Του Γιάννη Μακρή
Κάθε καλοκαίρι στην Αττική, ο ήχος του δυνατού αέρα προκαλεί ένα γνώριμο σφίξιμο στο στομάχι. Κοιτάμε αυθόρμητα τον ουρανό για καπνό και ελπίζουμε, απλώς, να βγάλουμε τη μέρα. Κι όμως, την ίδια ώρα που χιλιάδες άνθρωποι ζουν με αυτό το μόνιμο άγχος, κάποιοι συμπολίτες μας επέλεξαν να ανάψουν τροχό για μεταλλικές εργασίες μέσα στον καύσωνα, δίπλα στα ξερά χόρτα στις Αχαρνές και τη Δροσιά. Αυτό ξεπερνά τα όρια της απλής αμέλειας. Είναι μια σοκαριστική έλλειψη σεβασμού για τη ζωή του διπλανού μας.
Σε κάθε τέτοιο περιστατικό, η «ατομική ευθύνη» γίνεται η πιο εύκολη καραμέλα στο στόμα των υπευθύνων. Φυσικά και έχουμε ευθύνη ως πολίτες. Το να μην προκαλείς σπινθήρες με οκτώ μποφόρ δεν είναι θέμα κάποιου νόμου, είναι ζήτημα ανθρωπιάς και κοινής λογικής. Όταν όμως η κοινή λογική χάνεται, το κράτος δεν μπορεί να σηκώνει τα χέρια ψηλά, μετατρέποντας την κοινωνία σε ένα απέραντο «ο σώζων εαυτόν σωθήτω».
Η Πυροσβεστική έκανε τη δουλειά της και επέβαλε τα προβλεπόμενα πρόστιμα των 4.950 ευρώ. Είναι όμως αρκετό ένα χρηματικό ποσό; Αν ένας από αυτούς τους σπινθήρες είχε λαμπαδιάσει το βουνό, κανένα «πεντοχίλιαρο» δεν θα έφερνε πίσω τα σπίτια, τις αναμνήσεις ή τα δέντρα μας. Τα βαριά πρόστιμα είναι απαραίτητα, αλλά συχνά λειτουργούν ως επικοινωνιακό άλλοθι για την πολιτική ηγεσία. Είναι πάντα πιο εύκολο να δείχνεις τον ένοχο με το δάχτυλο, παρά να φτιάξεις ένα σύστημα που αποτρέπει το κακό πριν αυτό συμβεί.
Για να ζητήσεις όμως από τον πολίτη να είναι υπόδειγμα, πρέπει πρώτα εσύ, ως κράτος, να του δείξεις τον δρόμο. Πώς μπορείς να μιλάς για ατομική ευθύνη όταν ολόκληρες γειτονιές της Αττικής παραμένουν γεμάτες «μπαρουταποθήκες» από ξερά κλαδιά μέχρι τα τέλη Ιουλίου; Οι ψηφιακές πλατφόρμες δήλωσης καθαρισμού απλώς μετέφεραν τη γραφειοκρατία στους υπολογιστές μας. Το κράτος εξαντλείται στην καταστολή και τις εισπράξεις, αλλά απουσιάζει από την καθημερινή πρόληψη και την ουσιαστική προστασία του πολίτη.
Η νοοτροπία της αδιαφορίας δεν πρόκειται να αλλάξει επειδή κάποιος φοβήθηκε μια κλήση. Θα αλλάξει μόνο όταν νιώσουμε ότι είμαστε όλοι στην ίδια πλευρά. Η Αττική δεν θα σωθεί από τα πορτοφόλια των απρόσεκτων. Χρειαζόμαστε ένα οργανωμένο κράτος που εμπνέει σιγουριά με καθαρισμούς και περιπολίες 365 ημέρες τον χρόνο, αλλά και πολίτες που καταλαβαίνουν ότι η πράξη τους στο δικό τους οικόπεδο μπορεί να καταστρέψει τη ζωή του γείτονα. Η ασφάλειά μας δεν κοστολογείται.