«Θέτοντας κανόνες και διαμορφώνοντας μια ενιαία στρατηγική, ανοίγουμε τον δρόμο για την ανάπτυξη», τόνισε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, αναφερόμενος στην ολοκλήρωση μιας σημαντικής χωροταξικής μεταρρύθμισης. Τα νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια (ΕΧΠ) για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και τον Τουρισμό, καλύπτουν τρεις κρίσιμους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας. Μέσω αυτών των τριών πλαισίων, επιδιώκεται η χάραξη ενός ενιαίου και συνεκτικού σχεδιασμού για την αξιοποίηση του χώρου, θέτοντας σαφείς κανόνες για τις επενδύσεις και ενισχύοντας τις δικλίδες προστασίας του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.
Παπασταύρου: «Βιομηχανία, ενέργεια και τουρισμός υπό έναν κοινό σχεδιασμό για τη βιώσιμη ανάπτυξη»
Σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε: «Με τα τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια – για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τον Τουρισμό – ολοκληρώνουμε μια μεγάλη μεταρρύθμιση που η Ελλάδα είχε ανάγκη εδώ και χρόνια. Οργανώνουμε τον χώρο, αφήνοντας πίσω την αποσπασματικότητα και την αδράνεια δεκαετιών. Θεσπίζουμε σαφείς κανόνες εκεί όπου υπήρχε αβεβαιότητα, δημιουργούμε ασφάλεια δικαίου για τις επενδύσεις και ενισχύουμε την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών. Βιομηχανία, ενέργεια και τουρισμός εντάσσονται σε έναν κοινό σχεδιασμό για τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας. Τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, μία ενιαία στρατηγική για ανάπτυξη με σχέδιο και κανόνες. Για μια Ελλάδα πιο ισχυρή και βιώσιμη, την Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά όλους όσοι εργάστηκαν κοπιαστικά για να φτάσουμε σήμερα στην ολοκλήρωση αυτής της σημαντικής προσπάθειας: τα στελέχη και τους υπαλλήλους του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και των Υπουργείων Ανάπτυξης και Τουρισμού, τους συναδέλφους στην κυβέρνηση, τον Υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο και την Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, τους Υφυπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο και Μαριλένα Σούκουλη, καθώς και τους αρμόδιους Γενικούς Γραμματείς. Και, ασφαλώς, με ιδιαίτερη συγκίνηση και σεβασμό θυμόμαστε τον αείμνηστο Νίκο Ταγαρά, ο οποίος συνέβαλε ουσιαστικά σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια».
Αλλάζοντας τον χωροταξικό χάρτη της Ελλάδας
Στόχος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) είναι να αλλάξει τον «χάρτη» πάνω στον οποίο θα κινηθούν οι επενδύσεις των επόμενων δεκαετιών. Τα νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τον Τουρισμό δεν αποτελούν απλώς μια ακόμη σειρά διοικητικών ρυθμίσεων. Συνιστούν μια κρίσιμη μεταρρύθμιση για το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, απαντώντας στο διαχρονικό ερώτημα: πού μπορεί να γίνει τι, με ποιους όρους και με ποιο κόστος για την οικονομία και το περιβάλλον.
Βιομηχανία: Από τη διάσπαρτη εγκατάσταση στην οργανωμένη παραγωγή
Το νέο ΕΧΠ-Βιομηχανία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής φιλοσοφίας. Ο στόχος δεν είναι μόνο ο καθορισμός των χώρων εγκατάστασης νέων βιομηχανιών, αλλά η δημιουργία ενός χωρικού περιβάλλοντος που ενισχύει την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Η κατεύθυνση του νέου πλαισίου προβλέπει τη δημιουργία οργανωμένων Επιχειρηματικών Πάρκων αντί για διάσπαρτες εγκαταστάσεις, την αναβάθμιση υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων και την εξυγίανση άτυπων συγκεντρώσεων. Παράλληλα, ενισχύεται η χωρική διάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας και δίνεται προτεραιότητα σε επενδύσεις που συνδέονται με κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες.
Για τις επιχειρήσεις, η ασφάλεια δικαίου και η προβλεψιμότητα αποτελούν το κύριο ζητούμενο. Για την οικονομία, η επιδίωξη είναι μεγαλύτερη παραγωγικότητα και ισχυρότερες αλυσίδες αξίας.
ΑΠΕ: Η ενεργειακή μετάβαση αποκτά χωρικούς κανόνες
Το νέο ΕΧΠ για τις ΑΠΕ έρχεται να αντιμετωπίσει μία από τις δυσκολότερες προκλήσεις της επόμενης περιόδου: πώς θα αυξηθούν οι επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια χωρίς να δημιουργούνται νέες πιέσεις στο φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας.
Σύμφωνα με τους στόχους του υπουργείου, για τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά έργα καθορίζονται σαφείς ζώνες αποκλεισμού και αυστηρότερα κριτήρια χωροθέτησης, με προστασία ευαίσθητων περιοχών, μνημείων, υγροτόπων και τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Στα νησιά προβλέπονται επιπλέον κανόνες, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής αξιολόγησης του τοπίου για αιολικά έργα.
Η σημασία του πλαισίου για την οικονομία είναι διπλή: αφενός δημιουργεί μεγαλύτερη σαφήνεια για τους επενδυτές στις ΑΠΕ και αφετέρου επιχειρεί να περιορίσει τις συγκρούσεις χρήσεων γης που μπορούν να καθυστερούν ή να δυσχεραίνουν την ενεργειακή μετάβαση.
Τουρισμός: Επενδύσεις με διαφορετικούς κανόνες ανά προορισμό
Στον τουρισμό, η μεταρρύθμιση μετατοπίζει το βάρος από την οριζόντια αντιμετώπιση στην κατηγοριοποίηση των προορισμών με βάση την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας. Οι περιοχές κατατάσσονται σε ζώνες Α-Ε και τα νησιά σε Ομάδες Ι-ΙΙΙ. Αυτή η κατηγοριοποίηση επηρεάζει τους όρους των νέων επενδύσεων, την αρτιότητα των γηπέδων, τη δυναμικότητα των καταλυμάτων και τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος.
Πρόκειται για κρίσιμη αλλαγή για έναν κλάδο που αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Το νέο πλαίσιο στοχεύει στην κατεύθυνση των επενδύσεων εκεί όπου υπάρχει διαθέσιμος χώρος και υποδομές, στον περιορισμό των πιέσεων στους κορεσμένους προορισμούς και στην ενίσχυση της διαφοροποίησης του τουριστικού προϊόντος.
«Το μεγάλο στοίχημα: να γίνει ο χωροταξικός σχεδιασμός επενδυτικό εργαλείο»
Η ουσία της μεταρρύθμισης βρίσκεται τελικά πέρα από τις επιμέρους απαγορεύσεις και τους όρους δόμησης. Για πρώτη φορά, τα τρία βασικά παραγωγικά μέτωπα – βιομηχανία, ενέργεια και τουρισμός – αντιμετωπίζονται μέσω ενός πιο συνεκτικού συστήματος χωρικού σχεδιασμού.
Αυτό μπορεί να μετατρέψει τη χωροταξία από παράγοντα αβεβαιότητας σε εργαλείο προσέλκυσης επενδύσεων. Το ζητούμενο πλέον είναι η αποτελεσματική εφαρμογή: γρήγορες εγκρίσεις, λειτουργικά Επιχειρηματικά Πάρκα, συνεπής εφαρμογή των κανόνων και ταχεία ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
