Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δημιουργεί μια ενιαία ηλεκτρονική βάση δεδομένων, με σκοπό την αποτελεσματική παρακολούθηση της αγοράς ακινήτων και την ακριβή καταγραφή των αξιών τους σε όλη την επικράτεια. Αυτό θα επιτρέψει την απόκτηση σαφέστερης εικόνας για τη διαμόρφωση τιμών και ενοικίων.
Η «Τράπεζα Αξιών Ακινήτων», η οποία θα εδρεύει στο Αυτοτελές Τμήμα Εκτιμήσεων και Προσδιορισμού Αξιών Ακινήτων του υπουργείου, θα λειτουργεί μέσω του πληροφοριακού συστήματος «Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων». Ο νέος αυτός μηχανισμός έχει σχεδιαστεί ως «πιλότος» για το ήδη θεσμοθετημένο ηλεκτρονικό σύστημα αυτόματης αναπροσαρμογής των τιμών ζώνης, ώστε να ευθυγραμμίζονται με τις πραγματικές αξίες της αγοράς. Υπάρχει η δυνατότητα ενεργοποίησης του συστήματος κατά την επόμενη αναθεώρηση των αντικειμενικών αξιών, με στόχο την εφαρμογή των νέων τιμών από την 1η Ιανουαρίου 2028, εφόσον ληφθεί σχετική κυβερνητική απόφαση μετά τις εκλογές. Σημειώνεται ότι οι αντικειμενικές αξίες έχουν παραμείνει αμετάβλητες για πέντε χρόνια, με αποτέλεσμα τη διεύρυνση της «ψαλίδας» σε σχέση με τις εμπορικές αξίες σε πολλές περιοχές της χώρας.
Στόχος: Η Απόκτηση Ολοκληρωμένης Εικόνας της Αγοράς Ακινήτων από το Δημόσιο
Σύμφωνα με το άρθρο 354 του πολυνομοσχεδίου που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, η νέα βάση θα συγκεντρώνει δεδομένα από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς σχετικά με μεταβιβάσεις, μισθώσεις και γενικότερα τις αξίες των ακινήτων σε όλη την ελληνική επικράτεια. Αυτή η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης εικόνας της πραγματικής κατάστασης της αγοράς, καθώς επί του παρόντος τα σχετικά δεδομένα είναι διάσπαρτα σε διάφορες πηγές. Συγκεκριμένα, από τους δημόσιους φορείς θα αντλούνται στοιχεία που αφορούν μεταβιβάσεις εμπραγμάτων δικαιωμάτων, μισθώσεις και αξίες ακινήτων. Επιπλέον, θα παρέχεται η δυνατότητα συμμετοχής ιδιωτικών φορέων, οι οποίοι θα μπορούν να συνεισφέρουν στοιχεία για τις αξίες των ακινήτων μέσω ειδικών μνημονίων συνεργασίας με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι τα δεδομένα θα συλλέγονται ανώνυμα, χωρίς αναφορά σε προσωπικά στοιχεία φυσικών και νομικών προσώπων. Αυτό σημαίνει ότι η βάση δεν θα λειτουργεί ως αρχείο συναλλαγών που αποκαλύπτει ποιος αγόρασε ή πούλησε ένα συγκεκριμένο ακίνητο, αλλά ως εργαλείο συγκέντρωσης και επεξεργασίας δεδομένων για τη συνολική εικόνα της αγοράς ανά περιοχή και κατηγορία ακινήτου. Τα δεδομένα θα μπορούν να περιλαμβάνουν και γεωχωρικές αναφορές, προσφέροντας μια πιο σαφή αποτύπωση της αγοράς σε τοπικό επίπεδο, χωρίς σύνδεση με την ταυτότητα των εμπλεκομένων στις συναλλαγές. Η δημιουργία της Τράπεζας Αξιών Ακινήτων παρέχει στο οικονομικό επιτελείο ένα νέο, ισχυρό εργαλείο για την παρακολούθηση των εξελίξεων στην κτηματαγορά.
Μέσω της συγκέντρωσης πραγματικών στοιχείων για αγοραπωλησίες και μισθώσεις, το Δημόσιο θα μπορεί να παρακολουθεί αποτελεσματικότερα τις μεταβολές στις αξίες των ακινήτων και τις διαφοροποιήσεις που εντοπίζονται ανά περιοχή. Παράλληλα, η βάση μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον σχεδιασμό μελλοντικών πολιτικών που σχετίζονται με την ακίνητη περιουσία, τη στεγαστική πολιτική και τη φορολογία ακινήτων. Το καίριο σημείο είναι ότι το κράτος αποκτά σταδιακά μια πιο αναλυτική και ρεαλιστική εικόνα των συνθηκών της αγοράς, ξεπερνώντας τις θεωρητικές ή αντικειμενικές αξίες που χρησιμοποιούνται σήμερα για φορολογικούς και διοικητικούς σκοπούς. Η διάταξη προβλέπει ότι με υπουργικές αποφάσεις θα καθοριστούν οι ακριβείς πηγές και το είδος των δεδομένων που θα εισάγονται στην Τράπεζα, καθώς και ο τρόπος διαβίβασής τους, ο χρόνος διατήρησής τους και τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας.
