Η Κυπριακή Δημοκρατία εκφράζει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τα κίνητρα και τους σκοπούς πίσω από την πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Με σημερινή επιστολή της προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, η Πρέσβης Μαρία Μιχαήλ, Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κύπρου στον Οργανισμό, αναφέρεται στην απόφαση της 20ής Οκτωβρίου και επαναλαμβάνει τις πάγιες θέσεις της κυπριακής κυβέρνησης. Οι θέσεις αυτές είχαν ήδη κοινοποιηθεί στον ΟΗΕ μέσω προηγούμενων επικοινωνιών στις 20 Ιανουαρίου, 24 Απριλίου και 20 Ιουλίου 2020, καθώς και με τη ρηματική διακοίνωση της 18ης Αυγούστου 2025.
Διαβάστε: Επιστολή της Ελλάδας στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Είναι άκυρο και ανυπόστατο»
Προειδοποίηση για «σκόπιμη πολιτική κλιμάκωσης» στην Ανατολική Μεσόγειο
«Η ανεξαρτησία, η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα της Λιβύης, δεν πρέπει να υποτάσσονται στις γεωπολιτικές επιδιώξεις και φιλοδοξίες τρίτων κρατών», τονίζει η κ. Μιχαήλ στην επιστολή της. Επισημαίνει ότι η Τουρκία εκμεταλλεύεται τις πολιτικές και θεσμικές συνθήκες στη Λιβύη για να προωθήσει παράνομες θαλάσσιες διεκδικήσεις, με στόχο «να επιβάλει μια τεχνητή θαλάσσια πραγματικότητα εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων τρίτων κρατών». Τέτοιες ενέργειες, σύμφωνα με την Κύπρο, αντανακλούν «μια σκόπιμη πολιτική κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο», υπονομεύουν το διεθνές δίκαιο και συνιστούν «σοβαρή απειλή για την περιφερειακή ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα».
Κύπρος για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο»
Σύμφωνα με την επιστολή, το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο, ιδίως με τους κανόνες που διέπουν τη σύναψη συμβάσεων και με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, όπως κωδικοποιείται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Ως εκ τούτου, «δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτους», ούτε επηρεάζει τα δικαιώματα οποιουδήποτε τρίτου κράτους σε θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένων των κυριαρχικών δικαιωμάτων του. Η Κυπριακή Δημοκρατία υπογραμμίζει ότι το μνημόνιο επιδιώκει οριοθέτηση μεταξύ δύο κρατών που «δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές», κατασκευάζοντας έτσι «ένα ανύπαρκτο θαλάσσιο σύνορο» και παραβλέποντας σκόπιμα την ύπαρξη και τα δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες άλλων παράκτιων κρατών, συμπεριλαμβανομένων των ελληνικών νησιών.
Τι προβλέπει η UNCLOS για τα νησιά
Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 121 παράγραφος 2 της UNCLOS, το οποίο αντανακλά εθιμικό διεθνές δίκαιο και δεσμεύει και κράτη μη συμβαλλόμενα μέρη, προβλέπει ρητά το δικαίωμα των νησιών σε «χωρική θάλασσα, συνορεύουσα ζώνη, υφαλοκρηπίδα και αποκλειστική οικονομική ζώνη».
Η κ. Μιχαήλ τονίζει περαιτέρω ότι οι συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης πρέπει να συνάπτονται μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, «με καλή πίστη και σύμφωνα με τις παγιωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου», όπως κωδικοποιούνται στην UNCLOS και με γνώμονα τη διεθνή νομολογία. Ζητά, τέλος, την κυκλοφορία της επιστολής ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης και του Συμβουλίου Ασφαλείας, καθώς και τη δημοσίευσή της στον ιστότοπο της αρμόδιας Διεύθυνσης του ΟΗΕ και στο Δελτίο του Δικαίου της Θάλασσας.
