Η κυβέρνηση στρέφει το βλέμμα της στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών στις 15 και 16 Οκτωβρίου, καθώς οι αποφάσεις των Ευρωπαίων ηγετών θα καθορίσουν εάν η Ελλάδα θα αποκτήσει επιπλέον δημοσιονομικό χώρο έως 700 εκατομμύρια ευρώ. Αυτός ο χώρος θα επιτρέψει τη διεύρυνση των παρεμβάσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, πέραν του ήδη προβλεπόμενου αποθεματικού των 400 εκατομμυρίων ευρώ στον Προϋπολογισμό για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.
Διαβάστε: Red Alert και στο ρεύμα: Το ράλι τιμών πιέζει και την ηλεκτρική ενέργεια – Τα σενάρια για τους επόμενους μήνες
Η Αθήνα επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες, ώστε τα αυξημένα έσοδα από τον ΦΠΑ, που προκύπτουν από την άνοδο των τιμών και της κατανάλωσης, να μπορούν να κατευθυνθούν σε στοχευμένες παρεμβάσεις, χωρίς να επηρεάζουν τα όρια των καθαρών δαπανών.
Ωστόσο, για να ανοίξει αυτός ο δρόμος, απαιτείται ευρωπαϊκή συμφωνία. Σε αντίθετη περίπτωση, οποιαδήποτε πρόσθετη στήριξη θα πρέπει να ενταχθεί στα ήδη περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, χωρίς ανατροπές στις βασικές προβλέψεις του Προϋπολογισμού. Το πρώτο μέτωπο αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεσή του οποίου ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου.
Με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η τιμή εκκίνησης στην ελληνική αγορά αναμένεται να ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο, επιβαρύνοντας σημαντικά τα νοικοκυριά ενόψει του χειμώνα. Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει διπλή παρέμβαση, με στόχο η τελική τιμή να συγκρατηθεί κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο και, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν, να κινηθεί ακόμη και κοντά στα 1,40 ευρώ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το πακέτο των μέτρων περιλαμβάνει:
Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 20%-30% για όλους τους τύπους θέρμανσης (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, υγραέριο, ηλεκτρικό ρεύμα, πέλετ, καυσόξυλα), χωρίς αλλαγές στα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Με την αναπροσαρμογή, η βάση υπολογισμού για το πετρέλαιο θέρμανσης θα αυξηθεί από τα 300 στα 360-390 ευρώ, για το φυσικό αέριο από τα 325 στα 390-420 ευρώ και για το ηλεκτρικό ρεύμα από τα 380 στα 455-495 ευρώ. Τα επιπλέον ποσά που θα λάβουν περισσότερα από 1 εκατομμύριο νοικοκυριά αναμένεται να κυμαίνονται, ανάλογα με την περιοχή της κύριας κατοικίας, από 35 έως και 230 ευρώ. Ενδεικτικά, νοικοκυριό χωρίς παιδιά στο Βελούχι, που πέρυσι έλαβε περίπου 730 ευρώ, φέτος αναμένεται να λάβει 840-960 ευρώ, δηλαδή έως και 230 ευρώ περισσότερα. Αντίστοιχα, οικογένεια με δύο παιδιά στην Αττική θα λάβει 245-280 ευρώ, έναντι 210 ευρώ πέρυσι, με την ενίσχυση να αυξάνεται κατά 35-70 ευρώ. Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια παραμένουν αμετάβλητα: όριο εισοδήματος 16.000 ευρώ για άγαμους και 24.000 ευρώ για έγγαμους, με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί. Για μονογονεϊκές οικογένειες το όριο ξεκινά από τις 29.000 ευρώ, ενώ για επιχειρηματίες τα ακαθάριστα έσοδα δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 80.000 ευρώ. Τα όρια ακίνητης περιουσίας παραμένουν στις 200.000 ευρώ για άγαμους και στις 260.000 ευρώ για έγγαμους και μονογονεϊκές οικογένειες, με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις για τα παιδιά.
Επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο θέρμανσης, με τη συμμετοχή των διυλιστηρίων, που μπορεί να φτάσει έως και 30 λεπτά το λίτρο, με στόχο τον περιορισμό της τελικής τιμής για τα νοικοκυριά. Παράλληλα, εξετάζεται η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας και των πρατηρίων, για τη συγκράτηση των επιβαρύνσεων στην αλυσίδα διάθεσης. Αυτές οι δύο παρεμβάσεις αποτελούν το πρώτο μέτρο προστασίας απέναντι στην αύξηση του κόστους θέρμανσης, όμως το κυβερνητικό σχέδιο δεν περιορίζεται στα καύσιμα. Η επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι η ανακοπή της μετάδοσης της ενεργειακής ακρίβειας στην υπόλοιπη οικονομία. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους αυξάνει τα μεταφορικά και λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων, δημιουργώντας τον κίνδυνο οι επιβαρύνσεις να περάσουν σταδιακά στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, τροφοδοτώντας εκ νέου τον πληθωρισμό.
Κυλιόμενα μέτρα
Το οικονομικό επιτελείο αποφεύγει να εξαντλήσει από την αρχή τα διαθέσιμα «πυρομαχικά», καθώς οι διεθνείς εξελίξεις παραμένουν ρευστές. Γι’ αυτό και οι κινήσεις έχουν συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται ένας σχεδιασμός με «κυλιόμενα» μέτρα, τα οποία θα μπορούν να προσαρμόζονται στην πορεία των τιμών ενέργειας και να ενεργοποιούνται ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια των ανατιμήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, εξετάζεται η επανενεργοποίηση παρεμβάσεων που εφαρμόστηκαν στο παρελθόν, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν:
Fuel Pass, με επιδότηση για την αγορά καυσίμων από 25 έως 60 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία του οχήματος και τον τόπο κατοικίας.
Market Pass, με ενίσχυση από 100 έως 200 ευρώ για την αγορά τροφίμων για νοικοκυριά που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Κάλυψη έως και 60% της πρόσθετης επιβάρυνσης στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και υπό προϋποθέσεις. Ο βαθμός υλοποίησης αυτού του σχεδιασμού θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από τη Σύνοδο Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου. Εφόσον εξασφαλιστεί επιπλέον δημοσιονομικός χώρος και μεγαλύτερη ευελιξία στους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, η κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα να κινηθεί πέρα από το αρχικό πακέτο των 400 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θεωρητικά μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των νοικοκυριών μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου 2027.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Παραπολιτικά»
