Σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από την ενεργειακή κρίση του 2022 εκτινάχθηκαν οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς οι αγορές ανησυχούν για την επάρκεια των προμηθειών ενόψει του χειμώνα και τις επιπτώσεις της έντασης στη Μέση Ανατολή. Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια αναφοράς ξεπέρασαν προσωρινά τα 97 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Τα συμβόλαια παράδοσης του επόμενου μήνα στο ολλανδικό χρηματιστήριο TTF σημείωσαν άνοδο έως και 3,5% στις πρώτες συναλλαγές, προτού περιορίσουν μέρος των κερδών τους. Στις 08:50, ώρα Άμστερνταμ, η τιμή διαμορφωνόταν στα 96,88 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αυξημένη κατά 3,2%. Η νέα άνοδος εντείνει τις ανησυχίες για το ενεργειακό κόστος των ευρωπαϊκών νοικοκυριών και επιχειρήσεων, την ώρα που η ζήτηση για θέρμανση αναμένεται να αυξηθεί. Παράλληλα, η περιορισμένη διαθεσιμότητα φυσικού αερίου διεθνώς ενδέχεται να οξύνει τον ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για τα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Διαβάστε: Πετρέλαιο & φυσικό αέριο: Πώς κινούνται οι τιμές εν μέσω αβεβαιότητας για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή
Στα χαμηλότερα επίπεδα για την εποχή τα αποθέματα, μεγαλύτερη εξάρτηση από τα φορτία LNG
Βασικός παράγοντας πίεσης στην αγορά είναι τα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα, καθώς η ήπειρος εισέρχεται στην περίοδο αυξημένης κατανάλωσης. Η πληρότητα των εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται περίπου στο 75%, το χαμηλότερο ποσοστό για την εποχή από την έναρξη καταγραφής των στοιχείων το 2009. Στη Γερμανία, η πληρότητα βρίσκεται λίγο πάνω από το 61%, ενισχύοντας τις ανησυχίες για την επάρκεια των προμηθειών τους χειμερινούς μήνες. Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG τον Οκτώβριο υπολείπονται των αντίστοιχων επιπέδων του προηγούμενου έτους, παρότι αυτή την περίοδο συνήθως αυξάνονται ενόψει του χειμώνα. Πρόσθετη πίεση ασκούν οι διακοπές λειτουργίας σε εγκαταστάσεις της Νορβηγίας, που επιτείνουν την αβεβαιότητα για την προσφορά. Η εξάρτηση της Ευρώπης από τις θαλάσσιες μεταφορές LNG έχει αυξηθεί μετά τη μείωση των ρωσικών ροών φυσικού αερίου μέσω αγωγών από το 2022. Η εξέλιξη αυτή έχει καταστήσει την ευρωπαϊκή αγορά πιο ευάλωτη σε διαταραχές της διεθνούς εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά και σε μεταβολές της ζήτησης από άλλες μεγάλες αγορές.
Φυσικό αέριο: Η ένταση στη Μέση Ανατολή και το κρύο αυξάνουν την πίεση στις τιμές
Οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες και οι διαταραχές στην περιοχή του Περσικού Κόλπου εντείνουν τους φόβους για πιθανές επιπτώσεις στις ενεργειακές προμήθειες. Σύμφωνα με το Bloomberg, το Ιράν προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο νέας αμερικανικής στρατιωτικής εκστρατείας ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο και εξετάζει αντίποινα στην ευρύτερη περιοχή. Οι αγορές παρακολουθούν στενά τόσο τις στρατιωτικές εξελίξεις όσο και τις διπλωματικές προσπάθειες για αποκλιμάκωση. Οποιαδήποτε εξέλιξη επηρεάσει τις ενεργειακές ροές θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά, διατηρώντας τις τιμές υπό πίεση. Την ίδια ώρα, η αναμενόμενη πτώση της θερμοκρασίας σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης τις επόμενες ημέρες εκτιμάται ότι θα αυξήσει τις ανάγκες για θέρμανση. Η άνοδος της κατανάλωσης έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα διαθέσιμα αποθέματα παραμένουν περιορισμένα. Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες, καθώς η ευρωπαϊκή αγορά θα πρέπει να καλύψει την αυξημένη εποχική ζήτηση και, παράλληλα, να διατηρήσει επαρκή αποθέματα ενόψει χειμώνα.
Οι ανατιμήσεις περνούν και στο ηλεκτρικό ρεύμα
Η άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου επηρεάζει ήδη την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Στη Γαλλία, τα συμβόλαια ρεύματος με παράδοση τον επόμενο μήνα ξεπέρασαν τα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, για πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2023. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τον κίνδυνο να μεταφερθούν οι πιέσεις από το φυσικό αέριο στο ευρύτερο ενεργειακό κόστος. Εάν οι υψηλές τιμές διατηρηθούν, θα μπορούσαν να επιβαρύνουν ιδιαίτερα τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις και να προσθέσουν νέες πιέσεις στον πληθωρισμό.
Υπό προϋποθέσεις, οι τιμές μπορεί να κινηθούν προς τα 100 ευρώ
Υπό προϋποθέσεις, οι τιμές μπορεί να κινηθούν προς τα 100 ευρώ
Ο Τομ Μάρζεκ-Μάνσερ της Wood Mackenzie, επικεφαλής της ομάδας που παρακολουθεί τις αγορές φυσικού αερίου και LNG στην Ευρώπη, εκτίμησε ότι οι τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν περαιτέρω, ακόμη και προς τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Προϋπόθεση για αυτό το ενδεχόμενο είναι να μην υπάρξουν ενδείξεις βελτίωσης της κατάστασης στη Μέση Ανατολή πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές. Ωστόσο, οι σημερινές τιμές φυσικού αερίου παραμένουν χαμηλότερες από τις ακραίες κορυφές της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης. Η πορεία τους το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες, την εξέλιξη της ζήτησης, τις εισαγωγές LNG και την πορεία των γεωπολιτικών εξελίξεων.
