Σήμερα στις Βρυξέλλες ξεκινάει η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα διαρκέσει έως αύριο, Παρασκευή. Η ατζέντα είναι βαριά και τα θέματα δύσκολα, με το ελληνικό και ιταλικό αίτημα για δημοσιονομική ευελιξία να βρίσκεται στο επίκεντρο. Στόχος είναι η Ευρώπη να αντιμετωπίσει συλλογικά το υψηλό ενεργειακό κόστος που επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τονίσει επανειλημμένα στους ομολόγους του των «27» ότι η Ευρώπη οφείλει να ανταποκριθεί στην τρέχουσα συγκυρία, αναζητώντας τρόπους στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων απέναντι στις αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική σταθερότητα και βιωσιμότητα.
Σύμφωνα με συνεργάτες του πρωθυπουργού, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και των ενεργειακών διασυνδέσεων. Θα επισημάνει, ωστόσο, την ανάγκη για πιο μεσοπρόθεσμα μέτρα που να ανταποκρίνονται στη δύσκολη συγκυρία. Τόνισε ότι η πράσινη μετάβαση είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος, αλλά αυτή τη στιγμή η Ευρώπη πρέπει να επανεξετάσει την προσέγγισή της στην ενεργειακή ασφάλεια και να προσαρμόσει αναλόγως την πολιτική της.
Η ατζέντα της σημερινής συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ως προς τις τιμές της ενέργειας, οι ηγέτες της Ε.Ε. θα παράσχουν καθοδήγηση στην Επιτροπή σχετικά με στοχευμένα και προσωρινά βραχυπρόθεσμα μέτρα που να αμβλύνουν τις επιπτώσεις των υψηλών τιμών της ενέργειας, προστατεύοντας τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Ε.Ε. Θα συζητήσουν επίσης τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της Ευρώπης για να μειώσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα».
Μητσοτάκης: “Να αποδείξουμε ως Ευρώπη ότι μπορούμε να στηρίζουμε και τους Ευρωπαίους πολίτες όταν αυτοί το έχουν περισσότερο ανάγκη”
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη απευθυνθεί με επιστολή στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας να εξεταστούν οι δυνατότητες για έκτακτη δημοσιονομική ευελιξία των κρατών-μελών, ειδικά όσον αφορά στις τιμές των καυσίμων. «Ξέρετε πολύ καλά ότι το πλαίσιο των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων θέτει συγκεκριμένες οροφές δαπανών από τις οποίες δεν μπορούμε να ξεφύγουμε, έστω και αν έχουμε παραπάνω πόρους τους οποίους θα μπορούσαμε να διαθέσουμε», δήλωσε ο πρωθυπουργός χθες, κατά τα εγκαίνια αυτόνομης μονάδας αποθήκευσης ενέργειας της Metlen Energy & Metals και του Ομίλου Καράτζη στις Νέες Καρυές Λάρισας. «Πρέπει να αποδείξουμε, όχι μόνο ως Ελλάδα, αλλά ως Ευρώπη, ότι μπορούμε να αντιμετωπίζουμε όχι μόνο τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις, όπως την πράσινη μετάβαση, τους φιλόδοξους στόχους για κλιματική ουδετερότητα, αλλά τελικά να στηρίζουμε και τους Ευρωπαίους πολίτες όταν αυτοί το έχουν περισσότερο ανάγκη», υπογράμμισε.
Στην ίδια ομιλία, ο πρωθυπουργός αποκάλυψε ότι, πέραν της δημοσιονομικής ευελιξίας για στοχευμένα μέτρα στήριξης, θα θέσει στη Σύνοδο Κορυφής δύο ακόμη κρίσιμα ζητήματα: την ενίσχυση της ευρωπαϊκής –και κατ’ επέκταση της ελληνικής– βιομηχανίας, καλώντας την Ε.Ε. «να θέσει την επαναβιομηχάνισή της ως πρώτη πολιτική προτεραιότητα», και τη στήριξη της ναυτιλίας, η οποία δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στην «πολύ γρήγορη διαδικασία απανθρακοποίησης» χωρίς να μετακυλίσει το κόστος στον τελικό καταναλωτή.
Η ατζέντα της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ
Τα «καυτά» θέματα που απασχολούν τους ηγέτες των «27» της Ε.Ε. σήμερα και αύριο είναι τα ακόλουθα:
- Μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της Ε.Ε.: Ο προϋπολογισμός για την περίοδο 2028-2034, ο οποίος αναμένεται να φτάσει τα 2 τρισ. ευρώ, βρίσκεται στον αέρα λόγω σημαντικών διαφωνιών μεταξύ των κρατών. Η Ελλάδα υποστηρίζει έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό που θα ανταποκρίνεται στις νέες προτεραιότητες (άμυνα, ασφάλεια, έρευνα, καινοτομία), χωρίς όμως να μειώνονται οι πόροι για την Πολιτική Συνοχής και την ΚΑΠ. Η χώρα δεν θα αποδεχθεί περαιτέρω περικοπές σε αυτούς τους τομείς, ενώ είναι ανοιχτή σε συζήτηση για νέο πακέτο ιδίων πόρων, εφόσον η κατανομή του κόστους δεν επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
- Ουκρανία: Οι ηγέτες θα συζητήσουν τη συνεχή στήριξη προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρησιακών αναγκών των κρίσιμων υποδομών της ενόψει του χειμώνα.
- Ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα: Στο τραπέζι βρίσκονται οι επιπτώσεις της αυξανόμενης επιθετικότητας της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των υβριδικών επιθέσεων. Θα συζητηθεί η αμυντική ετοιμότητα της Ε.Ε. και η επιτάχυνση των εργασιών για την αντιμετώπιση κενών στις στρατιωτικές δυνατότητες. Σύμφωνα με το Politico, οι Ευρωπαίοι ηγέτες προετοιμάζονται να ζητήσουν αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, σε αντίθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος συμφώνησε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου ντίζελ.
- Μεταναστευτικό: Με επιστολή της η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καλεί τους «27» να συζητήσουν μέτρα όπως ένα πλαίσιο αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης της μετανάστευσης, τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Frontex και την αύξηση των απελάσεων. Η Ελλάδα, ως μία από τις πρώτες χώρες που τόνισαν την ανάγκη προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε., εκφράζει την ικανοποίησή της για τη στήριξη της Επιτροπής στην πρότασή της για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης, όπως συνέβη στον Έβρο το 2020.
- Διεύρυνση της Ε.Ε.: Η ελληνική κυβέρνηση θα επαναλάβει ότι «αξιολογούμε κάθε χώρα με βάση τη δική της επίδοση και για εμάς προτεραιότητα είναι κάθε χώρα να εκπληρώνει στο ακέραιο τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει». Θα υπενθυμίσει επίσης ότι «οι αποφάσεις περί της διεύρυνσης διατηρούν τον χαρακτήρα της ομοφωνίας», κάτι που σημαίνει ότι η πορεία προς την Ευρώπη για χώρες όπως τα Τίρανα ή τα Σκόπια περνάει και από την Αθήνα.
- Μέση Ανατολή: Θα συζητηθούν οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με έμφαση στην ελευθερία ναυσιπλοΐας και την ασφάλεια στη θάλασσα, στοιχεία ζωτικής σημασίας για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, ιδίως για την ενέργεια, τα λιπάσματα και τα τρόφιμα.
