Σημαντικές ανακατατάξεις αναμένονται στην αγορά εργασίας της Αμερικής την επόμενη δεκαετία, εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης, του αυτοματισμού και των ευρύτερων τεχνολογικών αλλαγών. Νέες προβλέψεις του αμερικανικού Γραφείου Στατιστικών Εργασίας (BLS) για την περίοδο 2025-2035 αποκαλύπτουν ποια επαγγέλματα προβλέπεται να γνωρίσουν τις μεγαλύτερες απώλειες, αλλά και σε ποιους κλάδους θα ανθίσουν εκατομμύρια νέες ευκαιρίες.
Στη δυσμενέστερη θέση βρίσκονται οι επεξεργαστές κειμένου και οι δακτυλογράφοι, με την απασχόληση στον συγκεκριμένο τομέα να αναμένεται να υποχωρήσει κατά 34,4%. Το επάγγελμα αυτό κατατάσσεται ανάμεσα στα 206 που το BLS χαρακτηρίζει ως έχοντα «πολύ υψηλή» έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ποια επαγγέλματα αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη πρόκληση
Οι σημαντικότερες απώλειες δεν θα περιοριστούν στις κλασικές εργασίες γραφείου. Ο αυτοματισμός, οι νέες παραγωγικές τεχνολογίες, οι μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συνήθειες και η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου επηρεάζουν ένα ευρύ φάσμα εργαζομένων.
Στην περίπτωση των επεξεργαστών κειμένου και των δακτυλογράφων, το BLS επισημαίνει ότι πολλές από τις αρμοδιότητές τους έχουν πλέον αναλάβει άλλοι εργαζόμενοι, ενώ οι παραδοσιακές μέθοδοι δακτυλογράφησης αντικαθίστανται σταδιακά από αυτοματοποιημένες διαδικασίες και τεχνολογίες μηχανικής μάθησης.
Παρόμοια, η απασχόληση στην κατασκευή καλουπιών, πυρήνων χυτηρίων και προτύπων από μέταλλο ή πλαστικό αναμένεται να περιοριστεί, κυρίως λόγω της αυξανόμενης χρήσης τεχνολογιών όπως η τρισδιάστατη εκτύπωση.
Τηλεπωλήσεις και τηλεφωνικές υπηρεσίες χάνουν έδαφος
Ισχυρές πιέσεις αναμένονται επίσης στα επαγγέλματα που σχετίζονται με τις τηλεφωνικές υπηρεσίες και τις πωλήσεις.
Για τους τηλεπωλητές, το BLS αποδίδει μέρος της προβλεπόμενης μείωσης στη διεύρυνση του μητρώου «Do Not Call» της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών (FCC), αλλά και στη στροφή των επιχειρήσεων προς εναλλακτικές μορφές ψηφιακού μάρκετινγκ.
Διαφορετικές αιτίες οδηγούν στη συρρίκνωση ορισμένων θέσεων στην εξορυκτική δραστηριότητα. Η μειωμένη ζήτηση για εργαζομένους που τοποθετούν υποστηρίγματα σε υπόγεια ορυχεία συνδέεται με την αυξανόμενη προτίμηση των επιχειρήσεων προς την επιφανειακή αντί της υπόγειας εξόρυξης.
Τα 12 επαγγέλματα με τη μεγαλύτερη προβλεπόμενη μείωση
Σύμφωνα με τις προβλέψεις για την περίοδο 2025-2035, τη μεγαλύτερη ποσοστιαία υποχώρηση αναμένεται να παρουσιάσουν:
- Επεξεργαστές κειμένου και δακτυλογράφοι: -34,4%
- Τηλεφωνητές: -27,6%
- Χειριστές τηλεφωνικών κέντρων και τηλεφωνικών υπηρεσιών: -26%
- Υπάλληλοι καταχώρισης δεδομένων: -25,5%
- Εργαζόμενοι σε καλούπια και πυρήνες χυτηρίων: -23%
- Κατασκευαστές μεταλλικών και πλαστικών προτύπων: -22,8%
- Τηλεπωλητές: -21,4%
- Εργαζόμενοι σε χειροκίνητη λείανση και στίλβωση: -19,2%
- Εργαζόμενοι στερέωσης οροφών σε υπόγεια ορυχεία: -18,9%
- Εργαζόμενοι σε χειροκίνητη κοπή και κατεργασία: -18,9%
- Εργαζόμενοι σε βιβλιοδεσία και τελική επεξεργασία εντύπων: -17,5%
- Υπάλληλοι παραγγελιών: -17,5%
Τα συγκεκριμένα επαγγέλματα δεν συγκαταλέγονται συνήθως στις υψηλότερα αμειβόμενες κατηγορίες της αμερικανικής οικονομίας. Οι περισσότεροι εργαζόμενοι σε αυτά είχαν το 2025 αποδοχές χαμηλότερες από τον εθνικό διάμεσο ετήσιο μισθό των 50.980 δολαρίων.
Χαμηλότεροι ρυθμοί αύξησης της απασχόλησης
Συνολικά, η απασχόληση στις ΗΠΑ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 3,5% από το 2025 έως το 2035, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από την αύξηση 10,9% που είχε καταγραφεί την προηγούμενη δεκαετία.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη. Ενώ ορισμένα επαγγέλματα αναμένεται να συρρικνωθούν, άλλοι κλάδοι θα χρειαστούν εκατομμύρια επιπλέον εργαζομένους, εξαιτίας τόσο της τεχνολογικής ανάπτυξης όσο και των δημογραφικών μεταβολών.
2,2 εκατ. νέες θέσεις στην υγεία και την κοινωνική φροντίδα
Ένας από τους μεγάλους «κερδισμένους» της επόμενης δεκαετίας αναμένεται να είναι ο κλάδος της ιδιωτικής υγειονομικής περίθαλψης και κοινωνικής βοήθειας.
Η απασχόληση στον συγκεκριμένο τομέα προβλέπεται να ενισχυθεί κατά 9,5%, δημιουργώντας περίπου 2,2 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας έως το 2035. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 37% των συνολικά 5,9 εκατομμυρίων νέων θέσεων που εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν στις ΗΠΑ.
Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η γήρανση του πληθυσμού, καθώς και οι αυξημένες ανάγκες αντιμετώπισης χρόνιων παθήσεων, όπως οι καρδιοπάθειες, ο καρκίνος και ο διαβήτης.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη καταργεί θέσεις αλλά δημιουργεί και νέες
Η σχέση της τεχνητής νοημοσύνης με την απασχόληση παρουσιάζεται διττή. Από τη μία πλευρά, ο αυτοματισμός αναμένεται να περιορίσει τη ζήτηση για ορισμένες διοικητικές και υποστηρικτικές εργασίες. Από την άλλη, η ανάπτυξη και λειτουργία των ίδιων των συστημάτων ΤΝ δημιουργεί ανάγκες για νέες ειδικότητες.
Στον κλάδο των επαγγελματικών, επιστημονικών και τεχνικών υπηρεσιών εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν σχεδόν 927.000 θέσεις εργασίας, μεταξύ άλλων για προγραμματιστές λογισμικού, μηχανικούς και συμβούλους.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας αναμένεται να αποτελέσουν τον ταχύτερα αναπτυσσόμενο κλάδο, με άνοδο 9,8% έως το 2035, καθώς η εξάπλωση της ΤΝ αυξάνει και τις ενεργειακές ανάγκες. Λόγω, όμως, του μικρότερου μεγέθους του κλάδου, η ανάπτυξη αυτή εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει περίπου 58.800 νέες θέσεις.
Στο επίκεντρο και 752.000 διοικητικές θέσεις
Την αντίθετη κατεύθυνση αναμένεται να ακολουθήσουν πολλές διοικητικές ειδικότητες. Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο για την αγορά εργασίας στο Groundwork Collaborative, Μπρέγιον Γουίλιαμς, περίπου 752.000 διοικητικές θέσεις, όπως υπάλληλοι γραφείου, γραμματείς και εκπρόσωποι εξυπηρέτησης πελατών, προβλέπεται να χαθούν μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Όπως σημείωσε, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σύνθετη: η αυξανόμενη ζήτηση για τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέες ευκαιρίες σε συγκεκριμένους τομείς, την ώρα που η ίδια τεχνολογία συμβάλλει στον περιορισμό άλλων μορφών απασχόλησης.
Οι επιπτώσεις της ΤΝ ενδέχεται να επεκταθούν και σε επαγγέλματα που σχετίζονται με τις τέχνες, τον σχεδιασμό, την ψυχαγωγία, τον αθλητισμό και τα μέσα ενημέρωσης. Την ίδια περίοδο, η απασχόληση στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ προβλέπεται να μειωθεί κατά 3,4%.
Οι προβλέψεις σκιαγραφούν έτσι μια αγορά εργασίας που δεν οδηγείται απλώς σε απώλεια θέσεων εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά σε μια ευρύτερη ανακατανομή: παραδοσιακά επαγγέλματα υποχωρούν, ενώ νέες ανάγκες δημιουργούνται στους τομείς της τεχνολογίας, της ενέργειας, της υγείας και της κοινωνικής φροντίδας.
