Παρά τις καλοκαιρινές διακοπές, η κυβέρνηση εντείνει τις προσπάθειες για την οριστικοποίηση του πακέτου μέτρων που θα παρουσιαστεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Το οικονομικό επιτελείο σχεδιάζει παρεμβάσεις με ευρεία κοινωνική εμβέλεια, καθώς το φετινό «καλάθι» της ΔΕΘ αναμένεται να περιλαμβάνει σειρά φορολογικών ελαφρύνσεων και μέτρων κοινωνικού χαρακτήρα. Στόχος είναι η αντιμετώπιση των πιέσεων που συνεχίζουν να δέχονται νοικοκυριά και επαγγελματίες λόγω του αυξημένου κόστους ζωής. Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι τα μέτρα θα εφαρμοστούν σταδιακά, με πολλές παρεμβάσεις να τίθενται σε ισχύ από την επόμενη χρονιά. Αυτή η στρατηγική, σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους, αποσκοπεί στην εξάντληση της τετραετίας και όχι σε βραχυπρόθεσμες εκλογικές κινήσεις.
Διαβάστε: “Ανεβάζει στροφές” για τη ΔΕΘ η ΝΔ: “Πυρετός” προετοιμασιών και δράσεων ακόμα και μέσα στον… Αύγουστο για να δουλέψουν όλα σαν καλοκουρδισμένο ρολόι
Πολιτικό μήνυμα πριν από τη νέα περίοδο
Πέρα από τις οικονομικές εξελίξεις, οι κυβερνητικές ανακοινώσεις στη ΔΕΘ αναμένεται να μεταφέρουν και ένα σημαντικό πολιτικό μήνυμα. Το κυβερνητικό επιτελείο στοχεύει στην ενίσχυση της σχέσης με κοινωνικές ομάδες που εμφανίζουν σημάδια απομάκρυνσης ή δυσαρέσκειας εξαιτίας συγκεκριμένων πολιτικών αποφάσεων.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας, ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην επικοινωνία με τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας. Η συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας θα αποτελέσει βήμα καταγραφής των προβληματισμών που προκύπτουν από τις τοπικές κοινωνίες, καθώς και συλλογής προτάσεων για τη διαμόρφωση των τελικών μέτρων.
Οι τελικές αποφάσεις
Οι επόμενες εβδομάδες είναι καθοριστικές για την ολοκλήρωση του κυβερνητικού σχεδιασμού. Το τελικό πακέτο θα πρέπει να διασφαλίζει την ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής δυνατότητας, ανάγκης στήριξης των πολιτών και πολιτικής στόχευσης που θέτει το Μέγαρο Μαξίμου για τη νέα περίοδο. Η παρουσία του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη αναμένεται να σηματοδοτήσει την οικονομική και πολιτική ατζέντα της κυβέρνησης.
Από τους συνταξιούχους έως τη μεσαία τάξη
Στο επίκεντρο των κυβερνητικών επεξεργασιών βρίσκονται κοινωνικές ομάδες με ποικίλα αιτήματα και αυξημένες ανάγκες. Οι συνταξιούχοι, οι εργαζόμενοι σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αγρότες, αλλά και η μεσαία τάξη αποτελούν τις κύριες κατηγορίες που αναμένεται να ωφεληθούν από τις παρεμβάσεις. Η στήριξη της μεσαίας τάξης παραμένει βασική προτεραιότητα, καθώς το Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζει την σημαντική επίδραση των αυξημένων καθημερινών δαπανών στις προσδοκίες και τις διαθέσεις των πολιτών.
Τα μέτρα για τους συνταξιούχους
– Η προαναγγελθείσα αύξηση στο μόνιμο πλέον επίδομα του Νοεμβρίου, ύψους 300 ευρώ, θα αγγίξει τελικά τα 100 ευρώ, καλύπτοντας μέρος του πρώην Δώρου. Παράλληλα, θα διευρυνθούν τα εισοδηματικά κριτήρια, ώστε 1.750.000 συνταξιούχοι να λάβουν τη σταθερή παροχή που θα αγγίζει τα 400 ευρώ. Το ετήσιο συνολικό οικογενειακό εισόδημα των δικαιούχων δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 25.000 ευρώ για τον άγαμο και 35.000 ευρώ για τον έγγαμο, ενώ η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν θα πρέπει να ξεπερνά τις 300.000 ευρώ για τον άγαμο και 400.000 ευρώ για τον έγγαμο.
– Τον Δεκέμβριο θα χορηγηθεί η γενική αύξηση συντάξεων, η οποία λόγω πληθωρισμού αναμένεται να διαμορφωθεί πέριξ του 3%, αντί για 2,7% που είχε αρχικά ανακοινωθεί.
– Οριστικό τέλος στην προσωπική διαφορά. Στον Προϋπολογισμό του 2027 θα προβλεφθεί η χορήγηση πλήρους αύξησης για 670.000 συνταξιούχους που έχουν υπόλοιπο από την προσωπική διαφορά. Στο ποσό αυτό δεν θα επιβάλλονται ασφαλιστικές κρατήσεις (ασθένειας και ΕΑΣ), παρά μόνο φόρος, καθώς θεωρείται εισόδημα εκτός σύνταξης. Οι ασφαλιστικές κρατήσεις θα υπολογίζονται στο άθροισμα εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης. Η κατάργηση του συμψηφισμού αυξήσεων και προσωπικής διαφοράς θα ωφελήσει κυρίως τους συνταξιούχους με μεγάλο υπόλοιπο (150 ευρώ και άνω), οι οποίοι θα λαμβάνουν πραγματικές αυξήσεις ετησίως, αντί να περιμένουν 5 ή 10 χρόνια για να δουν διαφορά στην τσέπη τους.
Ευνοϊκές ρυθμίσεις αναμένονται και στο Επίδομα Αλληλεγγύης (ΕΑΣ), με κατάργηση των ποσοστιαίων κρατήσεων από τα 1.436 ευρώ και άνω. Θα δημιουργηθεί νέα πλατφόρμα υπολογισμού της διαφοράς σε κάθε κλίμακα, στην οποία θα επιβάλλεται η κράτηση. Επίσης, αναμένεται η κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις.
Τα γνωστά μέτρα
Εκτός από τις νέες ανακοινώσεις για τους συνταξιούχους, θα τεθούν σε εφαρμογή και οι ήδη αποφασισμένες παρεμβάσεις για ευρύτερες κατηγορίες πολιτών:
– Διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων για τη λήψη δύο ενοικίων από γιατρούς, εκπαιδευτικούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια, για μίσθωση κύριας κατοικίας. Έτσι, το δικαιούνται όσοι έχουν ετήσιο συνολικό οικογενειακό εισόδημα έως 25.000 ευρώ για τον άγαμο, έως 35.000 ευρώ για τον έγγαμο (προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ ανά εξαρτώμενο τέκνο) και έως 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες με εξαρτώμενα τέκνα (προσαυξανόμενο κατά 5.000). Οι επιδοτήσεις, ως επιστροφή ενοικίου, αντιστοιχούν σε δύο ενοίκια ετησίως, με ανώτατο όριο 1.600 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 100 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο.
– Περίπου 10.000 δημόσιοι υπάλληλοι θα λάβουν «επίδομα εξομάλυνσης» ύψους 300 ευρώ αντί «προσωπικής διαφοράς». Η ρύθμιση αφορά υπαλλήλους συγκεκριμένων υπηρεσιών, όπου καταβάλλεται προσωπική διαφορά στους παλαιότερους, και θα καταβάλλεται μηνιαίως για την εξομάλυνση της μισθολογικής διαφοράς, αναδρομικά από 1/4/2023. Το ποσό περιλαμβάνεται στις τακτικές αποδοχές.
Στήριξη σε αγρότες
Μέτρα στήριξης αναμένεται να λάβουν και οι αγρότες, ένας κλάδος που έχει πληγεί και με τον οποίο η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει επανασύνδεση. Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) θα ανοίξει για τις δηλώσεις αγροτικών ακινήτων, ώστε οι πληρωμές να γίνουν έγκαιρα φέτος, βασιζόμενες στα δηλωθέντα στοιχεία.
Εξετάζονται παρεμβάσεις για ταξί, ιδιοκτήτες ακινήτων και διαγνωστικά κέντρα
Υπάρχει έντονη συζήτηση στο οικονομικό επιτελείο για τη στήριξη του κλάδου των ταξί. Εξετάζεται η μείωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος ή άλλες φορολογικές ελαφρύνσεις για ιδιοκτήτες ταξί που απέκτησαν την άδεια μέσω κληρονομιάς, ή ειδικά μέτρα για οδηγούς που δεν είναι ιδιοκτήτες.
Μείωση ΕΝΦΙΑ, αλλαγές στο clawback και σενάρια για χαμηλότερα τέλη κυκλοφορίας
Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, εξετάζεται η πιθανότητα νέας, στοχευμένης μείωσης του ΕΝΦΙΑ. Για τα διαγνωστικά κέντρα, προωθούνται αλλαγές στο καθεστώς των υποχρεωτικών επιστροφών (clawback) και εκπτώσεων (rebate) για τη μείωση των επιβαρύνσεων.
Επίσης, εξετάζεται η πιθανή μείωση των τελών κυκλοφορίας, ιδιαίτερα για τα παλαιότερα οχήματα, αναγνωρίζοντας το αυξημένο κόστος αγοράς νέου αυτοκινήτου και τη μεγάλη επιβάρυνση των ιδιοκτητών παλαιών Ι.Χ.
Τα μέτρα που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ για τους μικρομεσαίους
Η αύξηση του δημοσιονομικού χώρου (πάνω από 1,2 δισ. ευρώ, ενδεχομένως έως 2 δισ.), χάρη στην οικονομική ανάπτυξη και την υπεραπόδοση ηλεκτρονικών εργαλείων (IRIS, myDATA, Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας), ξεκλειδώνει νέα μέτρα. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται διορθώσεις στο σύστημα των τεκμηρίων, μειώσεις φόρων και εισφορών, καθώς και μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας των επιχειρήσεων. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη αναγγείλει ότι η μεσαία τάξη, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα βρεθούν στο επίκεντρο των ανακοινώσεων της ΔΕΘ. Οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν μετά την αποτίμηση των δημοσιονομικών δεδομένων. Οι παρεμβάσεις αφορούν κυρίως το φορολογικό έτος 2026 και αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου αναπροσαρμογής του φορολογικού πλαισίου. Δεν εξετάζεται η κατάργηση του συστήματος τεκμαρτής φορολόγησης, αλλά η διόρθωση αδυναμιών και υπερβολικών επιβαρύνσεων για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.
Η εφαρμογή του νέου τρόπου φορολόγησης επηρέασε περίπου 670.000 ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις, προκαλώντας αντιδράσεις λόγω φορολόγησης για εισοδήματα υψηλότερα από τα δηλωθέντα. Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι η μεταρρύθμιση περιόρισε τη φοροδιαφυγή και την υποδήλωση εισοδημάτων.
Στο τραπέζι βρίσκονται πέντε βασικές φορολογικές παρεμβάσεις:
1. Αναμόρφωση του συστήματος τεκμαρτής φορολόγησης: Εξετάζεται η σύνδεση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος με τον κατώτατο μισθό. Δύο βασικά σενάρια είναι στο τραπέζι: α) «πάγωμα» της επόμενης αναπροσαρμογής του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, και β) μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος κατά 10% έως 20% για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, με κριτήρια που σχετίζονται με τη δραστηριότητά τους. Επίσης, εξετάζονται αλλαγές στις προσαυξήσεις και διεύρυνση των κατηγοριών που δικαιούνται μειωμένο τεκμαρτό εισόδημα. Ειδική μέριμνα εξετάζεται για νέους επαγγελματίες σε περιοχές με χαμηλή πληθυσμιακή ή οικονομική δραστηριότητα.
2. Μείωση της προκαταβολής φόρου: Για ελεύθερους επαγγελματίες, η προκαταβολή ενδέχεται να περιοριστεί από 55% σε 40%. Για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, εξετάζεται η διαμόρφωσή της μεταξύ 50% και 60%, ανάλογα με τον ετήσιο κύκλο εργασιών, με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας.
3. Πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις: Μετά την κατάργησή του για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το 2025, εξετάζεται η επέκταση του μέτρου και στις επιχειρήσεις, οι οποίες επιβαρύνονται ετησίως με ποσά από 800 έως 1.000 ευρώ.
4. Μείωση του φορολογικού συντελεστή στα επιχειρηματικά κέρδη από 22% σε 20%: Στόχος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, η αύξηση των διαθέσιμων κεφαλαίων για επενδύσεις και η προσέλκυση νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
5. Νέα μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα: Συνέχεια της πολιτικής αποκλιμάκωσης του μη μισθολογικού κόστους, με στόχο τη στήριξη της απασχόλησης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
“Χτίζεται” το ενεργειακό πακέτο της ΔΕΘ – Έργα 1,1 δισ. ευρώ έως το 2028
Τέλος Αυγούστου αναμένεται να οριστικοποιηθεί η λίστα με τα ενεργειακά έργα που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, καθώς η κυβέρνηση προχωρά στην έγκριση επενδύσεων μέσω της νέας ευρωπαϊκής ρήτρας διαφυγής. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπέβαλε επίσημο αίτημα στην Κομισιόν για την επέκταση της ρήτρας, ώστε να καλύπτει και έργα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα.
Αυτή η εξέλιξη ανοίγει τον δρόμο για ένα νέο επενδυτικό πρόγραμμα άνω του 1 δισ. ευρώ έως το 2028. Οι επενδύσεις μέσω της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής εκτιμώνται σε 350-400 εκατ. ευρώ ετησίως για την τριετία 2026-2028, φτάνοντας συνολικά το 1,1 δισ. ευρώ. Οι δαπάνες θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους, αλλά θα εξαιρεθούν από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου. Ωστόσο, θα προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Η ελληνική κυβέρνηση διεκδίκησε μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, εκτιμώντας ότι θα μπορούσε να εξασφαλίσει 1,5 δισ. ευρώ. Η τελική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι χαμηλότερη, αλλά επιτρέπει την υλοποίηση σημαντικών έργων χωρίς να επιβαρυνθεί το ανώτατο όριο δαπανών του νέου Συμφώνου Σταθερότητας.
Η διεύρυνση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, που αρχικά αφορούσε αποκλειστικά αμυντικές δαπάνες, πλέον επεκτείνεται σε μέτρα που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, δίνοντας στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ευχέρεια για κρίσιμες ενεργειακές επενδύσεις.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι επενδύσεις θα αφορούν έργα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές. Η τελική εξειδίκευση των έργων θα γίνει σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία.
Έως το τέλος Αυγούστου αναμένεται να ολοκληρωθεί η επιλογή των έργων που θα αποτελέσουν το ενεργειακό σκέλος των ανακοινώσεων της ΔΕΘ. Πρόκειται κυρίως για ώριμες παρεμβάσεις, με στόχο την άμεση έναρξη, την ισχυρή αναπτυξιακή επίδραση, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τη διείσδυση των ΑΠΕ.
Για το οικονομικό επιτελείο, η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής αποτελεί συμπληρωματικό εργαλείο χρηματοδότησης προς το ΕΣΠΑ, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης βγαίνει από τον χάρτη. Στόχος είναι η επιτάχυνση επενδύσεων που θα μειώσουν το ενεργειακό κόστος και θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
