Τα 7 κριτήρια για να μπείτε στο νέο πρόγραμμα "Ανακαίνιση Κατοικίας" – Οι δικαιούχοι και τα εισοδηματικά όρια

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για το άνοιγμα της πλατφόρμας του προγράμματος “Ανακαίνιση Κατοικίας“, που προσφέρει επιδότηση έως 36.000 ευρώ, και οι ιδιοκτήτες καλούνται να ελέγξουν αν τα ακίνητά τους πληρούν τα επτά βασικά κριτήρια ένταξης.

Παράλληλα, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να καλύπτουν και τα εισοδηματικά όρια που ορίζει ο Οδηγός Εφαρμογής της δράσης, τα οποία κατατάσσουν τους δικαιούχους σε δύο κατηγορίες με διαφορετικά ποσοστά ενίσχυσης. Η δράση απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος για την ανακαίνιση και την ήπια ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, με στόχο την αξιοποίηση του υφιστάμενου στεγαστικού αποθέματος, την αύξηση της προσφοράς κατοικιών και τη μείωση του κόστους στέγασης.

Διαβάστε: Ανακαίνιση Κατοικίας: Ο οδηγός για επιδοτήσεις έως 95%, τι ισχύει για τις αιτήσεις – Αναλυτικά όσα πρέπει να γνωρίζετε

Όλα έτοιμα για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης

Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 480 εκατ. ευρώ, από πόρους του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και των 13 Περιφερειακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027, ενώ το ποσοστό της επιδότησης κυμαίνεται από 70% έως 95%, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία και τις προσαυξήσεις. Τα κριτήρια αφορούν μεταξύ άλλων τη νομιμότητα, το εμβαδόν, την ενεργειακή κατηγορία και τη χρήση του ακινήτου.

Οι ιδιοκτήτες που έχουν ήδη εξασφαλίσει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας ετοιμάζονται για την υποβολή των αιτήσεων χρηματοδότησης, και η γνώση των όρων από πριν τους βοηθά να αποφύγουν λάθη και παραλείψεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές καθυστερήσεις.

“Ανακαίνιση Κατοικίας”: Τα 7 κριτήρια για την ένταξη στο νέο πρόγραμμα

Η κατοικία πρέπει να ικανοποιεί όλα μαζί τα παρακάτω κριτήρια:

1. Να είναι νομίμως κατασκευασμένη και να μην έχει χαρακτηριστεί κατεδαφιστέα.
2. Να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία. Οι κλειστές κατοικίες που ήταν κενές το 2024-2025 εντάσσονται εφόσον μετά την ανακαίνιση ιδιοκατοικηθούν ή εκμισθωθούν ως κύρια κατοικία.
3. Να διαθέτει οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31/12/1990.
4. Να μην ξεπερνά τα 120 τ.μ. (τα 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους).
5. Να βρίσκεται το πολύ στην ενεργειακή κατηγορία Γ, σύμφωνα με το Α’ Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης.
6. Να μην είναι καταχωρισμένη στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης.
7. Να μην έχει συμμετάσχει σε άλλες δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας μετά το 2019.

Οι δικαιούχοι και τα εισοδηματικά όρια

Οι δικαιούχοι χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Στην Κατηγορία Ι εντάσσονται οι άγαμοι με εισόδημα έως 18.000 ευρώ και οι έγγαμοι έως 25.000 ευρώ. Στην Κατηγορία ΙΙ τα όρια διαμορφώνονται στις 25.000 ευρώ για τους άγαμους και στις 35.000 ευρώ για τους έγγαμους. Και στις δύο κατηγορίες το όριο προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.

Τι ποσοστό επιδότησης δικαιούνται

Η βασική ενίσχυση ανέρχεται στο 80% για την Κατηγορία Ι και στο 70% για την Κατηγορία ΙΙ. Προβλέπεται προσαύξηση 5% για κάθε μία από τις εξής περιπτώσεις: ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνοι ή πολύτεκνοι, άτομα με αναπηρία σε ιδιοκατοικούμενη κατοικία. Η μέγιστη επιχορήγηση φτάνει το 95% για την Κατηγορία Ι και το 85% για την Κατηγορία ΙΙ.

Ο μέγιστος επιλέξιμος προϋπολογισμός είναι 300 ευρώ ανά τ.μ. και έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία, με ΦΠΑ. Επιπλέον, καλύπτονται στο 100%, έως συνολικά 2.500 ευρώ, το Α’ και το Β’ ΠΕΑ, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ο Τεχνικός Σύμβουλος, ο Ελεγκτής Δόμησης και οι απαιτούμενες άδειες και μελέτες.

Ποια νομικά δικαιώματα πρέπει να έχει ο αιτών

Για κλειστό σπίτι, ο αιτών οφείλει να έχει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 20%. Για ιδιοκατοικούμενη κατοικία αρκεί πλήρης κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα, εφόσον πρόκειται για την κύρια κατοικία του. Κάθε νοικοκυριό μπορεί να υποβάλει αίτηση για περισσότερα από ένα κλειστά σπίτια, ενώ σε περίπτωση συνιδιοκτησίας απαιτείται η συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών και δικαιούχων.

Ποιοι μένουν εκτός από το πρόγραμμα

Εκτός προγράμματος μένουν τα ακίνητα που είναι γραμμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, είτε κατά την αίτηση είτε κατά την ολοκλήρωση του έργου. Το ίδιο ισχύει, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις, για όσα εντάχθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2020 στο «Εξοικονομώ» ή στο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω».

Πώς ελέγχεται αν ένα σπίτι ήταν κλειστό

Διασταυρώνονται το Ε2 και τα στοιχεία ηλεκτροδότησης. Το ακίνητο πρέπει να έχει δηλωθεί ως κενό στο Ε2 του 2025, για ολόκληρο το έτος ή για το διάστημα που ο αιτών είχε το σχετικό δικαίωμα. Παράλληλα ελέγχεται αν το ρεύμα είχε κοπεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και δεν είχε επανασυνδεθεί, ή αν η συνολική κατανάλωση σε 2024 και 2025 ήταν κάτω από 100 κιλοβατώρες. Ανάλογος έλεγχος γίνεται και για το 2026, μέχρι την αίτηση για την έκδοση βεβαίωσης επιλεξιμότητας.

Τι καλύπτει η επιδότηση

Βασική προϋπόθεση είναι ότι η ανακαίνιση συνδυάζεται υποχρεωτικά με ήπια ενεργειακή αναβάθμιση, η οποία πρέπει να αντιστοιχεί στο 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού και να εξασφαλίζει άνοδο τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κατηγορία. Οι δαπάνες ανακαίνισης μπορούν να φτάσουν έως το 80%.

Για την ανακαίνιση χρηματοδοτούνται εργασίες σε κουζίνα, μπάνιο και είδη υγιεινής, η αντικατάσταση της πόρτας εισόδου και των εσωτερικών θυρών, τα δάπεδα, οι ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, οι επισκευές τοίχων, οι σοβάδες, τα πλακίδια και τα βαψίματα. Εντάσσονται ακόμη οι εσωτερικές διαρρυθμίσεις, οι γυψοσανίδες, η ανακατασκευή της κεραμοσκεπής, η αναβάθμιση του συμβατικού τζακιού σε ενεργειακό και οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας, για όσους ανήκουν στην αντίστοιχη κατηγορία δικαιούχων.

Για την ενεργειακή αναβάθμιση επιλέξιμα είναι τα κουφώματα και τα ενεργειακά τζάμια, οι τέντες και τα σκίαστρα, η θερμομόνωση, οι αντλίες θερμότητας, τα συστήματα βιομάζας, τα συστήματα θέρμανσης και ψύξης που πληρούν τα κριτήρια, οι ηλιακοί θερμοσίφωνες, ο μηχανικός αερισμός με ανάκτηση θερμότητας και οι αυτοματισμοί εξοικονόμησης ενέργειας.

Πότε αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα

Η ακριβής ημερομηνία δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη. Οι ημερομηνίες ενεργοποίησης της πλατφόρμας και οι προθεσμίες κάθε φάσης θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες η υποβολή των αιτήσεων θα ξεκινήσει προς το τέλος Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου.

Η πλατφόρμα θα ανοίξει κατά προτεραιότητα, πρώτα για τις κλειστές κατοικίες, έπειτα για τις ανοικτές κατοικίες της Κατηγορίας Ι και τέλος για τις ανοικτές της Κατηγορίας ΙΙ.

Αιτήσεις χρηματοδότησης μπορούν να υποβάλουν μόνο όσοι έχουν ήδη εκδώσει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας. Η σχετική πλατφόρμα άνοιξε στις 15 Ιουνίου μέσω του gov.gr και, σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου, οπότε έληξε η προθεσμία, εκδόθηκαν 93.500 βεβαιώσεις, εκ των οποίων περίπου 80.000 για σπίτια που κατοικούνται και 13.500 για κλειστά.

Πού υποβάλλεται η αίτηση και τι χρειάζεται

Η αίτηση χρηματοδότησης υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα του ΤΕΕ και συνοδεύεται από:

• σχέδιο παρεμβάσεων που τεκμηριώνει το ύψος της επιχορήγησης που ζητείται,
• οικοδομική άδεια ή άλλα έγγραφα που αποδεικνύουν τη νομιμότητα του ακινήτου,
• όπου χρειάζεται, αποδεικτικά αναπηρίας, τριτεκνίας, πολυτεκνίας ή μεταβολής της οικογενειακής κατάστασης,
• υπεύθυνη δήλωση με την οποία ο αιτών αναλαμβάνει να προσκομίσει Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου μέσα σε τρεις μήνες από τότε που η αίτηση θα χαρακτηριστεί αρχικά επιλέξιμη.

Πώς καταβάλλονται τα χρήματα

Η επιδότηση δεν δίνεται εφάπαξ αλλά σε δύο στάδια, μετά την έγκριση της αίτησης. Το πρώτο είναι η προκαταβολή, ίση με το 60% του εγκεκριμένου ποσού, που κατατίθεται σε ειδικό λογαριασμό. Ο δικαιούχος μπορεί να τη χρησιμοποιήσει αφού πρώτα πληρώσει μέσω τραπεζικού συστήματος το 40% της δικής του συμμετοχής στους αναδόχους ή τους προμηθευτές που επέλεξε και υποβάλει τα αποδεικτικά πληρωμής για έλεγχο. Μετρητά και επιταγές τρίτων δεν γίνονται δεκτά.

Με το τέλος των εργασιών και την προσκόμιση των παραστατικών, ο δικαιούχος καταθέτει αίτημα ολοκλήρωσης και ελευθερώνεται το υπόλοιπο 40%. Προηγούνται δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση και αυτοψία από το ΤΕΕ, ενώ η εκταμίευση γίνεται μέσα σε 30 ημέρες από την επιτυχή ολοκλήρωση του ελέγχου της δήλωσης. Οι εργασίες πρέπει να τελειώσουν σε 18 μήνες από την απόφαση υπαγωγής και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028.

Οι υποχρεώσεις μετά την ανακαίνιση

Αν το σπίτι ήταν κλειστό και θα ενοικιαστεί, το μισθωτήριο πρέπει να συναφθεί και να αναρτηθεί στην ΑΑΔΕ μέσα σε οκτώ μήνες από τη δήλωση πιστοποίησης ολοκλήρωσης. Η μίσθωση πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον πέντε χρόνια και το μίσθωμα να μείνει αμετάβλητο ή χαμηλότερο τουλάχιστον για τα πρώτα τρία χρόνια, ακόμη κι αν στο μεταξύ αλλάξει ο ενοικιαστής. Επιτρέπονται διαδοχικές μισθώσεις, όμως αν το σύνολο των κενών μεταξύ τους ξεπεράσει τους 11 μήνες, η περίοδος δέσμευσης παρατείνεται ανάλογα. Δεν επιτρέπονται η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb, η μίσθωση σε νομικό πρόσωπο ή για επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση.

Για όλες τις κατοικίες που επιδοτούνται, η δηλωμένη χρήση πρέπει να διατηρηθεί για πέντε χρόνια. Αν το σπίτι είναι ιδιοκατοικούμενο, ο ιδιοκτήτης είναι υποχρεωμένος να παραμείνει σε αυτό για πέντε χρόνια, ενώ η μεταβίβαση του ακινήτου μέσα στην πενταετία μπορεί να οδηγήσει σε επιστροφή της επιδότησης.