Μια ακήρυχτη «μάχη» υποθαλάσσιων καλωδίων έχει ξεσπάσει στη Μεσόγειο, με την Ελλάδα να διεκδικεί ισχυρή θέση ως ενεργειακός κόμβος, ενώ η Τουρκία επιχειρεί να ανακόψει κάθε τέτοια προσπάθεια. Η πρόσφατη άφιξη του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» στο Ηράκλειο της Κρήτης σηματοδοτεί την τελική φάση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Η σχετική NAVTEX αναμένεται σύντομα, με την Τουρκία να επιμένει σε γραπτές ενημερώσεις.
Διαβάστε: Παπασταύρου: “Δεν γίνεται να μην μπορεί να ζεσταθεί ο κόσμος για να πετύχουμε την πράσινη μετάβαση”
Νέος Ενεργειακός Χάρτης στη Μεσόγειο
Παράλληλα, το πλοίο «Kobi Ruegg», που ξεκίνησε έρευνες για το καλώδιο οπτικών ινών EMC, πυροδότησε νέα ελληνοτουρκική αντιπαράθεση. Η NAVTEX που εκδόθηκε από την Αττάλεια και η αντι-NAVTEX από το Ηράκλειο υπογραμμίζουν ότι οι έρευνες διεξάγονται σε περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (Great Sea Interconnector – GSI) αναδεικνύεται σε ένα από τα μεγαλύτερα και πιο φιλόδοξα παγκοσμίως. Το τμήμα μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας, με κατάληξη την Κρήτη, έχει μήκος 898 χιλιόμετρα και λαμβάνει χρηματοδότηση 657 εκατομμυρίων ευρώ από τον μηχανισμό Connecting Europe Facility, καθώς έχει κριθεί ως έργο κοινού ενδιαφέροντος από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πριν από δύο χρόνια, τα γεγονότα νότια της Κάσου, όπου η Τουρκία δημιούργησε τεταμένο κλίμα, περιέπλεξαν τις διαδικασίες. Το ερευνητικό πλοίο που είχε αναλάβει την έρευνα και πόντιση καλωδίων για τη διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου δέχθηκε παρενόχληση από τουρκικά πολεμικά πλοία. Ωστόσο, η ελληνική πλευρά επιβεβαίωσε ότι το ιταλικό ερευνητικό «Ievoli Relume» ολοκλήρωσε τις εργασίες του, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε διεθνή ύδατα εντός της ελληνικής ΑΟΖ, όπως οριοθετείται με την Αίγυπτο, και αποχώρησε αφού ολοκλήρωσε τις έρευνες για την πόντιση υποβρύχιου καλωδίου.
Στρατηγική Συνεργασία Ελλάδας-Γαλλίας
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Εμανουέλ Μακρόν στο Παρίσι επικύρωσε την καλοκαιρινή συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία που θα αναλάβει την ανάπτυξη του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου. Επίσης, επισφραγίστηκε η τριμερής συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις εργασίες θαλάσσιων ερευνών. Η διαμόρφωση της νέας κυβέρνησης στο Ισραήλ διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Στην τελευταία Τριμερή Σύνοδο Κορυφής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε τονίσει τη στήριξη του έργου Great Sea Interconnector, το οποίο θα ενισχύσει τη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας μεταξύ των τριών χωρών, της Ευρώπης και της αραβικής χερσονήσου, με προοπτική διασύνδεσης με την Ασία.
«Συζητήσαμε πρακτικά πώς θα προχωρήσει το εγχείρημα και σκοπεύουμε να το προωθήσουμε», είχε δηλώσει. Η κοινή διακήρυξη που υπέγραψαν οι τρεις ηγέτες στην Ιερουσαλήμ ανέφερε: «Επιβεβαιώνουμε την αποφασιστικότητά μας να προωθήσουμε κοινά ενεργειακά έργα, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης φυσικού αερίου, των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και των πρωτοβουλιών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ως σταθερή βάση συνεργασίας στην περιοχή, με βάση το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας, και τον σεβασμό του δικαιώματος όλων των κρατών να ασκούν τα δικαιώματά τους στις αντίστοιχες Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ) και την υφαλοκρηπίδα τους».
GREGY και EMC: Δύο Ακόμα Σημαντικά Έργα
Ο GSI δεν είναι το μοναδικό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης με ευρύτερες εμπορικές, οικονομικές και γεωπολιτικές διαστάσεις στην περιοχή. Ο GREGY Interconnector, ένα έργο που συμφωνήθηκε αρχικά πριν από πέντε χρόνια μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, αφορά ένα υποθαλάσσιο καλώδιο που θα συνδέει το Wadi-ElNatrun της Αιγύπτου με την Αττική. Στόχος είναι η μετατροπή των δύο χωρών σε γέφυρα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από την Αφρική στην Ευρώπη, με σημαντική ενεργειακή και γεωπολιτική αξία. Οι εντατικές διαβουλεύσεις και μελέτες για την εξασφάλιση των πόρων, που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 4,2 δισ. ευρώ, βρίσκονται σε εξέλιξη.
Μέσω του GREGY, 3.000 μεγαβάτ «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας θα μεταφέρονται από την Αίγυπτο στην Ελλάδα, παραγόμενα από 9,5 GW ΑΠΕ που θα κατασκευαστούν στην Αίγυπτο. Η Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αιγύπτου μπορεί να διευκολύνει τη χρηματοδότηση έργων κοινού ενδιαφέροντος, όπως αυτό το project διασύνδεσης, στο οποίο συμμετέχει ο Όμιλος Κοπελούζου από την Ελλάδα.
Έργο Στρατηγικής Σημασίας για την Ελλάδα
Για την ελληνική κυβέρνηση, ο GREGY αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας, ικανό να μεταφέρει φθηνή ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια από την Αίγυπτο στην Ευρώπη μέσω της Ελλάδας. Αυτό θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα εδραιώσει τη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακής γέφυρας μεταξύ Βόρειας Αφρικής και Ευρώπης. Ένα τρίτο φιλόδοξο έργο, το EMC (East to Med Data Corridor), στοχεύει στην ανάδειξη της Ελλάδας ως κόμβου τηλεπικοινωνιών μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Πρόκειται για ένα καλώδιο τηλεπικοινωνιών που θα συνδέσει την Ασία με την Ευρώπη, με τη συμμετοχή της ΔΕΗ. Κατά τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, στο Ριάντ, συζητήθηκε εκτενώς η συνεργασία στη συνδεσιμότητα, ειδικά στον τομέα των δεδομένων και του έργου EMC. Η κοινή δήλωση ανέφερε: «Οι δύο πλευρές αναγνώρισαν την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην υλοποίηση του έργου του υποθαλάσσιου καλωδίου EMC, το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση της ψηφιακής συνδεσιμότητας μεταξύ Ανατολής και Δύσης, και επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για συνέχιση της συνεργασίας και του συντονισμού τους, με στόχο την ολοκλήρωση του έργου σύμφωνα με το εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα».
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παραπολιτικά
