Νέο σχέδιο «άμυνας» κατά της ακρίβειας με κάρτες καυσίμων (fuel pass), επιδοτήσεις στην αντλία και στο ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά και εισοδηματικές ενισχύσεις για την αγορά βασικών αγαθών μέσω ενός market pass καταστρώνει το οικονομικό επιτελείο με το «μαξιλάρι» των 300 εκατ. ευρώ, βλέποντας το πετρέλαιο να κινείται ολοταχώς προς τα 120 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που εντείνει τους φόβους ότι η ενεργειακή κρίση κινδυνεύει να προσλάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Μπροστά σε αυτό το δύσκολο σκηνικό, στο πεδίο των πιθανών παρεμβάσεων περιλαμβάνεται και η ακτοπλοΐα, με στόχο να αποτραπεί η μετακύλιση του αυξημένου κόστους του diesel στα εισιτήρια, ενώ εξετάζεται ακόμα και η ενθάρρυνση της τηλεργασίας, όπου είναι εφικτό, ώστε να περιοριστούν οι μετακινήσεις των εργαζομένων και, κατ’ επέκταση, η κατανάλωση καυσίμων.
Διαβάστε: Επιστροφή ενοικίου: Ποιοι κινδυνεύουν να μείνουν εκτός πληρωμής τον Νοέμβριο
Η ακρίβεια και η πίεση στις Βρυξέλλες
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση συνεχίζει να πιέζει τις Βρυξέλλες για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, με το επόμενο διάστημα να χαρακτηρίζεται από αρμόδια στελέχη ιδιαίτερα κρίσιμο. Στο ημερολόγιο βρίσκονται το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στις 29 Οκτωβρίου, το Eurogroup στις 9 Νοεμβρίου, η άτυπη Σύνοδος των ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου και η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής στις 26 και 27 Νοεμβρίου. Η τελευταία έχει συγκληθεί κυρίως για τον πολυετή Προϋπολογισμό της Ε.Ε., ωστόσο η Αθήνα θα επιχειρήσει να επαναφέρει στο τραπέζι το ζήτημα της δημοσιονομικής ευελιξίας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Ελλάδα θα συμμετάσχει ενεργά στις ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις, διεκδικώντας μεγαλύτερα περιθώρια για μέτρα στήριξης, αλλά δεν προτίθεται να περιμένει επ’ αόριστον μια κοινή απόφαση, εφόσον οι συνθήκες επιδεινωθούν. Ηδη η αξιολόγηση των αναγκών για τον περιορισμό των επιπτώσεων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις γίνεται ανά δεκαπενθήμερο, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τα διαδοχικά κύματα ανατιμήσεων που διασπείρει η ενεργειακή κρίση στις μεταφορές, στην παραγωγή και στις τιμές των βασικών αγαθών, συρρικνώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών.
Ενεργειακή ρήτρα διαφυγής
Την ίδια ώρα, οι κοινωνικές αντιδράσεις σε ευρωπαϊκές χώρες καταδεικνύουν ότι τα περιθώρια ανοχής απέναντι στην ακρίβεια στενεύουν, αυξάνοντας την πίεση για νέες κινήσεις στήριξης. Κομβικό ρόλο στον κυβερνητικό σχεδιασμό έχει η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής του 1 δισ. ευρώ. Η Αθήνα επιδιώκει να αποσπάσει το «πράσινο φως» των Βρυξελλών ώστε 300-400 εκατ. ευρώ από το συνολικό ποσό να διατεθούν για στοχευμένα μέτρα στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών, αντί να κατευθυνθούν αποκλειστικά σε επενδύσεις για ενεργειακές υποδομές. Πρόκειται για ένα δύσκολο εγχείρημα, καθώς η Κομισιόν εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο, με την ελληνική πλευρά να αναζητεί συμμάχους για να περάσει το αίτημά της.
Μέχρι να ξεκαθαρίσει το ευρωπαϊκό τοπίο, η κυβέρνηση έχει ήδη ενεργοποιήσει ένα πρώτο πακέτο μέτρων, επιχειρώντας να συγκρατήσει τις επιβαρύνσεις στα καύσιμα και στη θέρμανση. Από το αρχικό αποθεματικό των 400 εκατ. ευρώ που έχει στη διάθεσή της η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, απομένουν πλέον 302 εκατ. ευρώ και σε αυτό το ποσό στηρίζεται ο σχεδιασμός για την επόμενη φάση της στήριξης.
Τα πιθανά “εργαλεία”
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται ως πιθανά εργαλεία στήριξης βρίσκονται τα εξής:
- Fuel pass με ενίσχυση έως 60 ευρώ για τα καύσιμα: Η επαναφορά του fuel pass αποτελεί μία από τις επιλογές για την ανακούφιση των οδηγών, εφόσον οι τιμές της βενζίνης και του diesel παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Το μοντέλο που εξετάζεται προβλέπει ενίσχυση από 25 έως 60 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία του οχήματος και τον τόπο κατοικίας. Στόχος είναι να καλυφθεί μέρος της πρόσθετης δαπάνης για τις καθημερινές μετακινήσεις. Το ύψος της ενίσχυσης, τα εισοδηματικά κριτήρια, ο αριθμός των δικαιούχων και η διάρκεια εφαρμογής θα καθορίσουν και το τελικό δημοσιονομικό κόστος.
- Market pass για την αγορά τροφίμων και βασικών αγαθών: Στο τραπέζι βρίσκεται και η επαναφορά μιας ενίσχυσης που θα λειτουργεί ως ανάχωμα στις ανατιμήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Το σενάριο προβλέπει ποσά από 100 έως 200 ευρώ για νοικοκυριά που θα πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Η στόχευση θα αφορά κυρίως οικογένειες με περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα, στις οποίες οι δαπάνες σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης απορροφούν μεγάλο μέρος του μηνιαίου προϋπολογισμού. Μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να προσφέρει προσωρινή ανάσα απέναντι στις αυξήσεις των τιμών.
- Επιδότηση έως 60% της πρόσθετης επιβάρυνσης στο ηλεκτρικό ρεύμα: Ακόμα μία επιλογή αφορά την κάλυψη μέρους των αυξήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, εφόσον η άνοδος των τιμών χονδρικής μεταφερθεί στις χρεώσεις των καταναλωτών. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, η ενίσχυση θα μπορούσε να φτάσει έως και το 60% της πρόσθετης επιβάρυνσης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Κρίσιμο στοιχείο θα είναι ο τρόπος υπολογισμού της αύξησης, ώστε η επιδότηση να καλύπτει την πρόσθετη επιβάρυνση και όχι το σύνολο του λογαριασμού. Το μέτρο θα αφορά συγκεκριμένες εισοδηματικές κατηγορίες.
- Τηλεργασία: Στα μέτρα που εξετάζονται περιλαμβάνεται η ενθάρρυνση της τηλεργασίας, όπου το επιτρέπει η φύση της εργασίας. Ο περιορισμός των καθημερινών μετακινήσεων μπορεί να μειώσει την κατανάλωση καυσίμων για εργαζομένους και επιχειρήσεις, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τις οικονομικές ενισχύσεις. Η εφαρμογή της, ωστόσο, δεν μπορεί να είναι οριζόντια, καθώς εξαρτάται από τις ανάγκες κάθε κλάδου και τη δυνατότητα εξ αποστάσεως εργασίας.
- Ακτοπλοΐα: Στο επίκεντρο των επόμενων κινήσεων βρίσκεται και ο κλάδος της ακτοπλοΐας, με στόχο να αντιμετωπιστεί το αυξημένο κόστος του diesel που χρησιμοποιούν τα πλοία. Αναζητούνται τρόποι κάλυψης μέρους της επιβάρυνσης, ώστε να μην περάσει στους επιβάτες και, κυρίως, στους νησιώτες μέσω των αυξήσεων στα εισιτήρια.
Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά
