<span style="text-align:left" class="lead leaddesktop”>Η πρέσβης των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, τοποθετεί την Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, συνδέοντας τον Κάθετο Διάδρομο, το αμερικανικό LNG και την περιφερειακή συνεργασία με την ενεργειακή και γεωπολιτική ασφάλεια.
Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται πλέον από την Ουάσιγκτον αποκλειστικά ως χώρα εισαγωγής ενέργειας.
Στη νέα αμερικανική στρατηγική για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, η χώρα αποκτά όλο και περισσότερο τον ρόλο της πύλης εισόδου, του κόμβου διασύνδεσης και του προμηθευτή ενέργειας προς τις αγορές των Βαλκανίων και ευρύτερα βόρεια.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, κατά την παρέμβασή της στο 10ο Southeast Europe Energy Forum στη Θεσσαλονίκη, που διοργανώθηκε από το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο.
«Η Ελλάδα έχει πλέον μετατραπεί από ενεργειακό καταναλωτή σε ενεργειακό προμηθευτή για ολόκληρη την περιοχή», τόνισε η Αμερικανίδα πρέσβης, περιγράφοντας τη χώρα ως κεντρικό κόμβο των νέων ενεργειακών ροών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
<blockquote class="instagram-media" data-instgrm-permalink="https://www.instagram.com/reel/DdTnAdOqXKQ/?utmsource=igembed&utmcampaign=loading” data-instgrm-version=”14″>
<a href="https://www.instagram.com/reel/DdTnAdOqXKQ/?utmsource=igembed&utmcampaign=loading” target=”blank” rel=”noopener”>Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη U.S. Embassy Athens (@usembassyathens)
Η ενέργεια ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας
Στην ομιλία της, η Γκιλφόιλ συνέδεσε άμεσα την ενεργειακή πολιτική με την ασφάλεια.
Η αμερικανική προσέγγιση αντιμετωπίζει τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδών εφοδιασμού όχι μόνο ως οικονομική επιλογή, αλλά ως μέσο περιορισμού γεωπολιτικών εξαρτήσεων.
Η ίδια έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι για την αμερικανική πλευρά η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της εθνικής ασφάλειας, με το αμερικανικό LNG, τις υποδομές της Ανατολικής Μεσογείου και τις ευρωπαϊκές διασυνδέσεις να διαδραματίζουν βασικό ρόλο σε αυτή τη στρατηγική.
Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε μία σαφή γεωγραφική υπεραξία: Ρεβυθούσα, Αλεξανδρούπολη, IGB και ο Κάθετος Διάδρομος δημιουργούν ένα δίκτυο μέσω του οποίου φυσικό αέριο και LNG μπορούν να διοχετευθούν προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία.
Ο Κάθετος Διάδρομος εισέρχεται στην επόμενη φάση
Το πλέον πρακτικό αποτέλεσμα του φετινού Southeast Europe Energy Forum ήταν η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας από 14 διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς ενέργειας από εννέα χώρες.
Στόχος είναι η επέκταση του Vertical Corridor προς τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο τον γεωγραφικό ρόλο της Ελλάδας.
Αυτή η εξέλιξη μετατρέπει σταδιακά τον Κάθετο Διάδρομο από μια σειρά διμερών διασυνδέσεων σε ένα ολοκληρωμένο περιφερειακό δίκτυο.
Ο πυρήνας παραμένει ελληνικός: LNG εισέρχεται μέσω ελληνικών υποδομών και στη συνέχεια διοχετεύεται προς τον ευρωπαϊκό βορρά.
Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει εδώ και χρόνια αυτό το μοντέλο, με προηγούμενες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων να περιγράφουν την Αλεξανδρούπολη και τον Vertical Corridor ως κεντρικό δρόμο για τη μεταφορά αμερικανικού LNG, ακόμη και μέχρι την Ουκρανία.
Το αμερικανικό LNG και η νέα σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ
Η ενεργειακή σχέση Αθήνας–Ουάσιγκτον αποκτά πλέον και σαφή εμπορική διάσταση.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο, οι εισαγωγές αμερικανικού LNG προς την Ελλάδα αναμένεται να διπλασιαστούν το 2025 σε σχέση με το 2024, αντιστοιχώντας περίπου στο 80% του LNG που θα φτάνει στα ελληνικά τερματικά.
Αυτό δημιουργεί μία αλυσίδα στρατηγικών συμφερόντων.
Οι ΗΠΑ αποκτούν αυξημένη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά LNG.
Η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της ως σημείο εισόδου και μεταφοράς.
Οι χώρες της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης εξασφαλίζουν περισσότερες επιλογές εφοδιασμού, πέραν των παραδοσιακών ρωσικών διαδρομών.
Από την Αλεξανδρούπολη έως την Ουκρανία
Η ουσιαστική γεωπολιτική αξία του ελληνικού ενεργειακού δικτύου γίνεται εμφανής όταν εξετάζουμε την επίδρασή του πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Η Ουάσιγκτον έχει συνδέσει άμεσα τον Vertical Corridor με την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ουκρανίας και της ευρύτερης περιοχής.
Η Γκιλφόιλ αναφέρθηκε σε συνεργασίες μεταξύ Ελλάδας, Ηνωμένων Πολιτειών και Ουκρανίας για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Οδησσό και άλλες αγορές, μέσω της ελληνικής ενεργειακής υποδομής.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα δεν αποτελεί τον τελικό προορισμό της ενέργειας.
Είναι το σημείο εισόδου.
Και αυτό ακριβώς αλλάζει τη στρατηγική της θέση.
Η Ελλάδα ως «ενεργειακός διάδρομος»
Για πολλά χρόνια, η συζήτηση περί «ενεργειακού κόμβου» είχε περισσότερο χαρακτήρα φιλοδοξίας.
Η σημερινή εικόνα είναι πιο συγκεκριμένη.
Υπάρχουν πλέον:
- υποδομές εισαγωγής LNG,
- διασυνδέσεις προς τα Βαλκάνια,
- ο αγωγός IGB,
- ο Κάθετος Διάδρομος,
- αυξανόμενη παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών,
- και νέες συμφωνίες μεταξύ διαχειριστών δικτύων.
Παράλληλα, στην ενεργειακή εξίσωση έχει επιστρέψει και η έρευνα υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, με αμερικανικές εταιρείες όπως η Chevron και η ExxonMobil να έχουν ενισχύσει την παρουσία τους στην Ελλάδα.
Το γεωπολιτικό κέρδος για την Αθήνα
Η σημασία αυτής της μετατόπισης δεν περιορίζεται στα έσοδα ή στις επενδύσεις.
Όσο περισσότερες χώρες εξαρτώνται από ελληνικές υποδομές για την ενεργειακή τους τροφοδοσία, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η στρατηγική αξία της Ελλάδας εντός της ευρωπαϊκής και διατλαντικής αρχιτεκτονικής.
Η Ελλάδα αποκτά ρόλο σε τρεις ταυτόχρονους άξονες: ενέργεια, υποδομές και ασφάλεια.
Και ακριβώς αυτό βρίσκεται πίσω από την επιμονή της Ουάσιγκτον στον Κάθετο Διάδρομο.
Δεν πρόκειται μόνο για το πού θα πωλείται το αμερικανικό LNG.
Πρόκειται για το ποια δίκτυα θα τροφοδοτούν την Ευρώπη την επόμενη δεκαετία — και από ποιες χώρες θα διέρχονται.
Με αυτή τη λογική, η δήλωση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ ότι η Ελλάδα μετατρέπεται από ενεργειακό καταναλωτή σε περιφερειακό προμηθευτή περιγράφει μία πολύ ευρύτερη μετατόπιση: την είσοδο της Ελλάδας στον πυρήνα της νέας ενεργειακής γεωπολιτικής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
