωτερικές ανισορροπίες εμμένουν και οι διαρθρωτικές αδυναμίες συνεχίζουν να περιορίζουν τις παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας. Στα θετικά της αξιολόγησης συγκαταλέγονται το κατά κεφαλήν εισόδημα και οι δείκτες διακυβέρνησης, που υπερβαίνουν τα διάμεσα επίπεδα των χωρών της κατηγορίας BBB, καθώς και το αξιόπιστο πολιτικό πλαίσιο που συνδέεται με τη συμμετοχή στην ΕΕ και την ευρωζώνη.
Διαβάστε: Financial Times: Δεύτερη στην αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ από το 2019 μέχρι σήμερα η Ελλάδα – Πάνω από ΗΠΑ και ευρωπαϊκές οικονομίες
Προβλέψεις για το Χρέος: 124,6% του ΑΕΠ το 2028
Η Fitch εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει από 146,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 124,6% το 2028. Αυτή η μείωση θα επιτευχθεί χάρη στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, την ευνοϊκή διαφορά μεταξύ ρυθμού ανάπτυξης και επιτοκίων, καθώς και την ενεργή διαχείριση των υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων των πρόωρων αποπληρωμών δανείων. Παρότι η πορεία αυτή βελτιώνει τη βιωσιμότητα του χρέους, η απόσταση από τον μέσο όρο των χωρών της ίδιας αξιολόγησης παραμένει σημαντική, καθώς το διάμεσο χρέος τους διαμορφώνεται στο 56,9% του ΑΕΠ.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι χρηματοδότησης περιορίζονται σημαντικά λόγω της δομής του ελληνικού χρέους. Η μέση διάρκεια αποπληρωμής φτάνει τα 19 χρόνια, μεγάλο μέρος των υποχρεώσεων έχει ευνοϊκούς όρους και σταθερά επιτόκια, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα αναμένεται να ανέρχονται περίπου στο 12% του ΑΕΠ το 2026. Το μέσο τεκμαρτό επιτόκιο παραμένει κοντά στο 1,5%, χαμηλότερο από την αναμενόμενη ονομαστική ανάπτυξη περίπου 4%. Αυτά τα χαρακτηριστικά μειώνουν τις ανάγκες αναχρηματοδότησης και παρέχουν προστασία έναντι των αναταραχών στις αγορές.
Δημοσιονομικά Πλεονάσματα Παρά τις Φοροελαφρύνσεις
Για το 2026, ο οίκος προβλέπει συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,6% του ΑΕΠ, έναντι μέσου όρου ελλείμματος 3,1% για τις χώρες της κατηγορίας BBB. Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,6% του ΑΕΠ. Οι εκτιμήσεις του οίκου λαμβάνουν υπόψη τα μόνιμα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, ύψους περίπου 0,8% του ΑΕΠ, που περιλαμβάνουν κυρίως φορολογικές μειώσεις και στοχευμένες δαπάνες. Συνυπολογίζονται επίσης η προσωρινή ενεργειακή στήριξη και οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Η αύξηση των εσόδων εξακολουθεί να υπερβαίνει την αύξηση των δαπανών, υποστηριζόμενη από τις φορολογικές εισπράξεις, τις ασφαλιστικές εισφορές και τη βελτίωση της συμμόρφωσης.
Η Fitch θεωρεί ότι η προσήλωση στα υγιή δημόσια οικονομικά έχει αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια, με ευρεία πολιτική και κοινωνική στήριξη. Θετικά αξιολογεί τον εγχώριο δημοσιονομικό κανόνα του 2025, ο οποίος απαιτεί πρωτογενές πλεόνασμα, καθώς και το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Τη χαλαρότερη στάση του προϋπολογισμού του 2027 την αντιμετωπίζει ως μετριασμό της υπεραπόδοσης και όχι ως υποχώρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Ανάπτυξη 2% με Κινητήριο Δύναμη τις Επενδύσεις
Όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη, ο οίκος προβλέπει μέσο ρυθμό μεγέθυνσης 2% για την περίοδο 2026–2028, διατηρώντας την Ελλάδα σε τροχιά καλύτερων επιδόσεων από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Η εγχώρια ζήτηση, και ειδικότερα οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση, παραμένουν βασικές κινητήριες δυνάμεις. Τα έργα του NextGenerationEU, οι δημόσιες επενδύσεις και η συνέχιση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης αναμένεται να στηρίξουν τον σχηματισμό παγίου κεφαλαίου. Η αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα συμβάλλει στην αναπλήρωση του κεφαλαιακού αποθέματος μετά από μια μακρά περίοδο υποεπένδυσης.
Ωστόσο, παραμένουν κίνδυνοι που προέρχονται από το διεθνές περιβάλλον και την υλοποίηση των επενδύσεων. Το πραγματικό ΑΕΠ βρίσκεται ακόμη αισθητά χαμηλότερα από την προ κρίσης κορυφή του, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Παρά τη μείωση της ανεργίας, οι ελλείψεις δεξιοτήτων και άλλα διαρθρωτικά εμπόδια περιορίζουν την παραγωγική ικανότητα.
Το Επίμονο Εξωτερικό Έλλειμμα
Σημαντική αδυναμία της ελληνικής οικονομίας εξακολουθεί να αποτελεί η εξωτερική θέση της χώρας. Η Fitch προβλέπει έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών 6,5% του ΑΕΠ το 2026, με σταδιακή μόνο συρρίκνωση μεσοπρόθεσμα. Οι χαμηλές εγχώριες αποταμιεύσεις και οι αυξημένες εισαγωγές που συνοδεύουν την επενδυτική δραστηριότητα συντηρούν τις πιέσεις. Οι τουριστικές εισπράξεις, οι ευρωπαϊκοί πόροι και οι άμεσες ξένες επενδύσεις στηρίζουν τη χρηματοδότηση, χωρίς όμως να επαρκούν για ουσιαστική βελτίωση των εξωτερικών δεικτών. Παράλληλα, η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση καθιστά την οικονομία ευάλωτη σε εισαγόμενες ανατιμήσεις, συμβάλλοντας σε πληθωρισμό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης το 2026.
Η Εικόνα των Τραπεζών και οι Προϋποθέσεις για Αναβάθμιση
Η εικόνα των τραπεζών είναι σαφώς ισχυρότερη, με ικανοποιητική κερδοφορία, ρευστότητα και κεφαλαιοποίηση. Η Fitch εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για το Δημόσιο παραμένουν περιορισμένοι, αν και επισημαίνει την εξάρτηση από το αναβαλλόμενο φόρο και την έκθεση σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Για να προχωρήσει σε νέα αναβάθμιση, η Fitch απαιτεί μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σε περαιτέρω σημαντική μείωση του χρέους, με υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και ανθεκτική ανάπτυξη, καθώς και βελτίωση της παραγωγικής δυναμικότητας και της αγοράς εργασίας. Αντίθετα, μια ανακοπή της πτώσης του χρέους ή σοκ στην ανάπτυξη και στις εξωτερικές ισορροπίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υποβάθμιση, καταλήγει στην έκθεσή του ο οίκος.
