Η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες εξελίσσεται σε πεδίο έντονων διαφωνιών, με τους ηγέτες των 27 κρατών μελών να καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα τέσσερα κρίσιμα ζητήματα που δοκιμάζουν την ενότητα της Ένωσης. Η εκτόξευση των τιμών στην ενέργεια, οι έντονες διαφωνίες σχετικά με τον μελλοντικό κοινοτικό προϋπολογισμό, η επιθετική εμπορική πολιτική της Κίνας και οι αυξανόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας συνθέτουν ένα εξαιρετικά περίπλοκο σκηνικό συζητήσεων.
Διαβάστε: Μητσοτάκης: “Τα συμπεράσματα της ΕΕ δεν ανταποκρίνονται στην επείγουσα ανάγκη αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης – Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία”
Προϋπολογισμός 1,62 τρισ. ευρώ: Διχασμός μεταξύ Βορρά και Νότου
Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για την περίοδο 2028-2034 βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων της Συνόδου Κορυφής. Η ιρλανδική προεδρία κατέθεσε πρόταση για προϋπολογισμό 1,62 τρισεκατομμυρίων ευρώ, μειώνοντας σημαντικά την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η πρόταση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με τις χώρες που συνεισφέρουν περισσότερο στα ευρωπαϊκά ταμεία να εκφράζουν επιφυλάξεις, ενώ τα κράτη που εξαρτώνται από τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις για την ανάπτυξή τους και τον αγροτικό τομέα αντιστέκονται σθεναρά.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς παραδέχθηκε ότι οι αποκλίσεις παραμένουν σημαντικές, προειδοποιώντας για δύσκολες συνομιλίες. Το Βερολίνο, μαζί με άλλες χώρες που υποστηρίζουν τη δημοσιονομική πειθαρχία, τάσσεται υπέρ της μετατόπισης πόρων προς την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την άμυνα. Αντίθετα, κράτη που επωφελούνται από την πολιτική συνοχής και τις αγροτικές χρηματοδοτήσεις αρνούνται περικοπές στις παραδοσιακές ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις. Γαλλικές κυβερνητικές πηγές προειδοποιούν ότι η εστίαση στις περικοπές ενδέχεται να υπονομεύσει τους ίδιους τους ευρωπαϊκούς στόχους.
Κυριάκος Μητσοτάκης: «Όχι» σε μειώσεις για συνοχή και γεωργία
Κυριάκος Μητσοτάκης: «Όχι» σε μειώσεις για συνοχή και γεωργία
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε σαφή αντίρρηση στην πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας, τονίζοντας την ασυμφωνία μεταξύ των ευρωπαϊκών επιδιώξεων και των διαθέσιμων οικονομικών μέσων. Ως μέλος της ομάδας των «Φίλων της Συνοχής», ο πρωθυπουργός επέμεινε στη διατήρηση των χρηματοδοτήσεων για την περιφερειακή ανάπτυξη και την Κοινή Αγροτική Πολιτική. Η Ελλάδα επιδιώκει να αποτρέψει περαιτέρω μειώσεις σε κρίσιμους τομείς για την εθνική οικονομία, τον πρωτογενή τομέα και τις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την προσδοκία να ολοκληρωθούν οι συνομιλίες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, τονίζοντας ότι οι δημοσιονομικά συντηρητικές χώρες πρέπει να κατανοήσουν τις ελληνικές «κόκκινες γραμμές».
Ενέργεια και κλιματική πολιτική: Η ΕΕ διχάζεται
Ενέργεια και κλιματική πολιτική: Η ΕΕ διχάζεται
Οξεία είναι η διαμάχη για την αντιμετώπιση των υψηλών ενεργειακών τιμών, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να επιβαρύνει το κόστος καυσίμων και να ενισχύει τις πληθωριστικές τάσεις. Η Σύνοδος Κορυφής λαμβάνει χώρα σε περίοδο αυξανόμενης οικονομικής αβεβαιότητας. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). Η Ιταλία και η Τσεχία ζητούν εξασθένιση ή αναστολή του συστήματος, θεωρώντας ότι επιβαρύνει το κόστος παραγωγής.
Αντίθετα, οι πρωθυπουργοί Φινλανδίας, Σουηδίας και Δανίας προειδοποίησαν ότι η αποδυνάμωση του ETS θα πλήξει τις επενδύσεις στην καθαρή βιομηχανία και θα καθυστερήσει την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι τα σχέδια συμπερασμάτων δεν ανταποκρίνονται στον επείγοντα χαρακτήρα της ενεργειακής κρίσης. Ο πρωθυπουργός ζήτησε μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένα μέτρα στήριξης και ουσιαστική επανεξέταση του συστήματος εμπορίας εκπομπών.
Κινεζικές εισαγωγές: Πίεση στην ευρωπαϊκή βιομηχανία
Νέο πεδίο σύγκρουσης αναδύεται στις εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με την Κίνα, καθώς το ευρωπαϊκό εμπορικό έλλειμμα με το Πεκίνο έφτασε τα 360 δισεκατομμύρια ευρώ. Η αύξηση των κινεζικών εξαγωγών δημιουργεί ισχυρές πιέσεις σε ευρωπαϊκούς βιομηχανικούς κλάδους, με επιχειρήσεις να προειδοποιούν για απώλεια θέσεων εργασίας. Η πρόσφατη συμφωνία για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικών υβριδικών αυτοκινήτων αποτελεί πρώτο βήμα. Η Γερμανία, που στο παρελθόν αντιτάχθηκε σε δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, εμφανίζεται πλέον να συντάσσεται με τη Γαλλία υπέρ αυστηρότερων μηχανισμών εμπορικής προστασίας.
Η Γαλλία και η Γερμανία προωθούν την ενίσχυση των ευρωπαϊκών εργαλείων απέναντι σε εισαγωγές που πλήττουν την εγχώρια παραγωγή, ιδιαίτερα στα χημικά και πλαστικά. Η Κίνα απορρίπτει τις ευρωπαϊκές κατηγορίες, κατηγορώντας την ΕΕ για προστατευτισμό.
Ουκρανία και ρωσικά κεφάλαια: Νέα ρήξη με ΗΠΑ
Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας αποτελεί ένα ακόμα δύσκολο ζήτημα, καθώς το Κίεβο αντιμετωπίζει αυξημένες στρατιωτικές και οικονομικές ανάγκες. Η συζήτηση πραγματοποιείται σε περίοδο επιδείνωσης των σχέσεων Ουκρανίας-ΗΠΑ. Επιπλέον, νέα διαφωνία μεταξύ Ευρώπης και Ουάσιγκτον προκαλεί το ζήτημα των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Σύμφωνα με τους Financial Times, οι ΗΠΑ πρότειναν την αποδέσμευση μέρους των ρωσικών κεφαλαίων που έχουν παγώσει στην Ευρώπη και τη μεταφορά τους σε χρηματοδοτικό σχήμα υπό αμερικανική εποπτεία. Ο Φρίντριχ Μερτς απέρριψε την πρόταση, επιμένοντας ότι η διαχείριση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων είναι ευρωπαϊκή αρμοδιότητα. Η παρέμβαση του Γερμανού καγκελαρίου υπογραμμίζει την επιθυμία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να διατηρήσουν τον έλεγχο αυτού του σημαντικού εργαλείου απέναντι στη Μόσχα.
Δύσκολες αποφάσεις για το μέλλον της Ευρώπης
Οι διαφωνίες στη Σύνοδο Κορυφής αναδεικνύουν το πρόβλημα της χρηματοδότησης των αυξανόμενων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, σε μια περίοδο περιορισμένων δημοσιονομικών περιθωρίων και αυξημένης εσωτερικής πολιτικής πίεσης για πολλές κυβερνήσεις. Η παράταση των διαπραγματεύσεων για τον κοινοτικό προϋπολογισμό προκαλεί ανησυχία, ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων το 2027. Η επίτευξη συμφωνίας έως τον Δεκέμβριο παραμένει στόχος, αλλά οι αποκλίνουσες θέσεις των κρατών μελών καθιστούν το χρονοδιάγραμμα εξαιρετικά απαιτητικό.
Με την ενέργεια να πιέζει την ευρωπαϊκή οικονομία, την Κίνα να διευρύνει την εμπορική της παρουσία και την Ουκρανία να χρειάζεται πρόσθετους πόρους, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να καθορίσει την κατανομή του οικονομικού βάρους και τις προτεραιότητες των ευρωπαϊκών πολιτικών. Η Σύνοδος Κορυφής αποτελεί κρίσιμο σταθμό για τη συνοχή της Ευρώπης και την ικανότητά της να αντιμετωπίσει τις πολλαπλές προκλήσεις.
