Τι χρειάζεται να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι σχετικά με τις μεταφορές χρημάτων μέσω της πλατφόρμας IRIS, ποιες από αυτές είναι αφορολόγητες και πότε ενδέχεται να χαρακτηριστούν ως δωρεά με αντίστοιχες φορολογικές υποχρεώσεις, ανέλυσε η φοροτεχνικός Νίκη Βομπιράκη, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» της ΕΡΤnews.
Διαβάστε: Αλματώδης αύξηση της χρήσης IRIS το 2025: Πάνω από 126 εκατ. συναλλαγές συνολικής αξίας 11 δισ. ευρώ
Η χρήση του IRIS για μεταφορές χρημάτων παρουσιάζει εντυπωσιακή αύξηση, προσφέροντας έναν ταχύ και απλό τρόπο για καθημερινές συναλλαγές. Ωστόσο, δεν είναι όλες οι μεταφορές χρημάτων αφορολόγητες. Ανάλογα με τον σκοπό και την αιτία της συναλλαγής, μπορεί να προκύψουν διαφορετικές φορολογικές υποχρεώσεις.
Τι ισχύει για το «χαρτζιλίκι» από γονείς προς παιδιά μέσω IRIS
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μεταφορές χρημάτων από γονείς προς τα παιδιά τους, ειδικά ενόψει της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς και των αυξημένων εξόδων διαβίωσης. Σύμφωνα με την φοροτεχνικό, για το «χαρτζιλίκι» και τις συνήθεις δαπάνες διαβίωσης ανηλίκων και φοιτητών έως 25 ετών, δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρηματικό όριο, βάσει οδηγίας της ΑΑΔΕ που επικαλέστηκε.
Ωστόσο, ο σκοπός της μεταφοράς είναι κρίσιμος παράγοντας, καθώς διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση μπορεί να ισχύσει όταν τα χρήματα δεν αφορούν τις τυπικές ανάγκες διαβίωσης, αλλά αποτελούν ουσιαστικά χρηματική δωρεά.
Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται δαπάνες σχετιζόμενες με την καθημερινότητα του παιδιού, όπως ενοίκιο φοιτητικής στέγης, δίδακτρα, αγορά βιβλίων, μετακινήσεις και άλλες ανάγκες διαβίωσης. Όπως διευκρίνισε η κα Βομπιράκη, για τα ποσά που αφορούν το «χαρτζιλίκι» ενός ανηλίκου ή φοιτητή έως 25 ετών, δεν απαιτείται δήλωση ως δωρεά στο myProperty και δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρηματικό όριο.
Είναι, ωστόσο, σημαντικό να υπάρχει σαφής αιτιολογία στην περιγραφή της μεταφοράς. Η αναγραφή της αιτίας της συναλλαγής μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμη σε περίπτωση μελλοντικού ελέγχου. «Καλό είναι σε κάθε μεταφορά να βάζουμε μία αιτιολογία και για να τη θυμόμαστε στο μέλλον», τόνισε η φοροτεχνικός, υπογραμμίζοντας ότι η αιτιολογία συμβάλλει στην τεκμηρίωση του σκοπού της συναλλαγής.
Τι ισχύει όταν η μεταφορά αφορά αγορά ακινήτου ή άλλη σημαντική δαπάνη
Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση όταν η μεταφορά χρημάτων δεν αφορά ένα απλό «χαρτζιλίκι», αλλά χρησιμοποιείται για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου ή για μια ουσιαστική οικονομική δραστηριότητα.
Στην περίπτωση αγοράς ακινήτου ή αυτοκινήτου, δημιουργίας αποταμίευσης ή επένδυσης, ίδρυσης επιχείρησης ή αποπληρωμής προσωπικού δανείου, η μεταφορά μπορεί να συνδεθεί με δωρεά ή γονική παροχή και να απαιτείται διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση. «Εδώ έχουμε επαύξηση περιουσίας», επεσήμανε η κα Βομπιράκη, σημειώνοντας ότι σε τέτοιες περιπτώσεις είναι προτιμότερο να ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία και να δηλώνεται η δωρεά, ακόμη και αν τελικά δεν προκύπτει φόρος.
Η διαδικασία, όπως εξήγησε, συνδέεται με την τραπεζική μεταφορά των χρημάτων από λογαριασμό σε λογαριασμό και την ηλεκτρονική δήλωση της δωρεάς μέσω του myProperty.
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ και οι φορολογικές κατηγορίες
Ο βαθμός συγγένειας μεταξύ δότη και λήπτη χρημάτων παίζει καθοριστικό ρόλο στη φορολόγηση των χρηματικών δωρεών. Για την πρώτη κατηγορία συγγένειας, προβλέπεται αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ, όταν η δωρεά ή γονική παροχή πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, σύζυγοι και πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, παιδιά, καθώς και παππούδες και γιαγιάδες προς εγγόνια.
Για ποσά που υπερβαίνουν το αφορολόγητο όριο, εφαρμόζεται φορολογικός συντελεστής 10% επί του υπερβάλλοντος ποσού, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην εκπομπή.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν η χρηματική δωρεά δεν πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος. Στην περίπτωση που δεν ακολουθηθεί η τραπεζική διαδικασία, επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ, ακόμη και μεταξύ γονέα και παιδιού, όπως διευκρίνισε η φοροτεχνικός.
Τι ισχύει για μεταφορές μεταξύ αδελφών
Διαφορετική είναι η φορολογική μεταχείριση στις μεταφορές χρημάτων μεταξύ αδελφών. Τα αδέλφια υπάγονται στη δεύτερη κατηγορία συγγένειας και οι χρηματικές δωρεές μεταξύ τους φορολογούνται με 20% από το πρώτο ευρώ. Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται επίσης άλλες συγγενικές σχέσεις που δεν περιλαμβάνονται στην πρώτη, ενώ υπάρχει και η τρίτη κατηγορία.
Για μεταφορές χρημάτων μεταξύ φίλων, γνωστών και λοιπών τρίτων προσώπων, ο φόρος ανέρχεται σε 40% από το πρώτο ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή.
Η κα Βομπιράκη προειδοποίησε παράλληλα για τις λεγόμενες «τριγωνικές» μεταφορές, δηλαδή περιπτώσεις όπου τα χρήματα μεταφέρονται μέσω τρίτου προσώπου, όπως για παράδειγμα από αδελφό σε γονέα και στη συνέχεια σε άλλο αδελφό. Τέτοιες συναλλαγές υπόκεινται σε φορολογικό έλεγχο και δεν παρακάμπτουν τους ισχύοντες κανόνες φορολόγησης.
Η σημασία της αιτιολογίας της μεταφοράς
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην αιτιολογία που συνοδεύει κάθε τραπεζική μεταφορά ή μεταφορά μέσω IRIS.
Η συμβουλή προς τους φορολογούμενους είναι να αποφεύγουν ασαφείς ή χιουμοριστικές αιτιολογίες και να αναγράφουν με σαφήνεια τον πραγματικό λόγο της συναλλαγής. Όπως χαρακτηριστικά σχολιάστηκε στην εκπομπή, η αιτιολογία λειτουργεί ουσιαστικά σαν ένα «ημερολόγιο συναλλαγών», καταγράφοντας τον λόγο για τον οποίο πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη μεταφορά.
Η σωστή αιτιολογία δεν αποτελεί από μόνη της απαλλαγή από τον φόρο, αλλά ενισχύει την τεκμηρίωση της συναλλαγής και την απόδειξη της πραγματικής αιτίας για την οποία μετακινήθηκαν τα χρήματα.
