Οι πολιτικές «μεταγραφές», οι αλλαγές δηλαδή από το ένα κόμμα στο άλλο, δεν είναι ένα νέο φαινόμενο ούτε απλώς μια αλλαγή κομματικής στέγης. Οι διαδρομές των πολιτικών προσώπων από το ένα στρατόπεδο στο άλλο αποκαλύπτουν πόσο λεπτές είναι οι διαχωριστικές γραμμές και πόσο εύκολα μετακινούνται τα όρια μεταξύ διαφορετικών πολιτικών χώρων. Ιδεολογίες, προσωπικές φιλοδοξίες, πολιτικοί υπολογισμοί και νέες συμμαχίες μπλέκονται σε ένα διαρκές παιχνίδι μετακινήσεων. Οι μεταγραφές έχουν, λοιπόν, παρελθόν, έχουν παρόν και πιθανότατα θα έχουν και μέλλον – όσο υπάρχουν πολιτικοί που αλλάζουν στρατόπεδο και κόμματα που είναι πρόθυμα να τους υποδεχθούν.
Διαβάστε: ΠΑΣΟΚ: Η επίθεση στον Μητσοτάκη μέσω του τραγουδιού της Δήμητρας Γαλάνη, η προώθηση της κοινωνικής ατζέντας και τα “πυρά” στην Κωνσταντοπούλου
Οι “μεταγραφές” της πολιτικής: Στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης οι πρώτες μετακινήσεις
Στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης σημειώθηκαν οι πρώτες μετακινήσεις, οι οποίες, ωστόσο, κορυφώθηκαν στα χρόνια του Μνημονίου. Η περίοδος 2009 έως τις εκλογές του 2012 χαρακτηρίζεται από τις πιο ραγδαίες πολιτικές μεταβολές που είχαν καταγραφεί. Παράλληλα, υπήρξαν και δύο περιπτώσεις βουλευτών οι οποίοι, αρχικά δίνοντας ψήφο εμπιστοσύνης σε μια κυβέρνηση, με την αποχώρησή τους οδήγησαν στην πτώση της. Ο λόγος για τον Κωνσταντίνο Κατσίκη, ο οποίος, ως βουλευτής της Δημοκρατικής Αναγέννησης το 1990, προσχώρησε στη ΝΔ, επιτρέποντας στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη να σχηματίσει κυβέρνηση. Επίσης, ο Γιώργος Συμπιλίδης, ο οποίος ανεξαρτητοποιήθηκε για να προσχωρήσει στην Πολιτική Άνοιξη, προκάλεσε την πτώση της κυβέρνησης το 1993.
Οι πρώτες μετακινήσεις έλαβαν χώρα προς τα τέλη της δεκαετίας του ’70. Συγκεκριμένα, μετά τις εκλογές του ’77, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης προσχώρησε στη Νέα Δημοκρατία του Κώστα Καραμανλή, στο πλαίσιο του ανοίγματος του «Εθνάρχη» προς το χώρο του Κέντρου. Μάλιστα, ανέλαβε το υπουργείο Συντονισμού. Λίγα χρόνια αργότερα, ο άλλοτε ηγέτης της Ένωσης Κέντρου, Γεώργιος Μαύρος, προσχώρησε στο ΠΑΣΟΚ.
Το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς, Μανώλης Γλέζος, συνεργάστηκε τη δεκαετία του ’80 με το ΠΑΣΟΚ, αρχικά ως βουλευτής και στη συνέχεια ως ευρωβουλευτής. Στα χρόνια του Μνημονίου, εξελέγη αρχικά βουλευτής και στη συνέχεια ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ. Μία ακόμη ηχηρή μεταγραφή ήταν αυτή του Γιάννη Μπούτου, ο οποίος είχε φύγει από τη Νέα Δημοκρατία για να προσχωρήσει στο ΠΑΣΟΚ. Τα επόμενα χρόνια καταγράφηκαν και άλλες μετακινήσεις από τη ΝΔ προς το ΠΑΣΟΚ.
Οι πιο χαρακτηριστικές είναι αυτές του αείμνηστου Στέφανου Μάνου αλλά και του Βασίλη Κοντογιαννόπουλου. Αμφότεροι είχαν κορυφαία υπουργικά χαρτοφυλάκια κατά τη διακυβέρνηση της ΝΔ. Επίσης, οι μετακινήσεις της Μαρίας Δαμανάκη, μιας εκ των «φωνών» του Πολυτεχνείου, από τον Συνασπισμό στο ΠΑΣΟΚ, προκάλεσαν πολλές συζητήσεις, ενώ την ίδια διαδρομή είχε ακολουθήσει και ο Μίμης Ανδρουλάκης.
Η κινούμενη “άμμος”
Η είσοδος της Ελλάδας στο Μνημόνιο, το 2010, έφερε αναπόφευκτα ανατροπές και στο πολιτικό σκηνικό, με τον όρο «Αποστασία» να επανέρχεται στην επιφάνεια εξαιτίας των συνεχόμενων μετακινήσεων. Ειδικότερα, την περίοδο 2009-12, δημιουργήθηκαν δύο κοινοβουλευτικές ομάδες (Κ.Ο.): η ΔΗΜΑΡ και οι ΑΝΕΛ. Η ΔΗΜΑΡ δημιουργήθηκε από 10 βουλευτές που είχαν αποχωρήσει από τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ (οι Κουβέλης, Τσούκαλης, Ψαριανός, Λεβέντης από τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς και οι Αμοιρίδης, Βουδούρης, Θεοδωρίδης, Μιχελογιαννάκης, Οικονόμου, Παπαμανώλης). Οι ΑΝΕΛ δημιουργήθηκαν από 10 βουλευτές που αποχώρησαν από τη ΝΔ (οι Καμμένος, Σταμάτης, Μελάς, Μαρκόπουλος, Γαληνός, Γιαννάκης, Ζώης, Ιατρίδη, Κόλλια-Τσαρουχά, Κουντουρά).
Τέσσερις «γαλάζιοι» βουλευτές είχαν προσχωρήσει στη Δημοκρατική Συμμαχία που είχε συγκροτήσει η Ντόρα Μπακογιάννη (πέραν της ίδιας, οι υπόλοιποι ήταν οι Αυγενάκης, Μαρκογιαννάκης, Κοντογιάννης). Επίσης, οκτώ βουλευτές που είχαν αποχωρήσει από το ΠΑΣΟΚ προσχώρησαν στην Κοινωνική Συμφωνία (οι Κατσέλη, Καστανίδης, Μίχος, Δημητρουλόπουλος, Κασσάρας, Τριανταφυλλόπουλος, Κυριακοπούλου, Τεκτονίδου). Άλλοι κινήθηκαν κατά μόνας: η Αριά Αγάτσα (από το ΠΑΣΟΚ στη ΝΔ), η Άννα Βαγενά (από το ΠΑΣΟΚ στον ΣΥΡΙΖΑ του 2015), ο Κώστας Κιλτίδης (από τη ΝΔ στον ΛΑΟΣ), ο Παναγιώτης Κουρουμπλής και η Σοφία Σακοράφα (από το ΠΑΣΟΚ στον ΣΥΡΙΖΑ). Μάλιστα, η τελευταία υπήρξε και βουλευτής του ΜέΡΑ 25 από το 2019 έως το 2023.
Μετά τις εκλογές του 2012, ακολούθησε ένα νέο κύμα ρευστοποίησης του κοινοβουλευτικού σκηνικού. Είκοσι βουλευτές που προέρχονταν από τη ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ, τους ΑΝΕΛ, τη ΔΗΜΑΡ και τον ΣΥΡΙΖΑ συγκρότησαν την Κ.Ο. των Ανεξάρτητων Δημοκρατικών Βουλευτών: (Αηδόνης, Ανδρουλάκης, Βουδούρης, Γιαταγάνα, Γιοβανόπουλος, Ιατρίδη, Καπερνάρος, Κασαπίδης, Κουράκος, Μακρή, Μελάς, Μουτσινάς, Μπόλαρης, Νταβρής, Παραστατίδης, Τατσόπουλος, Τζάκρη, Νικολόπουλος, Λοβέρδος, Σταυρογιάννης).
Οι μεταπηδήσεις συνεχίστηκαν και τα επόμενα χρόνια. Στη ΝΔ βρέθηκαν οι Χάρης Θεοχάρης και Ιάσων Φωτήλας (είχαν εκλεγεί με το Ποτάμι), ο Γιώργος Κατσιαντώνης (είχε εκλεγεί με την Ένωση Κεντρώων) και ο Βασίλης Οικονόμου (πρώην βουλευτής ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ). Στον ΣΥΡΙΖΑ προσχώρησε επίσης η Θεοδώρα Μεγαλοοικονόμου, που είχε εκλεγεί με την Ένωση Κεντρώων, ενώ το δρόμο για το ΠΑΣΟΚ είχαν πάρει ο Ιλχάν Αχμέτ (είχε εκλεγεί με το Ποτάμι) και ο Γιώργος Καρράς (είχε εκλεγεί με την Ένωση Κεντρώων).
Οι τελευταίες μετακινήσεις είχαν ως κοινό παρονομαστή τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος μέσα σε δύο χρόνια βίωσε την απόλυτη ρευστοποίηση. Ένα μεγάλο μέρος της Κ.Ο. του κόμματος επέλεξε άλλες πολιτικές πορείες. Αρχικά, 11 βουλευτές συγκρότησαν την Κ.Ο. της Νέα Αριστερά, η οποία διαλύθηκε πριν λίγους μήνες (οι Αλέξης Χαρίτσης, Έφη Αχτσιόγλου, Νάσος Ηλιόπουλος, Δημήτρης Τζανακόπουλος, Χουσεϊν Ζεϊμπέκ, Φερχάτ Οζγκιούρ, Ευκλείδης Τσακαλώτος, Πέτη Πέρκα, Μερόπη Τζούφη, Σία Αναγνωστοπούλου, Θεανώ Φωτίου). Πέντε ακόμη προσχώρησαν στο Κίνημα Δημοκρατίας που ίδρυσε ο Στέφανος Κασσελάκης, με τέσσερις εξ αυτών να αποχωρούν και από εκεί (οι Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Κυριακή Μάλαμα, Γιώτα Πούλου, Θεοδώρα Τζάκρη).
Επίσης, στο ΠΑΣΟΚ προσχώρησαν τόσο η Ράνια Θρασκιά όσο και ο Πέτρος Παππάς. Ενώ προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να κινούνται η Νίνα Γ. Κασιμάτη, ο ναύαρχος ε.α. Ευάγγελος Αποστολάκης, η Γιώτα Πούλου αλλά και η Μυρτώ Κοροβέση. Οι δύο πιο πρόσφατες μεταγραφές έγιναν από το ΠΑΣΟΚ. Συγκεκριμένα, στην αξιωματική αντιπολίτευση προσχώρησαν ο Αλέξανδρος Αυλωνίτης και ο Μιχάλης Χουρδάκης.
