Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούμε με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πραγματοποιούμε ηλεκτρονικές αγορές και διαχειριζόμαστε τις διαδικτυακές μας συνδρομές. Στόχος είναι ο περιορισμός πρακτικών που είτε μας κρατούν περισσότερη ώρα μπροστά στις οθόνες, είτε μας οδηγούν σε περιττές δαπάνες. Με την νέα Πράξη για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη, γνωστή και ως Digital Fairness Act, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχεύει στο ατελείωτο scrolling, την αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, τις παραπλανητικές εμπορικές τεχνικές και τις κρυφές διαφημίσεις από influencers. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αναμένεται να επηρεάσουν εκατομμύρια Ευρωπαίους καταναλωτές, με ιδιαίτερη έμφαση στους ανηλίκους, οι οποίοι θεωρούνται πιο ευάλωτοι σε μηχανισμούς ψηφιακής εξάρτησης. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι πρόκειται για νομοθετική πρόταση και όχι για κανόνες που εφαρμόζονται ήδη.
ΕΕ: Τι αλλάζει στο scrolling και στα βίντεο
Μία από τις πιο σημαντικές προβλέψεις αφορά τη δυνατότητα απενεργοποίησης λειτουργιών που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση εφαρμογών. Οι χρήστες θα μπορούν να απενεργοποιήσουν το ατελείωτο scrolling, την αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο και τις συνεχείς ειδοποιήσεις που σκοπό έχουν να μας κρατήσουν συνδεδεμένους. Οι λειτουργίες αυτές δεν θα απαγορεύονται πλήρως, αλλά οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να προσφέρουν μεγαλύτερο έλεγχο στους χρήστες. Παρόμοιες προβλέψεις θα ισχύουν και για τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και για εφαρμογές που λειτουργούν ως ψηφιακοί σύντροφοι.
Τέλος στις παγίδες των ηλεκτρονικών αγορών
Στο στόχαστρο μπαίνουν τα dark patterns, δηλαδή οι τεχνικές που χειραγωγούν τις αποφάσεις των καταναλωτών. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ψευδείς προειδοποιήσεις για εξάντληση προϊόντος, οι οποίες δημιουργούν τεχνητή πίεση για άμεση αγορά. Αλλαγές έρχονται και στις συνδρομές: η ακύρωση θα πρέπει να γίνεται ευκολότερα, ενώ οι εταιρείες θα υποχρεούνται να ενημερώνουν εγκαίρως για τη λήξη δωρεάν δοκιμών. Για τη μετατροπή μιας δωρεάν δοκιμής σε πληρωμένη συνδρομή, θα απαιτείται ενεργή συναίνεση.
Αυστηρότεροι κανόνες για influencers και παιδιά
Οι influencers θα πρέπει να δηλώνουν σαφώς πότε μια ανάρτηση αποτελεί διαφήμιση ή εμπορική συνεργασία. Επιπλέον, προβλέπονται περιορισμοί σε πρακτικές που εκμεταλλεύονται την εμπιστοσύνη των παιδιών. Στα διαδικτυακά παιχνίδια, εξετάζονται περιορισμοί σε μηχανισμούς πληρωμής που προσφέρουν πλεονεκτήματα ή πρόοδο, καθώς και σε λειτουργίες που μοιάζουν με τυχερά παιχνίδια.
Πρόστιμα έως 6% του παγκόσμιου τζίρου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει επίσης την ενίσχυση των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων της, με τη δυνατότητα επιβολής προστίμων έως 6% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου των εταιρειών για σοβαρές παραβάσεις. Οι καταναλωτές θα αποκτήσουν μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές εισιτηρίων και στις αγορές με εικονικά νομίσματα, ενώ θα αποκτήσουν και το δικαίωμα επικοινωνίας με ανθρώπινο εκπρόσωπο εξυπηρέτησης. Η Κομισιόν εκτιμά ότι το συνολικό ετήσιο όφελος από τις αλλαγές αυτές μπορεί να φτάσει τα 13,7 δισ. ευρώ. Ωστόσο, οι νέοι κανόνες χρήζουν έγκρισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
