Ο Σεπτέμβριος αποδεικνύεται ιδιαίτερα απαιτητικός για την κυβέρνηση, καθώς οι συνεχείς τουρκικές προκλήσεις τοποθετούνται στην ατζέντα, παράλληλα με τις ανακοινώσεις που αναμένονται στη ΔΕΘ από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Πέρα από την προετοιμασία του οικονομικού πακέτου, το Μέγαρο Μαξίμου καλείται να αντιμετωπίσει τόσο τον τουρκικό αναθεωρητισμό όσο και την αυξανόμενη πίεση από το συντηρητικό φάσμα, με τον Αντώνη Σαμαρά να ηγείται των επικρίσεων σχετικά με την πολιτική των «ήρεμων νερών».
Ταραγμένα Νερά για τον Μητσοτάκη: Εχθροί και Υπερπατριώτες Εγείρουν Προκλήσεις
Ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, αξιοποίησε την ανακοίνωση δύο προεδρικών διαταγμάτων από την Άγκυρα για να επανέλθει, αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής στρατηγικής. Ο Σαμαράς κάνει λόγο για πολιτική κατευνασμού, την οποία εκλαμβάνει η τουρκική πλευρά ως αδυναμία. Αυτή η ρητορική ασκεί σημαντική πίεση στο παραδοσιακό, συντηρητικό ακροατήριο της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο ανέκαθεν επέδειξε επιφυλακτικότητα απέναντι σε αυτή την προσέγγιση στα ελληνοτουρκικά και παρακολουθεί τις εξελίξεις με έντονο προβληματισμό. Κατά συνέπεια, το Μέγαρο Μαξίμου αναγκάζεται να εξηγήσει τους λόγους που οδήγησαν στη Διακήρυξη των Αθηνών, σε μια συγκυρία όπου οι Ένοπλες Δυνάμεις αγωνίζονταν να αναπληρώσουν τις μεγάλες πληγές που προκάλεσαν στο Στράτευμα οι μνημονιακές περικοπές στις αμυντικές δαπάνες.
Η παρούσα συγκυρία καθιστά το τοπίο ακόμη πιο δύσκολο, καθώς η κυβέρνηση καλείται να εκπέμψει μηνύματα αποφασιστικότητας προς την τουρκική πλευρά και τη διεθνή κοινότητα, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει τη συσπείρωση στο εσωτερικό, ενόψει και των εργασιών που θα ξεκινήσουν τον επόμενο μήνα για την ηλεκτρική διασύνδεση. Το έργο αυτό ενδέχεται να μεταφέρει τις τουρκικές προκλήσεις στο πεδίο, με στόχο τη «γκριζοποίηση» των ελληνικών θαλασσών.
Η Αθήνα, σε στενό συντονισμό με το Παρίσι και τη Λευκωσία, προτίθεται να κλιμακώσει την πίεση στο ανώτατο ευρωπαϊκό επίπεδο, ενόψει της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Οκτώβριο. Ο στόχος του τριμερούς αυτού άξονα είναι η υπενθύμιση προς όλες τις πλευρές ότι τα ελληνικά και κυπριακά σύνορα αποτελούν ταυτόχρονα τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής εξαρτάται από την ουσιαστική θωράκιση των σημαντικών, για την Ευρώπη, αναπτυξιακών και ενεργειακών έργων, με πρωταρχικό το Great Sea Interconnector (GSI). Η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ταμείου Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο του φορέα υλοποίησης μετατρέπει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ σε ένα αμιγώς ευρωπαϊκό εγχείρημα στρατηγικής σημασίας. Αυτή η εξέλιξη αλλάζει δραστικά τις ισορροπίες, καθώς η επικείμενη έναρξη των νέων θαλάσσιων βυθομετρήσεων και ερευνών δεν αποτελεί πλέον μόνο εθνική τεχνική διαδικασία, αλλά ένα έργο που περιβάλλεται από τη γαλλική «ομπρέλα» και όχι μόνο. Όταν οι ελληνικές Αρχές εκδώσουν εντός του Σεπτεμβρίου την κρίσιμη NAVTEX για τη δέσμευση του θαλάσσιου χώρου, η Άγκυρα θα βρεθεί αντιμέτωπη όχι μόνο με την Αθήνα, αλλά και με τα προστατευόμενα από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας ευρωπαϊκά και γαλλικά συμφέροντα.
Σε κάθε περίπτωση, παραμένει στο τραπέζι το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων με πρωτοβουλία της Αθήνας και αυστηρών ευρωπαϊκών αντιμέτρων, ως μέσο αποτροπής απέναντι στην αναθεωρητική τακτική της Άγκυρας, εάν η κατάσταση επιδεινωθεί. Παρόλο που η αντιπολίτευση πιέζει την κυβέρνηση να ζητήσει άμεσα την επιβολή αυστηρών ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Τουρκίας, κατηγορώντας την για υποχώρηση από τις εθνικές «κόκκινες γραμμές» και κατάρρευση του αφηγήματος των «ήρεμων νερών», η διπλωματική επιλογή της ελληνικής πλευράς ακολουθεί μία πιο σταθμισμένη, αλλά κλιμακούμενη πορεία.
Στόχος της Ελλάδας είναι να καταστήσει σαφές στην Ευρώπη και κατ’ επέκταση στις Ηνωμένες Πολιτείες ότι οι τουρκικές ενέργειες συνιστούν κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS). Ο GSI δεν λειτουργεί μονοδιάστατα, αλλά συνδέεται οργανικά με τον σχεδιαζόμενο οικονομικό διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC). Η Ουάσινγκτον θεωρεί πλέον την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ ως βασικό πυλώνα απεξάρτησης της Ανατολικής Μεσογείου από εξωτερικές επιρροές.
Τυχόν τουρκική παρεμπόδιση δεν θα στρέφεται μόνο κατά ευρωπαϊκών συμφερόντων, αλλά θα αμφισβητεί άμεσα τον σχεδιασμό των ΗΠΑ για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής. Υπό αυτό το πρίσμα, η Αθήνα θα συνεχίσει να αναδεικνύει τον ρόλο της ως πυλώνα ασφάλειας και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου, αντιπαραβάλλοντας τη δική της προσήλωση στους κανόνες της διεθνούς νομιμότητας και στο Δίκαιο της Θάλασσας απέναντι στην τουρκική συμπεριφορά και ως απάντηση σε οποιαδήποτε προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων στο Αιγαίο. Η ελληνική πλευρά διαθέτει έναν πλήρως τεκμηριωμένο φάκελο με τις τελευταίες παραβιάσεις, τις εμπρηστικές δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων και τις μονομερείς ενέργειες. Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, παραμένει άγνωστο εάν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα συναντηθεί με τον Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, τον Σεπτέμβριο.
Παραβιάσεις και Αερομαχίες στο Αιγαίο
Η Τουρκία κλιμακώνει τις προκλήσεις πάνω από το Αιγαίο, καταγράφοντας χθες 25 παραβιάσεις από οπλισμένα μαχητικά. Μία από αυτές τις περιπτώσεις εξελίχθηκε σε αερομαχία, καθώς ο Τούρκος πιλότος δεν υπάκουσε στις εντολές. Η Άγκυρα «παίζει με τη φωτιά» δεδομένης της υπεροπλίας της Πολεμικής μας Αεροπορίας, εγείροντας σενάρια ότι μπορεί να επιδιώκει ένα «ατύχημα» με ευθύνη της ελληνικής πλευράς.
Σκληρή Εσωτερική Κριτική
Στο εσωτερικό, οι νέες ελληνοτουρκικές εντάσεις αποτελούν κεντρικό θέμα στην πολιτική αντιπαράθεση, με την αντιπολίτευση να ασκεί σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς στα εθνικά θέματα. Ο Αντώνης Σαμαράς ετοιμάζεται να επανέλθει στο πολιτικό προσκήνιο όποτε εκείνος κρίνει ότι είναι η κατάλληλη στιγμή.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, δήλωσε ότι «το αφήγημα των ”ήρεμων νερών” καταρρέει, αναδεικνύοντας τα αδιέξοδα της εξωτερικής πολιτικής που ακολουθεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη». Κάλεσε παράλληλα την κυβέρνηση να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιβάλει κυρώσεις στην Άγκυρα. Ο κ. Τσουκαλάς τόνισε την ανάγκη «να μην επαναληφθεί η αδράνεια που παρατηρήθηκε σε προηγούμενες περιπτώσεις, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η παρεμπόδιση της πόντισης καλωδίου ανοιχτά της Κάσου».
Δημοσιεύθηκε στην «Απογευματινή»
