Η πρώτη κατοικία των υπερχρεωμένων νοικοκυριών αποκτά ισχυρότερη ασπίδα προστασίας, ενώ ενισχύεται το δίχτυ ασφαλείας ειδικά για τους ευάλωτους δανειολήπτες. Από τις 21 Σεπτεμβρίου, η ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού θα παρέχει στους οφειλέτες τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση ρύθμισης, διαχωρίζοντας ρητά την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία. Στο εξής, ο οφειλέτης που θα εισέρχεται στον εξωδικαστικό μηχανισμό θα μπορεί να επιλέξει τη διάσωση αποκλειστικά της κύριας κατοικίας του. Στην περίπτωση αυτή, ο εξωδικαστικός μηχανισμός, κατά τον υπολογισμό της προτεινόμενης ρύθμισης, θα λαμβάνει υπόψη μόνο την αξία της κατοικίας προς διάσωση, ενώ τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία θα πρέπει να ρευστοποιηθούν.
Διαβάστε: Εξωδικαστικός μηχανισμός: Τι αλλάζει από 21 Σεπτεμβρίου για οφειλέτες
Ως αποτέλεσμα, η δόση και οι «κουρεμένοι» οφειλές που θα επιτυγχάνει ο οφειλέτης θα είναι ουσιαστικά βελτιωμένες και θα ανταποκρίνονται μόνο στην αξία της κατοικίας και στα εισοδήματά του. Έτσι, θα διασώζεται η κύρια κατοικία, ενώ τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία θα εκποιούνται μέσω ηλεκτρονικού πλειστηριασμού. Ο οφειλέτης θα επωφελείται από σημαντικές διαγραφές και χαμηλότερη δόση στην προτεινόμενη ρύθμιση για την εξόφληση των χρεών του, υπό την προϋπόθεση, φυσικά, ότι η αξία του ακινήτου είναι χαμηλότερη από το σύνολο των οφειλών του προς χρηματοδοτικούς φορείς (τράπεζες και servicers).
Εξωδικαστικός μηχανισμός: Αλλάζει ο αλγόριθμος της ηλεκτρονικής πλατφόρμας
Ειδικότερα, εφόσον ο οφειλέτης επιλέξει αυτή τη δυνατότητα, ο αλγόριθμος της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού θα λαμβάνει υπόψη μόνο την αξία της κύριας κατοικίας για την κατάρτιση της προτεινόμενης ρύθμισης. Ως αξία της κατοικίας θεωρείται η μέγιστη μεταξύ της εμπορικής αξίας, όπως αυτή δηλώνεται στο σύστημα από τον πιστωτή, ή η αξία βάσει ΕΝΦΙΑ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον νόμο του εξωδικαστικού.
Η πρόταση θα περιλαμβάνει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη (εκτός της κύριας κατοικίας). Η εκποίηση αυτή θα ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης και θα διενεργείται ηλεκτρονικά μέσω της διαδικασίας του e-auction. Η ημερομηνία εκποίησης θα ορίζεται σε διάστημα 40 έως 60 ημερών από τη σύνταξη της σχετικής έκθεσης, χωρίς να υπολογίζεται ο μήνας Αύγουστος. Σημειώνεται ότι ο οφειλέτης θα διατηρεί το δικαίωμα να απορρίψει ή να αποδεχθεί την πρόταση που θα παράγει ο αλγόριθμος. Εφόσον την αποδεχθεί, θα συντάσσεται η σύμβαση αναδιάρθρωσης με τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά (δόση για τη διάσωση της κύριας κατοικίας, εφόσον τηρηθούν οι όροι, και εκποίηση των λοιπών ακινήτων).
Όσο διαρκεί η συμφωνία, οι συμβαλλόμενοι πιστωτές δεν θα μπορούν να επισπεύσουν αναγκαστική εκτέλεση, να λάβουν ασφαλιστικά μέτρα ή να εγγράψουν νέα υποθήκη στην κύρια κατοικία του οφειλέτη. Σε περίπτωση αθέτησης των όρων από τον οφειλέτη, η προστασία αίρεται αυτόματα.
Παράδειγμα
Με τη νέα δυνατότητα του εξωδικαστικού μηχανισμού για τη διάσωση της πρώτης κατοικίας, αν, για παράδειγμα, ένας οφειλέτης έχει χρέη 200.000 ευρώ, μία κύρια κατοικία αξίας 120.000 ευρώ και ένα εξοχικό αξίας 80.000 ευρώ, μέχρι πρότινος ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού υπολόγιζε τη ρύθμιση βάσει συνολικού χρέους 200.000 ευρώ και συνολικής αξίας περιουσιακών στοιχείων 200.000 ευρώ, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η «κούρεμα» της οφειλής.
Τώρα, το χρέος των 200.000 ευρώ θα ρυθμίζεται λαμβάνοντας ως βάση την αξία των 120.000 ευρώ της πρώτης κατοικίας, επιτυγχάνοντας «κούρεμα», ενώ το δευτερεύον ακίνητο θα εκποιείται. Η σύμβαση αναδιάρθρωσης θα παράγεται αυτόματα από το σύστημα με την επιλογή του οφειλέτη για διάσωση μόνο της κύριας κατοικίας, και η διαδικασία πλειστηριασμού των δευτερευόντων περιουσιακών στοιχείων θα προχωρά χωρίς να απαιτείται έκδοση διαταγής πληρωμής και κατασχετήριο, διαδικασίες που πρακτικά απαιτούν περίπου επτά μήνες.
Μέχρι σήμερα, η εκποίηση δευτερευόντων ακινήτων μέσω πλειστηριασμού συχνά δεν ήταν εφικτή, π.χ. λόγω μη εύρεσης αγοραστή, με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται σημαντικά η παραγόμενη πρόταση ρύθμισης για τον οφειλέτη. Αυτό αποτελούσε μεγάλο πρόβλημα για όσους είχαν χρέη και επιθυμούσαν να τα ρυθμίσουν, διασώζοντας παράλληλα την πρώτη κατοικία τους.
Σημειώνεται ότι από τις 27 Ιουλίου είναι ήδη σε ισχύ ο εξωδικαστικός για χρέη από 5.000 ευρώ, ο οποίος απευθύνεται σε πάνω από 1.000.000 μικροοφειλέτες με χρέη προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ ή προς πιστωτές καταναλωτικών δανείων. Από τις 18 Ιουλίου, έχει επίσης ενεργοποιηθεί η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για την ένταξη οφειλών στη νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων, για χρέη προς το Δημόσιο που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31.12.2023.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE έως τις 31.12.2026. Συνολικά, μέχρι το τέλος Ιουλίου, μέσω της πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού είχαν ολοκληρωθεί 66.578 ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 20,19 δισ. ευρώ. Τα «κουρεμένο» ποσό που έχει προσφέρει η πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού σε οφειλές πολιτών προς το Δημόσιο, τράπεζες και servicers ανέρχεται σε 6,53 δισ. ευρώ.
*Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή της Κυριακής
