Την κατάθεση του προσχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2027, στη Βουλή, πραγματοποίησε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Το κείμενο παραπέμπεται πλέον στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή για περαιτέρω επεξεργασία.
Η κατάθεση αυτή λαμβάνει χώρα σε ένα περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας, όπου ο δημοσιονομικός σχεδιασμός έχει ενσωματώσει και ακραία σενάρια για την πορεία των τιμών της ενέργειας και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην ελληνική οικονομία, όπως επισημάνθηκε στο ρεπορτάζ του Μάριου Χριστοδούλου για το parapolitika.gr.
Διαβάστε: Ενεργειακή ακρίβεια: Το Eurogroup ως κρίσιμος παράγοντας για τον δημοσιονομικό χώρο της Ελλάδας – Τι ζητά η χώρα και τα 950 εκατ. ευρώ από τον ΦΠΑ
Πρόβλεψη για Ανάπτυξη 2,3% στον Προϋπολογισμό του 2027
Ο νέος προϋπολογισμός θέτει ως στόχο την επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης στο 2,3% για το 2027, σημειώνοντας αύξηση σε σχέση με το 2% που προβλέπεται για το τρέχον έτος. Βασικοί μοχλοί αυτής της ανάπτυξης αναμένεται να είναι οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση.
Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αναμένεται να καλύψει σημαντικό μέρος του κενού που αφήνει σταδιακά πίσω του το Ταμείο Ανάκαμψης. Συγκεκριμένα, για το 2027, προβλέπεται η διάθεση 11 δισ. ευρώ στην αγορά, εκ των οποίων 4 δισ. ευρώ θα προέλθουν από εθνικούς πόρους και 7 δισ. ευρώ από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Το ποσό αυτό αναμένεται να αυξηθεί στα 12,2 δισ. ευρώ το 2028, στα 13,2 δισ. ευρώ το 2029 και να φτάσει τα 14,2 δισ. ευρώ το 2030. Στο τέλος της τετραετίας, οι εθνικοί πόροι θα ανέρχονται σε 4,2 δισ. ευρώ, ενώ οι συγχρηματοδοτούμενες δαπάνες θα αγγίζουν τα 10 δισ. ευρώ.
Η ιδιωτική κατανάλωση, αν και αναμένεται να παρουσιάσει μια μικρή επιβράδυνση, θα συνεχίσει να κινείται σε υψηλά επίπεδα, με προβλεπόμενο ρυθμό 1,5% το 2027, έναντι 1,6% φέτος. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να ενισχυθούν κατά 4,2%, με τον τουρισμό και τη βιομηχανία να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της εικόνας. Ωστόσο, αναμένεται και αύξηση στις εισαγωγές.
Ο πληθωρισμός παραμένει μια σημαντική πηγή ανησυχίας. Παρά τα μέτρα στήριξης του εισοδήματος, η αυξανόμενη τιμή της ενέργειας, πέραν των καυσίμων, επιδεινώνει ένα ήδη βεβαρυμένο κύμα ανατιμήσεων. Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών πιέζεται από το αυξημένο κόστος βασικών αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας την ακρίβεια ψηλά στην ατζέντα της οικονομικής πολιτικής. Το οικονομικό επιτελείο αναθεωρεί προς τα πάνω την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό φέτος, τοποθετώντας τον στο 3,6% από 3,2%, ενώ για το 2027 αναμένεται αποκλιμάκωση στο 2,4%-2,5%.
Αξίζει να σημειωθεί η παραδοχή ότι ο προϋπολογισμός συντάσσεται με πρόβλεψη για μέση τιμή πετρελαίου Brent στα 89 δολάρια το βαρέλι, σημαντικά υψηλότερη από την προηγούμενη εκτίμηση των 82 δολαρίων για το 2026. Ενδεικτικά, ο προϋπολογισμός του προηγούμενου έτους είχε βασιστεί σε μια υπόθεση μέσης τιμής Brent μόλις 64 δολαρίων.
Στην αγορά εργασίας, η ανεργία αναμένεται να συνεχίσει την πτωτική της πορεία, υποχωρώντας στο 7,9% το 2027 από 8,3% φέτος, σύμφωνα με την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ.
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, ο προϋπολογισμός προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,4% του ΑΕΠ το 2027. Εξετάζεται, μάλιστα, από το Γενικό Λογιστήριο ο στόχος να φτάσει έως και το 3,7% του ΑΕΠ, βασιζόμενος στην ισχυρή πορεία των φορολογικών εσόδων, ιδίως των εισπράξεων από τον ΦΠΑ. Οι εκτιμήσεις για την τρέχουσα χρονιά δείχνουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 3,2%, δημιουργώντας επιπλέον δημοσιονομικό χώρο.
Οι πρωτογενείς δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3% το 2027, σε σύγκριση με 3,1% φέτος, ευθυγραμμιζόμενες με το όριο δαπανών του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου. Το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει την καθοδική του πορεία, με τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ να υποχωρεί από το 136,8% το 2026 στο 134,4% το 2028.
Στην περαιτέρω μείωση του χρέους αναμένεται να συμβάλουν και οι νέες κινήσεις πρόωρης αποπληρωμής, οι οποίες φέτος ανέρχονται συνολικά σε 12,84 δισ. ευρώ. Αυτές περιλαμβάνουν την εξόφληση 6,94 δισ. ευρώ από διμερή δάνεια του πρώτου προγράμματος στήριξης (GLF) τον Ιούνιο, καθώς και την αποπληρωμή δανείων ύψους 2,5 δισ. ευρώ προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) τον Οκτώβριο. Επιπλέον, προβλέπεται μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ του υπολοίπου των εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου, ενώ δρομολογείται και η πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου περίπου 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο κανονικά λήγει τον Δεκέμβριο του 2027, αλλά θα αποπληρωθεί φέτος.
Οι ενέργειες αυτές εκτιμάται ότι θα μειώσουν τις ετήσιες δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους κατά περίπου 370 εκατ. ευρώ, με το συνολικό όφελος σε ορίζοντα επταετίας να ανέρχεται σε τουλάχιστον 2,6 δισ. ευρώ. Με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό, ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 120% το 2029 και κάτω από το 110% έως το 2031. Μεσοπρόθεσμος στόχος είναι η αναλογία του χρέους να διαμορφωθεί κάτω από το 100% του ΑΕΠ στα μέσα της δεκαετίας του 2030. Η επίτευξη αυτών των στόχων θα εξαρτηθεί από τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης, την επίτευξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και ευνοϊκών συνθηκών χρηματοδότησης.
Παροχές
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού ενσωματώνει φοροελαφρύνσεις και εισοδηματικές ενισχύσεις ύψους 1,9 δισ. ευρώ, οι οποίες θα εφαρμοστούν κατά την τετραετία 2027-2030. Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέες παρεμβάσεις την άνοιξη, με τα περιθώρια να επανεξεταστούν τον Απρίλιο, μετά την επικύρωση των στοιχείων για την ανάπτυξη και το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026 από την Eurostat. Οι αρχικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για τη δυνατότητα πρόσθετων παρεμβάσεων ύψους έως 350-400 εκατ. ευρώ, χωρίς να παραβιάζεται ο κανόνας του Συμφώνου Σταθερότητας.
Οι κυριότερες προβλεπόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
- Την απαλλαγή περίπου 156.000 συνεπών ελεύθερων επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος.
- Τον μηδενισμό του φορολογικού συντελεστή έως τα 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τους τρίτεκνους.
- Την αύξηση της μόνιμης ενίσχυσης του Νοεμβρίου σε συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες από 300 σε 400 ευρώ καθαρά, καθώς και τη διεύρυνσή της στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών από τον Νοέμβριο του 2026.
- Τη θέσπιση επιδόματος εορτών Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους από το 2027.
- Τη θέσπιση ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για βρέφη κατά τα δύο πρώτα έτη από τη γέννησή τους, με κρατική κατάθεση ισόποση με αυτή του γονέα, έως 1.200 ευρώ ετησίως και έως τα 18 έτη του παιδιού.
- Τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027 για τον ιδιωτικό τομέα.
- Την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από το 2027 (για το φορολογικό έτος 2026) στην Περιφέρεια και στη Θεσσαλονίκη, τη μείωσή του κατά 50% στην Αττική το 2028 και την πλήρη κατάργησή του στην Αττική το 2029.
- Τη μείωση της προκαταβολής φόρου από το 55% στο 50% για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το φορολογικό έτος 2027 και τη σταδιακή μείωση κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2028, ώστε να υποχωρήσει από 80% σε 50%.
- Τη θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων σε 6 έτη, από 10 έτη σήμερα, για επενδύσεις των επιχειρήσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό.
- Την τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.
- Την κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες αξίας έως 400.000 ευρώ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
Το νομοσχέδιο με τις νέες παρεμβάσεις αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση σύντομα, πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή. Μέχρι το τέλος Οκτωβρίου, αναμένεται η ψήφιση νέων διατάξεων για τη ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών έως 120 δόσεις που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2024, καθώς και για τους νέους κανόνες λειτουργίας των servicers.
