Την έντονη προσδοκία του να δει τον Αδριανό Γολέμη να ταξιδεύει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, φορώντας την ελληνική σημαία, εξέφρασε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο υπουργείο, η οποία επικεντρώθηκε στην προετοιμασία της Ελλάδας για μια επανδρωμένη διαστημική αποστολή και στην ανάπτυξη της εθνικής διαστημικής στρατηγικής. «Ανυπομονώ να δω τον Αδριανό με την ελληνική σημαία στο στήθος, στον Διαστημικό Σταθμό», δήλωσε ο κ. Παπαστεργίου, τονίζοντας ότι η παρουσία της Ελλάδας στο Διάστημα συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη κρίσιμων υποδομών, την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και τη δημιουργία νέων ευκαιριών για την εγχώρια τεχνολογική βιομηχανία.
Διαβάστε: Εκτός λειτουργίας ψηφιακές υπηρεσίες λόγω αναβάθμισης – Πού δεν θα έχουν πρόσβαση οι πολίτες
Πότε προγραμματίζεται η διαστημική αποστολή
Η προγραμματισμένη διαστημική αποστολή αναμένεται να λάβει χώρα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, με την ακριβή ημερομηνία εκτόξευσης να βρίσκεται υπό οριστικοποίηση. Η μετάβαση στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό θα γίνει από τη Φλόριντα, χρησιμοποιώντας ένα διαστημικό σκάφος Dragon της SpaceX. Η αναμενόμενη διάρκεια παραμονής του Έλληνα συμμετέχοντα στον σταθμό εκτιμάται σε περίπου δύο με τρεις εβδομάδες.
«Η Ελλάδα σήμερα αρχίζει και αποκτά υποδομές πολύ σημαντικές για όλες τις χώρες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός, υπογραμμίζοντας τη σημασία της αποστολής στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας της χώρας να εδραιώσει τη θέση της στον διαστημικό τομέα.
Ο Αδριανός Γολέμης και η προετοιμασία της αποστολής
Ο Αδριανός Γολέμης, ο οποίος είναι γιατρός, διαθέτει περίπου οκταετή εμπειρία στην υποστήριξη αστροναυτών, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA). Η εξειδίκευσή του στην ιατρική υποστήριξη διαστημικών αποστολών του παρέχει βαθιά γνώση των απαιτήσεων που συνεπάγεται η προετοιμασία και η παραμονή σε ένα εξαιρετικά απαιτητικό περιβάλλον.
Στην προηγούμενη εμπειρία του περιλαμβάνεται και η παραμονή του για ένα έτος στην Ανταρκτική, όπου βίωσε συνθήκες απομόνωσης και περιορισμένης πρόσβασης σε υποδομές. Η προετοιμασία για την επερχόμενη διαστημική αποστολή περιλαμβάνει εντατική εκπαίδευση τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και εξοικείωση με τις απαραίτητες διαδικασίες για την ασφαλή διεξαγωγή της πτήσης και των προγραμματισμένων επιστημονικών δραστηριοτήτων.
Επιπλέον, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες για την αποστολή, αναμένεται να συμμετάσχουν και άλλοι Ευρωπαίοι αστροναύτες στο πλήρωμα.
Σε αναζήτηση ονόματος για την ελληνική αποστολή
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας, εξετάζεται ενεργά το θέμα της ονομασίας της ελληνικής διαστημικής αποστολής, με στόχο την απόκτηση μιας διακριτής ταυτότητας που θα συνδέεται με την εθνική συμμετοχή στο Διάστημα. Η επιλογή του ονόματος αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της προσπάθειας να επιτευχθεί ευρύτερη απήχηση της αποστολής στην ελληνική κοινωνία.
Τα 40 πειράματα και οι επιστημονικές προτάσεις
Το επιστημονικό σκέλος της ελληνικής συμμετοχής στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Έχουν προταθεί 40 πειράματα που καλύπτουν ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων και τεχνολογικών εφαρμογών. Αυτά περιλαμβάνουν τη φυσιολογία, τη βιολογία, τη χημεία, τη συμπεριφορά υλικών σε συνθήκες μικροβαρύτητας, καθώς και δοκιμές τεχνολογιών και συστημάτων επικοινωνίας. Η τελική επιλογή των πειραμάτων θα βασιστεί στην επιστημονική τους αξιολόγηση, στις τεχνικές απαιτήσεις και στις εγκρίσεις που είναι απαραίτητες για την εκτέλεση δραστηριοτήτων στον Διαστημικό Σταθμό.
Η έρευνα σε συνθήκες μικροβαρύτητας μπορεί να προσφέρει μοναδικά δεδομένα, ανεξάντλητα στη Γη, ανοίγοντας νέους δρόμους για μελέτες και τεχνολογικές καινοτομίες. Παράλληλα, η συμμετοχή ελληνικών ερευνητικών ομάδων αναμένεται να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων.
Στην προετοιμασία έχουν συμπεριληφθεί και πρακτικές πτυχές της διαβίωσης στο Διάστημα. Έχουν δοκιμαστεί περίπου 200 είδη τροφίμων, με σκοπό την επιλογή των κατάλληλων γευμάτων για την περίοδο παραμονής στον Διαστημικό Σταθμό.
Η εθνική διαστημική στρατηγική έως το 2035
Η συμμετοχή στην επανδρωμένη αποστολή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου οδικού χάρτη για την ανάπτυξη της διαστημικής δραστηριότητας της Ελλάδας έως το 2035. Το πρόγραμμα HELLAS-SPACE 2.0, με προϋπολογισμό 350 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποιείται σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.
Οι δορυφορικές υποδομές μπορούν να αξιοποιηθούν σε ποικίλες εφαρμογές, όπως η πολιτική προστασία, η παρακολούθηση φυσικών καταστροφών, η επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών, η γεωργία ακριβείας και οι ασφαλείς επικοινωνίες, ενώ μπορούν να υποστηρίξουν και ανάγκες ασφάλειας και άμυνας.
Η εθνική αυτή προσπάθεια είναι καίριας σημασίας, καθώς τα δορυφορικά δεδομένα μπορούν να συμβάλουν στην έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων, στην αποτελεσματικότερη διαχείριση κρίσεων και στη βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχονται από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.
Ο κ. Παπαστεργίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, στόχος είναι τουλάχιστον το 50% της παραγωγής που σχετίζεται με το πρόγραμμα να πραγματοποιείται στην Ελλάδα, ενισχύοντας την εγχώρια τεχνογνωσία και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για επιχειρήσεις και εξειδικευμένο προσωπικό.
Οι επενδύσεις των Open Cosmos και ICEYE
Στο πλαίσιο της ανάπτυξης του ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος, αναφέρθηκαν οι παραγωγικές εγκαταστάσεις που αναπτύσσουν στην Ελλάδα οι εταιρείες Open Cosmos και ICEYE. Η προβλεπόμενη δυναμικότητα παραγωγής φτάνει τους 400 δορυφόρους ετησίως για την Open Cosmos και τους 150 για την ICEYE. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτοί οι αριθμοί αντιστοιχούν στη σχεδιαζόμενη δυναμικότητα και όχι στην επιβεβαιωμένη ετήσια παραγωγή από την έναρξη λειτουργίας.
Η δημιουργία αυτών των παραγωγικών υποδομών μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων σε διεθνείς αλυσίδες παραγωγής, να διευκολύνει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και να διευρύνει τις προοπτικές απασχόλησης σε έναν τομέα υψηλής τεχνολογίας. Το ζητούμενο είναι η Ελλάδα να μην περιοριστεί στην απλή αξιοποίηση δορυφορικών υπηρεσιών, αλλά να αναπτύξει σταδιακά τις δικές της δυνατότητες στον σχεδιασμό, την κατασκευή και την αξιοποίηση διαστημικών συστημάτων.
Εκπαιδευτικές δράσεις από τον Διαστημικό Σταθμό
Η αποστολή θα έχει και σημαντική εκπαιδευτική διάσταση. Εξετάζεται η δυνατότητα επικοινωνίας του Αδριανού Γολέμη με ελληνικά σχολεία, μέσω ερασιτεχνικού ασυρμάτου, απευθείας από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, εφόσον λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις και τηρηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Επιπλέον, σχεδιάζεται η πραγματοποίηση ενός εκπαιδευτικού πειράματος με τη συμμετοχή μαθητών. Ο στόχος είναι να δοθεί στους νέους η ευκαιρία να βιώσουν πώς σχεδιάζεται και υλοποιείται ένα επιστημονικό πείραμα σε συνθήκες μικροβαρύτητας.
Η επαφή με μια επανδρωμένη διαστημική αποστολή μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρό κίνητρο για την ενασχόληση των μαθητών με τις επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά, συνδέοντας έτσι την εθνική διαστημική στρατηγική με την εκπαίδευση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
