Η Fitch, σε νέα της έκθεση, αναδεικνύει τη σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους ως τον πρωταρχικό παράγοντα που οδήγησε στις τρεις διαδοχικές αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας από το 2022. Η έκθεση, η οποία εξετάζει επίσης την πορεία της Κύπρου και της Πορτογαλίας, επισημαίνει την ταχεία αποκλιμάκωση των δεικτών χρέους προς ΑΕΠ και στις τρεις χώρες, οι οποίοι υποχώρησαν από τα υψηλά επίπεδα του 2020, φτάνοντας ακόμη και κάτω από τα προ πανδημίας επίπεδα. Η εικόνα αυτή έρχεται σε αντίθεση με την πιο περιορισμένη πρόοδο που σημείωσαν οι υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης στη μείωση του χρέους τους.
Διαβάστε: Πιερρακάκης: “Με τις πρόωρες αποπληρωμές εξουδετερώνουμε τη δημοσιονομική νάρκη του 2032 από τώρα, δεν θα στείλουμε τον λογαριασμό στα παιδιά μας” (Βίντεο)
Fitch για δημόσιο χρέος: Σημαντική μείωση από 209% σε 146% του ΑΕΠ για την Ελλάδα
Η Ελλάδα παρουσιάζει τη μεγαλύτερη απόλυτη μείωση χρέους μεταξύ των τριών εξεταζόμενων χωρών. Συγκεκριμένα, το δημόσιο χρέος μειώθηκε από περίπου 209% του ΑΕΠ το 2020 στο 146% το 2025. Η Fitch προβλέπει ότι η πτωτική πορεία θα συνεχιστεί, με τον δείκτη να αναμένεται να φτάσει στο 125% έως το 2029. Σε σύγκριση με την προ πανδημίας περίοδο, το ελληνικό χρέος είναι περίπου 37 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο, ενώ στην Ευρωζώνη παραμένει περίπου τέσσερις μονάδες υψηλότερο.
Καθοριστική για αυτή την εξέλιξη υπήρξε η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη. Η ελληνική οικονομία κατέγραψε αύξηση 22% την περίοδο 2021-2025, υπερβαίνοντας κατά πολύ το 13,5% της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Fitch, μόνο η επίδραση της ανάπτυξης συνέβαλε στη μείωση του ελληνικού χρέους κατά 36 ποσοστιαίες μονάδες.
Δημόσιο χρέος και πρωτογενή πλεονάσματα: Το ‘κλειδί’ για τις αναβαθμίσεις
Ωστόσο, η ισχυρή οικονομική μεγέθυνση από μόνη της δεν εξηγεί πλήρως την πορεία της Ελλάδας, της Κύπρου και της Πορτογαλίας. Η Fitch υπογραμμίζει ότι η δημοσιονομική πολιτική, και ειδικότερα η επίτευξη βιώσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων, ήταν οι παράγοντες που τις διαφοροποίησαν από άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Αυτή η προσέγγιση διαφοροποιεί την Ελλάδα από χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία. Παρότι και οι δύο επωφελήθηκαν από ευνοϊκές συνθήκες ανάπτυξης, οι αναβαθμίσεις τους ήταν μόνο μιας βαθμίδας. Η Ιταλία παρουσιάζει μικρά πρωτογενή πλεονάσματα από το 2024, ενώ η Ισπανία δεν έχει επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, η βελτίωση της κατάστασης του τραπεζικού τομέα προσέφερε επίσης σημαντική βοήθεια στην αναβάθμιση, καθώς επέτρεψε στη Fitch να άρει περιορισμούς που επηρέαζαν την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας.
Fitch: Προειδοποίηση για εξασθένηση των παραγόντων που στήριξαν την Ελλάδα
Ο διεθνής οίκος αξιολόγησης προειδοποιεί, ωστόσο, ότι ορισμένοι από τους παράγοντες που συνέβαλαν στην ανάκαμψη χάνουν σταδιακά τη δυναμική τους. Η ανάκαμψη του τουρισμού έχει πλέον ολοκληρωθεί, οι χρηματοδοτικές ροές από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αναμένεται να κορυφωθούν το 2026, ενώ το αρνητικό πραγματικό κόστος χρηματοδότησης τείνει να εξαλειφθεί.
«Καθώς αυτοί οι παράγοντες εξασθενούν, τα πρωτογενή πλεονάσματα θα επωμιστούν μεγαλύτερο μέρος του βάρους τής απομόχλευσης (του χρέους). Η διατήρησή τους, όμως, γίνεται πιο απαιτητική εν μέσω γήρανσης του πληθυσμού, αυξανόμενων δεσμεύσεων για την άμυνα και φθίνουσας πολιτικής συναίνεσης», επισημαίνει η Fitch.
Ο οίκος καταλήγει ότι η πορεία της Ελλάδας, της Κύπρου και της Πορτογαλίας αποτελεί πολύτιμο παράδειγμα για άλλες ευρωπαϊκές χώρες με υψηλό χρέος. Όπως τονίζει, «ένα δίδαγμα για τα άλλα κράτη της Ευρώπης με υψηλό δημόσιο χρέος -στα οποία περιλαμβάνονται η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο- είναι ότι οι διαρκείς αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας βασίζονται σε πρωτογενή πλεονάσματα που διατηρούνται επί σειρά ετών και από διαδοχικές κυβερνήσεις, και όχι μόνο σε ευνοϊκές μακροοικονομικές συνθήκες».
