Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιάννης Μανιάτης, εκφράζει τον προβληματισμό του αναφορικά με την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, αναλύοντας τις πρακτικές συνέπειες αυτής της εξέλιξης για την Ανατολική Μεσόγειο και τονίζοντας την ανάγκη για δράση από την πλευρά της ΕΕ. «Η κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή στην Βεγγάζη συνιστά μια ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά μας συμφέροντα και αναιρεί τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί προόδου στις διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη» επισημαίνει στο parapolitika.gr.
«Καμία κύρωση δεν προσδίδει νομιμότητα σε ένα κείμενο που παραβιάζει το Δίκαιο της Θάλασσας και επιχειρεί να αφανίσει την Κρήτη και τα νησιά μας από τον χάρτη. Η κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει άμεσα τα πολιτικά κόμματα και τους πολίτες. Ποιο είναι το σχέδιό της για την προστασία των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και την απρόσκοπτη υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου;» διερωτάται, εστιάζοντας στο Διεθνές Δίκαιο.
Γιάννης Μανιάτης για τουρκολιβυκό μνημόνιο και καλώδιο
«Το καλώδιο Great Sea Interconnector, το οποίο δρομολογήσαμε και εντάξαμε στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες κατά την περίοδο 2011–2014, συμβάλλει στην ενεργειακή ασφάλεια, τη γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας και τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Οι έρευνες και οι εργασίες πόντισης του καλωδίου οφείλουν να προχωρήσουν με σαφές, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα και αποφασιστική άσκηση των δικαιωμάτων μας απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις» υπογραμμίζει ο κ. Μανιάτης, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη συνέχισης των εργασιών πόντισης του καλωδίου.
«Η υλοποίηση του έργου δεν μπορεί να εξαρτάται από κάποια τουρκική έγκριση. Απαιτείται συνεκτική εθνική στρατηγική, μετά από χρόνια κυβερνητικών αντιφάσεων και καθυστερήσεων» προσθέτει.
Σχετικά με τη στάση της Ευρώπης δεδομένων των εξελίξεων, ο ευρωβουλευτής τονίζει τα εξής: «Η ΕΕ οφείλει να απαντήσει άμεσα και αποφασιστικά, εξετάζοντας στοχευμένες κυρώσεις και διασφαλίζοντας έμπρακτα τη στήριξή της στον GSI. Η υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων συνιστά ευρωπαϊκή ευθύνη. Και η ευθύνη αυτή κρίνεται στην πράξη».
Τι είναι το τουρκολιβυκό μνημόνιο και πώς επηρεάζει την Ελλάδα
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019 στην Κωνσταντινούπολη, μεταξύ της Τουρκίας και της τότε Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, υπό την ηγεσία του Φάγεζ αλ Σάρατζ. Προβλέπει την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).
Η συμφωνία αποτέλεσε από την αρχή αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης, καθώς χαράσσει μια γραμμή οριοθέτησης μεταξύ των τουρκικών και των λιβυκών ακτών, αγνοώντας –σε αντίθεση με όσα ορίζει το Διεθνές Δίκαιο– την επίδραση ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, η Κάρπαθος, η Ρόδος και άλλα νησιωτικά συμπλέγματα. Η Αθήνα επισημαίνει ότι η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, καθώς τα νησιά διαθέτουν δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Η ελληνική αντίδραση εστιάζει, ειδικότερα, στην αμφισβήτηση της επίδρασης των ελληνικών νησιών και στην προβολή μιας διαφορετικής αντίληψης για τα όρια των θαλάσσιων δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα, η Αίγυπτος και άλλες χώρες της περιοχής έχουν απορρίψει τη συμφωνία. Ωστόσο, το ενδιαφέρον εστιάζεται και στο παρασκήνιο.
Η επικύρωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της χρονικής συγκυρίας κατά την οποία πραγματοποιείται. Η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο ενεργειακών σχεδιασμών και γεωπολιτικών ανταγωνισμών, με τις έρευνες νότια της Κρήτης και τη δραστηριοποίηση της Chevron στην περιοχή να ενισχύουν το ενδιαφέρον για τις θαλάσσιες ζώνες και τους ενεργειακούς πόρους.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επαναφορά του τουρκολιβυκού μνημονίου στο προσκήνιο δεν αποτελεί ουδέτερη εξέλιξη. Το ζήτημα συνδέεται άμεσα με την προώθηση ενεργειακών έργων και με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, τη στιγμή που διαμορφώνεται ένα ιδιαίτερο γεωπολιτικό σκηνικό.
