Με νέες φορολογικές παρεμβάσεις εμπλουτίζεται το πακέτο ελαφρύνσεων για τις επιχειρήσεις, το οποίο θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ. Στο τραπέζι, πέρα από τη μείωση της προκαταβολής φόρου από το 80% στο 50%-55% – ένα μέτρο με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 800 εκατομμυρίων ευρώ και πρώτο βήμα για τη σταδιακή κατάργησή της μέσα στην επόμενη τετραετία – καθώς και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος με κόστος 240 εκατομμυρίων ευρώ, βρίσκεται και η αναμόρφωση του πλαισίου μεταφοράς φορολογικών ζημιών.
Διαβάστε: Η χώρα βγαίνει από το κάδρο των μνημονίων: Το φθινόπωρο οι αποφάσεις από την Κομισιόν για το “εξιτήριο” – “Αέρας” για νέες φοροελαφρύνσεις και παροχές
Πρόκειται για ένα μέτρο που έχει μπει στο «ραντάρ» του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, θα δώσει ώθηση στις επενδύσεις και θα ευθυγραμμίσει την Ελλάδα με τις πρακτικές που εφαρμόζονται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν ανήκει στην κατηγορία των κλασικών φορολογικών ελαφρύνσεων με άμεσο δημοσιονομικό κόστος. Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως μια διαρθρωτική αλλαγή στο φορολογικό σύστημα, η οποία μπορεί να διευκολύνει τη λειτουργία των επιχειρήσεων, να περιορίσει τον φορολογικό κίνδυνο και να στηρίξει επενδυτικές αποφάσεις, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου απαιτούνται αρκετά χρόνια μέχρι να αποδώσουν τα επενδεδυμένα κεφάλαια. Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται σενάρια επέκτασης της δυνατότητας μεταφοράς φορολογικών ζημιών πέραν της σημερινής πενταετίας, με τις τελικές αποφάσεις να «κλειδώνουν» τις προσεχείς ημέρες. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός πιο φιλικού φορολογικού πλαισίου για επιχειρήσεις με μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό, όπως η βιομηχανία, η ενέργεια, οι νέες τεχνολογίες, οι κατασκευές και γενικότερα δραστηριότητες με υψηλό αρχικό επενδυτικό κόστος.
Φορολογικές ζημιές: Τι ισχύει σήμερα για τις επιχειρήσεις
Με βάση το ισχύον καθεστώς, οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα μπορούν να συμψηφίζουν φορολογικές ζημιές μόνο με μελλοντικά κέρδη και μόνο για διάστημα πέντε ετών. Εάν μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα δεν εμφανίσουν επαρκή κερδοφορία, το δικαίωμα αξιοποίησης των ζημιών χάνεται οριστικά. Το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει την επιμήκυνση του χρονικού ορίου ή ακόμη και την υιοθέτηση ενός πιο ευέλικτου συστήματος. Η αλλαγή εκτιμάται ότι θα ευνοήσει ιδιαίτερα νέες επιχειρήσεις, μεγάλα επενδυτικά σχέδια και κλάδους όπου η απόσβεση των επενδύσεων απαιτεί πολλά χρόνια. Στις περιπτώσεις αυτές, οι ζημιές των πρώτων χρήσεων συχνά δεν προλαβαίνουν να συμψηφιστούν προτού λήξει η πενταετία, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει κανένα φορολογικό όφελος.
Γιατί η μεταφορά φορολογικών ζημιών θεωρείται σημαντική για τις επιχειρήσεις
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, αν ληφθεί υπόψη η εικόνα της επιχειρηματικής κερδοφορίας στην Ελλάδα. Τα τελευταία διαθέσιμα φορολογικά στοιχεία δείχνουν ότι περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις εξακολουθούν να εμφανίζουν ζημιές ή μηδενικό φορολογητέο αποτέλεσμα. Ειδικότερα, στις κεφαλαιουχικές εταιρείες, 66.737 από τις 134.708 επιχειρήσεις (49,5%) δήλωσαν ζημιές, ενώ ακόμη 14.350 εμφάνισαν μηδενικό αποτέλεσμα. Αντίστοιχα, στις προσωπικές εταιρείες, 51.912 από τις 131.359 ήταν ζημιογόνες και άλλες 8.574 δήλωσαν μηδενικά κέρδη. Συνολικά, σχεδόν έξι στις δέκα επιχειρήσεις είτε καταγράφουν ζημιές είτε δεν εμφανίζουν φορολογητέα κέρδη. Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί ένα πιο ευέλικτο καθεστώς μεταφοράς ζημιών θεωρείται σημαντικό εργαλείο, ιδιαίτερα για επιχειρήσεις που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης, υλοποιούν επενδύσεις ή επηρεάζονται έντονα από τις διακυμάνσεις της οικονομικής συγκυρίας.
Οι προβλέψεις μεταφοράς ζημιών αποτελούν βασικό στοιχείο της φορολογικής πολιτικής στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς επιτρέπουν την εξομάλυνση της φορολογικής επιβάρυνσης σε βάθος χρόνου. Με τον τρόπο αυτόν οι επιχειρήσεις φορολογούνται με βάση τον συνολικό κύκλο της δραστηριότητάς τους και όχι αποκλειστικά από τα αποτελέσματα μίας χρήσης.
Τι ισχύει στην Ευρώπη για τη μεταφορά φορολογικών ζημιών
Από τις 35 ευρωπαϊκές χώρες που έχουν εξεταστεί σε σχετικές διεθνείς μελέτες, οι 19 επιτρέπουν τη μεταφορά φορολογικών ζημιών για απεριόριστο αριθμό ετών. Στις υπόλοιπες εφαρμόζονται συγκεκριμένα χρονικά όρια. Το Λουξεμβούργο διαθέτει το πιο γενναιόδωρο καθεστώς μεταξύ των χωρών με περιορισμούς, επιτρέποντας μεταφορά για 17 χρόνια. Αντίθετα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην ομάδα των χωρών που εφαρμόζουν το αυστηρότερο όριο των πέντε ετών, μαζί με τη Βουλγαρία, την Κροατία, την Τσεχία, την Ουγγαρία, τη Μολδαβία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία. Το στοιχείο αυτό θεωρείται μειονέκτημα για επενδύσεις μεγάλης διάρκειας, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η περίοδος απόσβεσης υπερβαίνει κατά πολύ την πενταετία. Πιο περιοριστικό είναι το ελληνικό σύστημα και ως προς τη δυνατότητα μεταφοράς ζημιών σε προηγούμενες χρήσεις.
Σε αρκετές χώρες οι επιχειρήσεις μπορούν να συμψηφίζουν ζημιές της τρέχουσας χρήσης με κέρδη προηγούμενων ετών, λαμβάνοντας ακόμη και επιστροφή φόρου που είχαν ήδη καταβάλει. Ο μηχανισμός αυτός λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της ρευστότητας σε περιόδους ύφεσης ή έντονης οικονομικής αβεβαιότητας.
Η Ελλάδα δεν προβλέπει αντίστοιχη δυνατότητα, ενώ στην Ευρώπη μόλις εννέα χώρες εφαρμόζουν το σύστημα αυτό. Μόνο η Εσθονία και η Λετονία δεν θέτουν χρονικό περιορισμό. Την ίδια στιγμή, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναθεωρούν τους σχετικούς κανόνες. Η Κύπρος αποφάσισε από φέτος να επεκτείνει τη μέγιστη περίοδο μεταφοράς από πέντε σε επτά χρόνια, ενισχύοντας την ελκυστικότητά της ως επενδυτικού προορισμού. Αντίθετα, η Σλοβενία περιόρισε από το 2025 τη δυνατότητα μεταφοράς από απεριόριστη διάρκεια σε πενταετία. Η Γαλλία αυστηροποίησε φέτος το πλαίσιο για επιχειρήσεις με πολύ μεγάλες συσσωρευμένες ζημιές, περιορίζοντας τη δυνατότητα αξιοποίησής τους για ποσά άνω των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Παράλληλα, η Ελβετία θα αυξήσει από το 2028 τη διάρκεια μεταφοράς από τα επτά στα δέκα έτη, ενώ στη Γερμανία προβλέπεται εκ νέου περιορισμός του ποσοστού έκπτωσης μεγάλων ζημιών, εκτός εάν παραταθεί το ισχύον καθεστώς.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή της Κυριακής
