Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκινά σήμερα στις Βρυξέλλες, με ατζέντα γεμάτη κρίσιμα ζητήματα, που θα διαρκέσει έως αύριο, Παρασκευή. Στο επίκεντρο βρίσκεται το ελληνικό και ιταλικό αίτημα για αυξημένη δημοσιονομική ευελιξία, προκειμένου η Ευρώπη να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το υψηλό ενεργειακό κόστος που επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει την ανάγκη η Ευρώπη να ανταποκριθεί στην τρέχουσα συγκυρία, αναζητώντας τρόπους στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων απέναντι στις αυξανόμενες πληθωριστικές πιέσεις, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Σύμφωνα με συνεργάτες του, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και των ενεργειακών διασυνδέσεων. Παράλληλα, θα τονίσει την ανάγκη για μεσοπρόθεσμα μέτρα που να ανταποκρίνονται στην ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία. Θα επισημάνει ότι, ενώ η πράσινη μετάβαση παραμένει μακροπρόθεσμος στόχος, η Ευρώπη πρέπει άμεσα να επανεξετάσει την πολιτική της για την ενεργειακή ασφάλεια.
Η ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ως προς τις τιμές της ενέργειας, οι ηγέτες της Ε.Ε. θα παράσχουν καθοδήγηση στην Επιτροπή σχετικά με στοχευμένα και προσωρινά βραχυπρόθεσμα μέτρα που θα αμβλύνουν τις επιπτώσεις των υψηλών τιμών της ενέργειας, προστατεύοντας τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Ε.Ε. Θα συζητήσουν επίσης τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της Ευρώπης για να μειώσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα».
Μητσοτάκης: “Να αποδείξουμε ως Ευρώπη ότι μπορούμε να στηρίζουμε τους πολίτες μας όταν το χρειάζονται περισσότερο”
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη απευθύνει επιστολή στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας τη διερεύνηση επιλογών για έκτακτη δημοσιονομική ευελιξία των κρατών-μελών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις τιμές των καυσίμων. «Το πλαίσιο των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων θέτει συγκεκριμένες οροφές δαπανών, από τις οποίες δεν μπορούμε να ξεφύγουμε, ακόμη κι αν διαθέτουμε επιπλέον πόρους», δήλωσε πρόσφατα ο πρωθυπουργός. «Πρέπει να αποδείξουμε, όχι μόνο ως Ελλάδα, αλλά ως Ευρώπη, ότι μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις, όπως η πράσινη μετάβαση και η κλιματική ουδετερότητα, αλλά και να στηρίζουμε τους Ευρωπαίους πολίτες όταν αυτοί το έχουν περισσότερο ανάγκη».
Στην ίδια ομιλία, ο πρωθυπουργός αποκάλυψε ότι, πέραν της δημοσιονομικής ευελιξίας για στοχευμένα μέτρα στήριξης, θα θέσει στη Σύνοδο Κορυφής δύο ακόμη κρίσιμα ζητήματα: Τη στήριξη της ευρωπαϊκής και, κατ’ επέκταση, της ελληνικής βιομηχανίας, καλώντας την Ε.Ε. να θέσει την επαναβιομηχάνισή της ως πρώτη πολιτική προτεραιότητα. Επίσης, θα θίξει το θέμα της ναυτιλίας, η οποία αντιμετωπίζει προκλήσεις στην «πολύ γρήγορη διαδικασία απανθρακοποίησης» χωρίς να μπορεί να μετακυλίσει το αυξημένο κόστος στον τελικό καταναλωτή.
Η Ατζέντα της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ
Τα «καυτά» θέματα στην ατζέντα των ηγετών των «27» κρατών-μελών της Ε.Ε. περιλαμβάνουν:
- Μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της Ε.Ε.: Σημαντικές διαφωνίες υπάρχουν για τον προϋπολογισμό 2028-2034, που αναμένεται να αγγίξει τα 2 τρισ. ευρώ. Η Ελλάδα επιθυμεί έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό που θα ανταποκρίνεται στις νέες προτεραιότητες (άμυνα, ασφάλεια, έρευνα, καινοτομία), χωρίς όμως να μειώνονται οι πόροι για την Πολιτική Συνοχής και την ΚΑΠ. Η χώρα είναι ανοιχτή σε νέο πακέτο ιδίων πόρων, υπό την προϋπόθεση ότι η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες.
- Ουκρανία: Θα συζητηθεί η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρησιακών αναγκών των κρίσιμων υποδομών της ενόψει του χειμώνα.
- Ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα: Αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς της Ρωσίας και των υβριδικών της επιθέσεων. Θα συζητηθεί η αμυντική ετοιμότητα της Ε.Ε. και πώς θα επιταχυνθούν οι εργασίες για την αντιμετώπιση κρίσιμων κενών στις στρατιωτικές δυνατότητες. Αναμένεται αίτημα για αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
- Μεταναστευτικό: Θέματα όπως η θέσπιση πλαισίου αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης σε περιπτώσεις εργαλειοποίησης της μετανάστευσης, η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Frontex και η αύξηση του ποσοστού απελάσεων. Η Ελλάδα στηρίζει την προστασία των εξωτερικών συνόρων και τον ευρωπαϊκό μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης.
- Διεύρυνση της Ε.Ε.: Η Ελλάδα θα τονίσει την αξιολόγηση κάθε χώρας βάσει της δικής της επίδοσης και την προτεραιότητα εκπλήρωσης των υποχρεώσεων. Θα υπενθυμίσει ότι οι αποφάσεις περί διεύρυνσης απαιτούν ομοφωνία.
- Μέση Ανατολή: Τελευταίες εξελίξεις, ελευθερία ναυσιπλοΐας και ασφάλεια στη θάλασσα, ζωτικής σημασίας για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού (ενέργεια, λιπάσματα, τρόφιμα).
