Περισσότερα δικαιώματα ενημέρωσης, νέες ευκαιρίες ρύθμισης των χρεών και πρόσθετα εργαλεία προστασίας της κύριας κατοικίας προβλέπει για τους οφειλέτες η νομοθετική παρέμβαση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία παράλληλα ενισχύει τις υποχρεώσεις διαφάνειας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Με αφορμή την κριτική ότι το νέο πλαίσιο περιορίζει τη δικαστική προστασία, πηγές του υπουργείου ξεκαθαρίζουν ότι οι servicers δεν αποκτούν δικαίωμα να δημιουργούν μονομερώς εκτελεστούς τίτλους, ενώ οι πολίτες διατηρούν τη δυνατότητα προσφυγής στη Δικαιοσύνη. Όπως επισημαίνουν, «η πραγματικότητα είναι συγκεκριμένη. Ο οφειλέτης αποκτά περισσότερα δικαιώματα ενημέρωσης, περισσότερες ευκαιρίες ρύθμισης και ισχυρότερες δυνατότητες προστασίας. Οι servicers αναλαμβάνουν περισσότερες υποχρεώσεις διαφάνειας και λογοδοσίας». Το υπουργείο χαρακτηρίζει αβάσιμη την κριτική περί κατάργησης της δικαστικής προστασίας, τονίζοντας ότι η σχετική πρόβλεψη αφορά συμφωνίες ρύθμισης στις οποίες συναινούν τα εμπλεκόμενα μέρη και όχι μονομερείς ενέργειες των πιστωτών.
Διαβάστε: Market Pass 2026: Πληρωμές πριν από τα Χριστούγεννα – Ποιοι δικαιούνται αναδρομικά έως 1.000 ευρώ
Οφειλέτες: Τι αλλάζει στις συμφωνίες με τους servicers
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του υπουργείου, η νέα διάταξη αφορά αποκλειστικά τη σύμβαση ρύθμισης οφειλής, δηλαδή τη συμφωνία μεταξύ πιστωτή και δανειολήπτη, χωρίς να μετατρέπει αυτομάτως την αρχική δανειακή σύμβαση σε εκτελεστό τίτλο. Η συναίνεση του οφειλέτη αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση, ενώ σκοπός είναι να αποφεύγεται μια πρόσθετη διαδικασία όταν έχει ήδη επιτευχθεί συμφωνία. Παράλληλα, η πρόσβαση στη Δικαιοσύνη εξακολουθεί να ισχύει, καθώς το άρθρο 933 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας επιτρέπει την άσκηση ανακοπής κατά της εκτέλεσης. Ο πολίτης μπορεί να αμφισβητήσει την εγκυρότητα του τίτλου, τη διαδικασία εκτέλεσης και την ίδια την απαίτηση, ενώ ο πιστωτής εξακολουθεί να οφείλει να τεκμηριώνει το χρέος και την τήρηση των συμφωνημένων όρων.
Δωρεάν ενημέρωση για τα χρέη και δεύτερη ευκαιρία ρύθμισης
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη δυνατότητα δωρεάν πρόσβασης στα έγγραφα της οφειλής, στο ιστορικό πληρωμών και στις επιμέρους χρεώσεις. Έτσι, οι δανειολήπτες θα μπορούν να ελέγχουν πώς διαμορφώθηκε το υπόλοιπό τους και ποιες καταβολές έχουν υπολογιστεί. «Δεν μπορεί να υπάρχει δίκαιη ρύθμιση χωρίς πλήρη γνώση της οφειλής. Και αυτή ακριβώς τη διαφάνεια ενισχύει το νομοσχέδιο», αναφέρουν πηγές του υπουργείου. Παράλληλα διευρύνονται οι δυνατότητες ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, ενώ εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία προβλέπεται νέα διαδικασία διμερούς ρύθμισης. Με μεταβατική διάταξη παρέχεται επιπλέον ευκαιρία ακόμη και σε όσους έχουν αποτύχει σε προηγούμενες προσπάθειες.
Πώς ενισχύεται η προστασία της κύριας κατοικίας
Το νομοσχέδιο προβλέπει δυνατότητα ρύθμισης που συνδέει το καταβλητέο ποσό με την αξία της κύριας κατοικίας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με ρευστοποίηση τυχόν δευτερευόντων ακινήτων. Για ευάλωτους οφειλέτες που αδυνατούν να ανταποκριθούν προβλέπεται η διαδικασία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Μέχρι την πλήρη λειτουργία του, το ενδιάμεσο πρόγραμμα προσφέρει στους δικαιούχους αναστολή αναγκαστικής εκτέλεσης και κρατική επιδότηση, εφόσον πληρούνται οι όροι συμμετοχής.
Γιατί το υπουργείο επιδιώκει ταχύτερες διαδικασίες
Το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι οι παρατεταμένες διαδικασίες μπορούν να αυξήσουν τα χρέη μέσω πρόσθετων τόκων και εξόδων, ακόμη και όταν υπάρχει συμφωνία ρύθμισης. Η επιτάχυνση, σύμφωνα με το υπουργείο, πρέπει να συνδυάζεται με διαφάνεια, ουσιαστικές εγγυήσεις και δικαστικό έλεγχο. Στόχος είναι οι πολίτες να γνωρίζουν τις πραγματικές υποχρεώσεις τους, να έχουν πρόσβαση σε βιώσιμες λύσεις και να προστατεύουν την κατοικία τους αξιοποιώντας τα νόμιμα δικαιώματά τους.
