Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, αναλύει στην ελληνική πρωτοβουλία για την ασφάλεια των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Όπως επισημαίνει, από την 1η Ιανουαρίου 2027, προτείνεται η θέσπιση ορίου ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Τονίζει, ωστόσο, ότι η αντιμετώπιση των κινδύνων του ψηφιακού κόσμου απαιτεί περισσότερα από απλά ηλικιακά όρια. Είναι απαραίτητη η ουσιαστική εκπαίδευση των νέων, ώστε να αναπτύξουν κριτική σκέψη, να αξιολογούν την πληροφορία και να προστατεύονται από τη χειραγώγηση και την παραπληροφόρηση.
Διαβάστε: Δίκη Meta: Πώς “καίει” την εταιρεία πρώην ανώτερο στέλεχος – “Γνώριζε ότι Facebook και Instagram βλάπτουν τους εφήβους”
Η Ελληνική Πρόταση για την Προστασία των Νέων στο Ψηφιακό Περιβάλλον
Σε άρθρο του στο «Liberal», ο κ. Μαρινάκης αναφέρει ότι η ελληνική πρόταση για μια πανευρωπαϊκή ψηφιακή ηλικία ενηλικίωσης έχει ήδη λάβει πολιτική υποστήριξη από 13 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τονίζει, παράλληλα, ότι η κύρια ευθύνη για την αξιόπιστη επαλήθευση της ηλικίας πρέπει να βαρύνει τις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες. Το ζήτημα, όπως εξηγεί, είναι παγκόσμιο και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο, δεδομένου του διεθνούς χαρακτήρα των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών.
Η Υπόθεση της Meta και η Ευθύνη των Πλατφορμών
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρεται στη δικαστική διαμάχη με τη Meta στις ΗΠΑ, όπου 29 πολιτείες κατηγορούν την εταιρεία για σχεδιασμό του Facebook και του Instagram με χαρακτηριστικά που προωθούν τον εθισμό των ανηλίκων. Η υπόθεση αυτή, κατά τον κ. Μαρινάκη, αναδεικνύει την ευρύτερη ευθύνη των ψηφιακών πλατφορμών απέναντι στα παιδιά και τους εφήβους που χρησιμοποιούν καθημερινά τις υπηρεσίες τους.
Το Ηλικιακό Όριο ως Αφετηρία, Όχι ως Τερματικός Σταθμός
Ο Παύλος Μαρινάκης διευκρινίζει ότι ένα ηλικιακό όριο από μόνο του δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση των συνεπειών της υπερβολικής χρήσης ψηφιακών μέσων. Το κεντρικό ζήτημα, όπως τονίζει, αφορά τη συνολική σχέση των παιδιών με την οθόνη, την πληροφορία, τη γλώσσα και τη διαδικασία της μάθησης.
Αναφέρει, μάλιστα, ένα περιστατικό από σχολείο του Τέξας, όπου ένας εκπαιδευτικός περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τελειόφοιτοι μαθητές στην ολοκλήρωση απλών γραπτών ασκήσεων. Κατά τον ίδιο, οι δυσκολίες συγκέντρωσης και οργάνωσης της σκέψης συνδέονται άμεσα με ένα ψηφιακό περιβάλλον που αποσπά συνεχώς την προσοχή των παιδιών μέσω σύντομων, αποσπασματικών και αλγοριθμικά επιλεγμένων ερεθισμάτων.
Επιστροφή στο Βιβλίο και το Σουηδικό Μοντέλο
Το άρθρο του Παύλου Μαρινάκη κάνει αναφορά στη Σουηδία, η οποία, μετά από χρόνια έντονης ψηφιοποίησης στην εκπαίδευση, επαναξιολογεί τα έντυπα βιβλία και το χαρτί. Αυτή η προσέγγιση, σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, περιλαμβάνει αύξηση του χρόνου ανάγνωσης, μειωμένη έκθεση των μαθητών σε οθόνες και περιορισμό της χρήσης κινητών τηλεφώνων εντός των σχολείων. Το παράδειγμα αυτό καταδεικνύει ότι η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως χρήσιμο εκπαιδευτικό εργαλείο, χωρίς όμως να υποκαθιστά θεμελιώδεις δεξιότητες όπως η ανάγνωση, η γραφή και η συγκροτημένη σκέψη.
Στο ίδιο πνεύμα εντάσσεται το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες», που υλοποιείται σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Το πρόγραμμα, που ξεκίνησε πιλοτικά και στοχεύει στην πανελλαδική του επέκταση, απευθύνεται σε μαθητές ηλικίας 12 έως 18 ετών. Επικεντρώνεται στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, της ψηφιακής υπευθυνότητας και της ικανότητας διάκρισης ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών. «Ένα παιδί που δεν μπορεί να οργανώσει τη σκέψη του, δυσκολεύεται και να υπερασπιστεί την κρίση του», υπογραμμίζει ο κ. Μαρινάκης. Η συνεχής κατανάλωση γρήγορων και αποσπασματικών πληροφοριών αυξάνει την ευαλωτότητα των νέων απέναντι στη χειραγώγηση και τα fake news.
Η Ανωνυμία στο Διαδίκτυο και η Πρόταση για Ταυτοποίηση
Σχετικά με την πρόταση για την ταυτοποίηση των χρηστών στο διαδίκτυο, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διευκρινίζει ότι αυτή δεν αποσκοπεί στον περιορισμό της πολιτικής κριτικής, της αντιπαράθεσης ή της ελευθερίας της έκφρασης. Η βασική αρχή είναι ότι η ανωνυμία στο διαδίκτυο δεν πρέπει να οδηγεί σε ατιμωρησία. Σε περιπτώσεις σοβαρών αδικημάτων και υπό την προϋπόθεση τήρησης των νόμιμων διαδικασιών, κρίνεται απαραίτητη η δυνατότητα εντοπισμού του προσώπου πίσω από ένα ανώνυμο ή ψευδώνυμο προφίλ. Η πραγματική ταυτότητα του χρήστη δεν θα είναι ορατή στους άλλους, αλλά θα δύναται να αποκαλυφθεί μέσω ασφαλών θεσμικών μηχανισμών, εφόσον υπάρχει σοβαρή παρανομία και σχετική δικαστική εντολή.
Η Τεχνολογία ως Εργαλείο, Όχι ως Υποκατάστατο της Σκέψης
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία, αν και αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας και εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σκέψη και την ουσιαστική μάθηση. «Το ζητούμενο δεν είναι να κρατήσουμε τα παιδιά μακριά από την ψηφιακή εποχή. Είναι να τα βοηθήσουμε να μπουν σε αυτήν με γερές βάσεις», αναφέρει. Στόχος, όπως τονίζει, είναι τα παιδιά να μάθουν να διαβάζουν, να γράφουν, να αναζητούν την αλήθεια, να σκέφτονται και να αμφισβητούν. «Ένα παιδί που ξέρει να σκέφτεται, να διαβάζει και να γράφει, δεν είναι απλώς καλύτερα προστατευμένο στο διαδίκτυο. Είναι καλύτερα προετοιμασμένο για τη ζωή», καταλήγει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
