Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, γνωστή ως Great Sea Interconnector (GSI), εισέρχεται σε μια νέα δυναμική πορεία, χάρη στην είσοδο του γαλλικού fund Meridiam. Η Meridiam αποκτά πλέον το 66% της εταιρείας ειδικού σκοπού που υλοποιεί το έργο, η οποία μέχρι πρότινος ανήκε εξ ολοκλήρου στον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της Ελλάδας (ΑΔΜΗΕ). Η συμφωνία, που υπεγράφη επίσημα την περασμένη Τετάρτη στο Μέγαρο Μαξίμου παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, υπογραμμίζει την υψηλή πολιτική σημασία του έργου. Αποτελεί ένα νέο, ελπιδοφόρο κεφάλαιο για ένα εμβληματικό έργο που αντιμετώπιζε δυσκολίες χρηματοδότησης, επιφυλάξεις από τη Λευκωσία και την αβεβαιότητα που προκαλούσε η στάση της Τουρκίας.
Διαβάστε: GSI: Με “γαλλικό κλειδί” ξεμπλοκάρει το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου – Σταύρος Παπασταύρου στα “Π”: “Όχι απλώς μια ενεργειακή υποδομή, αλλά επένδυση στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης”
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην απεμπλοκή του έργου, τόνισε σε τηλεοπτικές του δηλώσεις ότι η συμφωνία δημιουργεί ισχυρή δυναμική για την επιτάχυνση της υλοποίησης του GSI, αντιμετωπίζοντας τεχνικές, γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις. Η συμφωνία αναδεικνύει την ευρωπαϊκή διάσταση του έργου, το οποίο έχει ενταχθεί στις οκτώ διασυνοριακές «ευρωπαϊκές λεωφόρους» και έχει λάβει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 658 εκατομμυρίων ευρώ. Παράλληλα, σηματοδοτεί την ενίσχυση της εμπλοκής της Γαλλίας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου μέσω του καλωδίου, με πιθανές επιπτώσεις στη στάση της Άγκυρας.
GSI: Νέα Εποχή για την Ηλεκτρική Διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ
Ο ΑΔΜΗΕ διατηρεί ποσοστό 34% στο έργο, εξασφαλίζοντας δικαιώματα μειοψηφίας και την τεχνική ηγεσία της διασύνδεσης, καθώς και την ευθύνη λειτουργίας και συντήρησης του καλωδίου μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής του. Η Meridiam, ένα διεθνούς εμβέλειας fund με ενεργητικό 22 δισεκατομμυρίων ευρώ και εξειδίκευση σε σύνθετα έργα υποδομών (όπως η ηλεκτρική διασύνδεση NeuConnect μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας και Γερμανίας), αναλαμβάνει πλέον τον ρόλο του πλειοψηφικού μετόχου και βασικού χρηματοδοτικού εταίρου για ένα project με προϋπολογισμό άνω των 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η παρουσία της Meridiam λειτουργεί ως εγγύηση για την προσέλκυση μακροπρόθεσμων ιδιωτικών κεφαλαίων και τραπεζικού δανεισμού (συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων), ενώ παράλληλα ανακουφίζει οικονομικά τον ΑΔΜΗΕ, περιορίζοντας την έκθεσή του σε μια τόσο μεγάλη επένδυση την οποία μέχρι τώρα χρηματοδοτούσε αποκλειστικά.
Meridiam και Nexans Ενισχύουν το Γαλλικό Αποτύπωμα στον GSI
Η συμφωνία προσδίδει στον GSI ένα έντονο γαλλικό αποτύπωμα. Εκτός από την Meridiam, η γαλλική εταιρεία Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδίου μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου με συμβόλαιο ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό γαλλικό εταίρο. Η ταυτόχρονη παρουσία ενός βασικού μετόχου και του κατασκευαστή από τη Γαλλία αλλάζει σημαντικά τα δεδομένα για το έργο. Είναι χαρακτηριστικό ότι η συμφωνία ωρίμασε μέσω υψηλού επιπέδου επαφών μεταξύ Αθήνας και Παρισιού, με τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, να εκφράζει προσωπική υποστήριξη. Ο επικεφαλής της Meridiam, Thierry Déau, δήλωσε μάλιστα ότι ο Γάλλος πρόεδρος παρακολουθεί στενά την πορεία του έργου, γεγονός που καταδεικνύει ότι το Παρίσι αντιμετωπίζει τον GSI ως κάτι παραπάνω από μια απλή επιχειρηματική συναλλαγή. Επίσης, ο ΑΔΜΗΕ, ο GSI στη νέα του μετοχική σύνθεση και η Nexans συμφώνησαν να συνεργαστούν για την επιτάχυνση των εργασιών, με προτεραιότητα την ολοκλήρωση των ερευνών βυθού.
GSI: Η Τουρκική Παρέμβαση και οι Έρευνες Βυθού
Ένα από τα κύρια εμπόδια στην υλοποίηση του έργου ήταν οι γεωπολιτικές προκλήσεις. Το καλοκαίρι του 2024, οι έρευνες βυθού σταμάτησαν λόγω τουρκικής παρέμβασης, όταν η Άγκυρα αμφισβήτησε το δικαίωμα του ιταλικού πλοίου “Ievoli Relume” να επιχειρεί σε διεθνή ύδατα κοντά στην Κάσο χωρίς προηγούμενη συνεννόηση. Με την είσοδο της Meridiam και της Nexans στο έργο, οποιαδήποτε νέα παρεμπόδιση δεν θα αφορά πλέον μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά θα θίγει άμεσα γαλλικά επιχειρηματικά συμφέροντα και ένα έργο που έχει χαρακτηριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως υποδομή κοινού ενδιαφέροντος. Αυτό δεν εξαφανίζει το πρόβλημα που δημιουργεί η Τουρκία, αλλά αυξάνει το πολιτικό κόστος μιας πιθανής κλιμάκωσης, καθώς ο GSI αποκτά ισχυρότερη ευρωπαϊκή ταυτότητα και η αντιπαράθεση για τις έρευνες βυθού παύει να είναι αποκλειστικά ελληνοτουρκική. Η τουρκική εφημερίδα “Hurriyet” στην αγγλόφωνη έκδοσή της ανέφερε “Γαλλικός όμιλος εισέρχεται σε διαφιλονικούμενο καλωδιακό project στην Ανατολική Μεσόγειο”, υπενθυμίζοντας την πάγια θέση της Άγκυρας ότι μέρος της διαδρομής του καλωδίου διέρχεται από την υφαλοκρηπίδα της και ότι δραστηριότητες όπως οι έρευνες βυθού και η πόντιση καλωδίου σε αυτές τις περιοχές απαιτούν την προηγούμενη συγκατάθεσή της.
Η Νέα Ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο και η Στάση της Κύπρου
Η είσοδος της Meridiam αναδιαμορφώνει τη συζήτηση και στη Λευκωσία. Ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την εξέλιξη, η οποία προσδίδει “τεράστια νέα δυναμική” στις προσπάθειες υλοποίησης του έργου και επιβεβαιώνει την κοινή πολιτική βούληση Κύπρου και Ελλάδας για την εύρεση ισχυρού επενδυτή. Σχετικά με την εμπλοκή της Κυπριακής Δημοκρατίας στον GSI, ο κ. Δαμιανός δήλωσε ότι η κυβέρνηση αναμένει τα αποτελέσματα της μελέτης δέουσας επιμέλειας που εκπονεί η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, αναμένονται πριν από το τέλος του έτους, για να προσδιοριστεί το τελικό κόστος του έργου και να ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή της Κυριακής
