Την επιτακτική ανάγκη θέσπισης σύγχρονων πρωτοκόλλων άμεσης διασυνοριακής επέμβασης για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, τόνισε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου. Η τοποθέτησή του έγινε κατά τη διάρκεια συζήτησης στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, παρουσία εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επιπλέον, ο κ. Αρναούτογλου ζήτησε να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία και ανανέωση διμερών και περιφερειακών πρωτοκόλλων, προσφέροντας τεχνική υποστήριξη, καθιερώνοντας κοινά επιχειρησιακά πρότυπα και διαθέτοντας κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Διαβάστε:
ΕΕ: Ένας στους τρεις 15χρονους υστερεί σε ανάγνωση και μαθηματικά – Το σχέδιο της Κομισιόν για την εκπαίδευση
Σάκης Αρναούτογλου: Η υπέρτατη ανάγκη για άμεση επέμβαση στις διασυνοριακές πυρκαγιές
Στόχος είναι η ανάπτυξη ενός λειτουργικού πλαισίου, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το rescEU, ενισχύοντας τη διασυνοριακή πρόληψη και την έγκαιρη επέμβαση, χωρίς όμως να παραβιάζει τις αρμοδιότητες των κρατών μελών. Η συζήτηση αυτή πυροδοτήθηκε από την Ειδική Έκθεση 17/2026 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με το rescEU. Η έκθεση αναγνωρίζει τη σημαντική συμβολή του ευρωπαϊκού μηχανισμού στην αντιμετώπιση καταστροφών, αλλά παράλληλα επισημαίνει αδυναμίες στον σχεδιασμό και στη βιωσιμότητα των υφιστάμενων δυνατοτήτων.
Ο ευρωβουλευτής, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωσή του, έφερε στην επιφάνεια ένα συγκεκριμένο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πυροσβεστικές δυνάμεις στα σύνορα της Ελλάδας με τη Βουλγαρία, την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία. Σε αυτές τις περιοχές, διοικητικοί περιορισμοί και ελλείψεις στον επιχειρησιακό συντονισμό είναι ικανοί να καθυστερήσουν την επέμβαση σε μια πυρκαγιά κατά τα πρώτα, κρίσιμα λεπτά.
Ειδικότερα, επισημαίνονται καθυστερήσεις στην έγκαιρη ενημέρωση για πυρκαγιές που ξεσπούν κοντά στα σύνορα, περιορισμοί στη διέλευση πυροσβεστικών οχημάτων και προσωπικού, αδυναμία άμεσης χρήσης εναέριων μέσων πέραν της συνοριακής γραμμής, καθώς και έλλειψη κοινών επιχειρησιακών κέντρων και συμβατών συστημάτων ασυρματικής επικοινωνίας.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στις ορεινές και δυσπρόσιτες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπως στο Μπέλες, στον Όρβηλο και στο Φρακτό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η πρόσβαση σε μια πυρκαγιά είναι ευκολότερη από την πλευρά της γειτονικής χώρας.
Η Πυροσβεστική Υπηρεσία σημειώνει ότι κατά την αντιπυρική περίοδο του 2026, διασυνοριακές πυρκαγιές απασχόλησαν για πολλές ημέρες σημαντικές δυνάμεις, αναδεικνύοντας με τον τρόπο αυτό τις επιχειρησιακές αδυναμίες του σημερινού συστήματος.
Τα πρωτόκολλα συνεργασίας με Βουλγαρία και Αλβανία
Η Ελλάδα διαθέτει ήδη ένα πρωτόκολλο πυροσβεστικής συνεργασίας με τη Βουλγαρία, το οποίο χρονολογείται από το 1993, ενώ αντίστοιχη διμερής συμφωνία έχει υπογραφεί με την Αλβανία το 2007. Ωστόσο, σύμφωνα με τις αρμόδιες πυροσβεστικές υπηρεσίες, το ισχύον πλαίσιο με τη Βουλγαρία χρήζει άμεσης επικαιροποίησης. Παράλληλα, εκφράζεται η ανάγκη για τη θέσπιση ενός ειδικού επιχειρησιακού πρωτοκόλλου με τη Βόρεια Μακεδονία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης τόσο επίγειων όσο και εναέριων μέσων. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω προκαθορισμένων διαδικασιών και σαφών κανόνων επιχειρησιακής ευθύνης, ώστε να αποφεύγονται οι χρονοβόρες εγκρίσεις και να μην χάνεται πολύτιμος χρόνος.
Το παράδειγμα της Ισπανίας και της Πορτογαλίας
Ένα παρόμοιο μοντέλο συνεργασίας έχει ήδη υιοθετηθεί μεταξύ Ισπανίας και Πορτογαλίας. Μέσω ενός ειδικού διμερούς πρωτοκόλλου, προβλέπεται η δυνατότητα αρχικής πυροσβεστικής επέμβασης σε ζώνη 25 χιλιομέτρων από τα σύνορα. Αυτό ισχύει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, χωρίς να απαιτείται προηγούμενο τυπικό αίτημα συνδρομής, αλλά με την άμεση ενημέρωση των αρμόδιων αρχών.
Αυτό το παράδειγμα καταδεικνύει ότι είναι εφικτό να θεσπιστούν πρακτικές και ταχείες διαδικασίες συνδρομής μεταξύ γειτονικών χωρών, διασφαλίζοντας παράλληλα τον σεβασμό στην εθνική κυριαρχία και την ασφάλεια των επιχειρήσεων.
Ο κ. Αρναούτογλου υπογράμμισε χαρακτηριστικά: «Δεν είναι δυνατόν το 2026 να χάνουμε πολύτιμο χρόνο στην αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς επειδή το πλησιέστερο πυροσβεστικό όχημα ή αεροσκάφος βρίσκεται στην άλλη πλευρά των συνόρων. Οφείλουμε να ακούσουμε τους ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, γνωρίζουν το πεδίο και διακινδυνεύουν τη ζωή τους για την προστασία των πολιτών.Η κλιματική κρίση αυξάνει τους κινδύνους και απαιτεί να αξιοποιούμε κάθε διαθέσιμο μέσο από τα πρώτα λεπτά. Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν πρέπει να αρχίζει όταν η πυρκαγιά έχει ήδη πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Πρέπει να λειτουργεί προληπτικά και επιχειρησιακά, πριν η καταστροφή επεκταθεί.Ζητούμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να στηρίξει τη δημιουργία σύγχρονων διασυνοριακών πρωτοκόλλων, τόσο μεταξύ κρατών μελών όσο και με γειτονικές τρίτες χώρες, με κοινή εκπαίδευση, συμβατές επικοινωνίες και δυνατότητα άμεσης συντονισμένης επέμβασης.Οι πυρκαγιές δεν γνωρίζουν σύνορα. Δεν πρέπει να σταματά στα σύνορα ούτε η προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος».
