Ευρωπαϊκή Ένωση: Στη Δίνη της Ενέργειας και των Οικονομικών Διαφωνιών
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρέθηκε βαθιά διχασμένη κατά τη διήμερη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, αναδεικνύοντας κρίσιμα ζητήματα όπως η ενεργειακή κρίση και η κατανομή των οικονομικών κονδυλίων. Ενώ σε πολλές χώρες είναι σε εξέλιξη διαδηλώσεις και κινητοποιήσεις, η ευρωζώνη σημειώνει χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης (0,4% στο β’ τρίμηνο) και προβλέψεις μόλις 1,1% για το σύνολο του έτους. Ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος στο 3,8%, με πρόβλεψη να κλείσει πάνω από 3% φέτος, ενώ οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί. Οι «27» αδυνατούν να καταλήξουν σε μια αποφασιστική πανευρωπαϊκή λύση, με την απόφαση της Συνόδου να αποτελεί, φαινομενικά, μια μερική ικανοποίηση για την ελληνική κυβέρνηση, αποτέλεσμα ενός δύσκολου συλλογικού συμβιβασμού. Ας δούμε τι περιλαμβάνει η συμφωνία των ηγετών των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αποτυπώνεται στα συμπεράσματα της Συνόδου:
Τι Περιλαμβάνει η Συμφωνία των Ηγετών της Ε.Ε.
Πρώτον, οι «27» εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πρόθεση της Επιτροπής να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς τομείς που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή κρίση. Επιπλέον, στοχεύουν στη βελτιστοποίηση της δυναμικότητας και της αποδοτικότητας των διυλιστηρίων της Ε.Ε. και στη συγκέντρωση της ζήτησης ενέργειας σε εθελοντική βάση. Χαιρέτισαν, επίσης, την πρόταση της Επιτροπής για την αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων του κανονισμού για το μεθάνιο.
Δεύτερον, οι ηγέτες της Ε.Ε. «κάλεσαν την Επιτροπή να εξετάσει και, όπου κρίνεται αναγκαίο, να προτείνει περαιτέρω βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
Ένα εξαιρετικά κρίσιμο –και βαθιά διχαστικό για τα κράτη-μέλη– ζήτημα είναι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της επόμενης επταετίας. Οι διαπραγματεύσεις για το τελικό ποσό, που εκτιμάται ότι θα είναι κοντά στα 2 τρισ. ευρώ, και κυρίως για την κατανομή του, μπορεί να διαρκέσουν τόσο πολύ, που η τελική απόφαση να ληφθεί κατά την περίοδο της ελληνικής προεδρίας, το φθινόπωρο του 2027. Το κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής χαρακτηρίζεται από γενικότητα και αοριστία: «Οι ηγέτες της Ε.Ε. συζήτησαν τα βασικά στοιχεία για την επίτευξη ενός ισορροπημένου συμβιβασμού σχετικά με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ε.Ε., γνωστό ως Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ), με βάση το επικαιροποιημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο, το οποίο περιλαμβάνει αριθμητικά στοιχεία που παρουσίασε η ιρλανδική προεδρία. Οι ηγέτες της Ε.Ε. κάλεσαν τον πρόεδρο Αντόνιο Κόστα να προωθήσει περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας εγκαίρως».
Τρία Κρίσιμα Ζητήματα από την Ελλάδα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε τρία ζητήματα στο τραπέζι της συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η οποία ξεπέρασε σε διάρκεια τις 20 ώρες. Σε σχέση με το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028-2034), η Ελλάδα, μαζί με τους «Φίλους της Συνοχής» (16 χώρες της Ε.Ε.), ζητά την αποφυγή περικοπών στην Πολιτική Συνοχής και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, «δηλαδή στους βασικούς φακέλους που είναι ταυτισμένοι με την ίδια την έννοια της ευρωπαϊκής ενοποίησης». Η κυβέρνηση διεκδικεί μια ισχυρή ΚΑΠ με επαρκείς πόρους, μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη-μέλη και προσαρμογή στις ανάγκες της μεσογειακής γεωργίας.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά το κόστος ενέργειας. Ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε μια ευρωπαϊκή απάντηση και την έκκληση προς την Κομισιόν να εξετάσει πρόσθετες ευελιξίες, ώστε η ελληνική κυβέρνηση, όπως και όποιες άλλες το επιθυμούν, να μπορούν να στηρίξουν τους πιο ευάλωτους πολίτες και επιχειρήσεις. «Θα ζητήσουμε από την Επιτροπή να προσέλθει στο τραπέζι με πρόσθετες προτάσεις, πέραν αυτών που έχει ήδη καταθέσει», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.
Το τρίτο ζήτημα ήταν το Μεταναστευτικό. Μετά την ελληνική πρόταση, ανοίγει ο δρόμος για τις χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή να μπορούν, σε εξαιρετικές συνθήκες, να αναστέλλουν τη χορήγηση ασύλου και να προβαίνουν σε μαζικές επιστροφές.
Η ελληνική θέση είναι ότι απαιτείται ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός που θα ανταποκρίνεται στις νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία. Ωστόσο, οι νέες αυτές προτεραιότητες δεν πρέπει να χρηματοδοτηθούν εις βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ. Η Ελλάδα δεν θα αποδεχθεί περαιτέρω περικοπές σε αυτούς τους τομείς, ενώ είναι ανοιχτή στη συζήτηση για ένα νέο πακέτο ιδίων πόρων, εφόσον η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
Η διεύρυνση της Ε.Ε. αποτελεί επίσης ένα ζήτημα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την Ελλάδα, ιδίως όταν αφορά τη «γειτονιά» μας. Η Σύνοδος Κορυφής «έδειξε» ότι το 28ο μέλος θα είναι σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα το Μαυροβούνιο. Η Αθήνα επισημαίνει ότι «αξιολογούμε κάθε χώρα με βάση την δική της επίδοση και για εμάς προτεραιότητα είναι κάθε χώρα να εκπληρώνει στο ακέραιο τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει». Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι «οι αποφάσεις περί της διεύρυνσης διατηρούν τον χαρακτήρα της ομοφωνίας», γεγονός που σημαίνει ότι ο δρόμος της Ευρώπης για τα Τίρανα ή τα Σκόπια περνάει και μέσα από την Αθήνα.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παραπολιτικά
