Παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα και του Μακαριώτατου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου Β’, πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, η επετειακή εκδήλωση «Ανοίγοντας τον Πανάγιο Τάφο στον Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα: 10 χρόνια μετά. Ο Πανάγιος Τάφος είναι ζωντανός και συνομιλεί με όλη την ανθρωπότητα», με την Επικεφαλής της Διεπιστημονικής Ομάδας του ΕΜΠ και Επιστημονικά Υπεύθυνη της μελέτης και του έργου αποκατάστασης Αντωνία Μοροπούλου να μοιράζεται την ξεχωριστή εμπειρία.
Διαβάστε: Θεσσαλονίκη: Παρουσία του ΠτΔ, Κωνσταντίνου Τασούλα, η εκδήλωση για τα δέκα χρόνια από το άνοιγμα του Παναγίου Τάφου – Η εμπειρία της Μοροπούλου και τα ευρήματα της αποκατάστασης
Πανάγιος Τάφος: Η νίκη της ζωής επί του θανάτου
Η λαμπρή αλλά και κατανυχτική εκδήλωση διοργανώθηκε υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας και συνδιοργανώθηκε από τη Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, το Υπουργείο Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας και Θράκης), το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης οργανισμό υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΥΛΟΓΟΝ του Υπουργείου Ανάπτυξης που υλοποιείται από την ΓΓΕΚ, καθώς και το ΤΕΕ/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας.
Η ιδιαίτερη βραδιά εκτυλίχθηκε σε κλίμα συγκίνησης, με όλους τους ομιλητές να προτάσσουν το επίκαιρο μήνυμα του Παναγίου Τάφου για τη νίκη της ζωής επί του θανάτου, που αποκτά ξεχωριστή σημασία στην ταραγμένη περίοδο που διανύουμε, όπως επισήμαναν. Σημαντική ήταν και η αναγνώριση της συμβολής της Αντωνίας Μοροπούλου και της διεπιστημονικής ομάδας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, αποτελούμενης από τους Μανώλη Κορρέ, Ανδρέα Γεωργόπουλο, Κώστα Σπυράκο, Χάρη Μουζάκη και την ίδια στη διασφάλιση της ακεραιότητας, της αειφορίας και των αξιών του μνημείου, μέσα από το έργο αποκατάστασης.
Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος Β’, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος Α’, εκ μέρους του Πατριάρχη Ιεροσολύμων και πάσης Παλαιστίνης κ.κ. Θεοφίλου Γ’, ο Γέροντας Αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντίνης κ. κ. Αρίσταρχος, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ.κ. Φιλόθεος, ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Κυβέρνησης, ο Υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για τον Τομέα Μακεδονίας και Θράκης, Κωνσταντίνος Γκιουλέκας. Εκ μέρους του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης χαιρετισμούς απηύθυναν, η Πρόεδρος ΔΣ Ευγενία Αλεξανδροπούλου και ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής Χρίστος Γαλιλαίας, ενώ την εκδήλωση χαιρέτισε και ο Αντιπρύτανης Έρευνας, Καινοτομίας και Εξωστρέφειας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Εμμανουήλ Βαρβαρίγος. Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους και παρακολούθησαν ο αρμόδιος υφυπουργός Ανάπτυξης (Έρευνας και Καινοτομίας) Σταύρος Καλαφάτης, ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος, η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου, ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας Δημήτρης Τερζής, πολλοί βουλευτές, ο σύμβουλος του Πρωθυπουργού Θανάσης Νέζης, ο συντονιστής του γραφείου του Πρωθυπουργού Γιάννης Παπαγεωργίου, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος του Δήμου Αμπελοκήπων – Μενεμένης Λάζαρος Κυρίζογλου, ο Πρόεδρος ΤΕΕ/ΤΚΜ Ηλίας Περτσινίδης, εκπρόσωποι φορέων της πόλης και πλήθος κόσμου.
Ιερώνυμος: Ο σεβασμός και η συνεργασία μπορούν να υπερβαίνουν δυσκολίες και διαφορές
Στον χαιρετισμό του ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμος Β’ αναφέρθηκε στην αξία της συνεργασίας, του σεβασμού και της ελπίδας τονίζοντας ότι «σε μία εποχή που η ανθρωπότητα δοκιμάζεται από πολέμους, διαιρέσεις και αβεβαιότητα το μήνυμα του Παναγίου Τάφου παραμένει περισσότερο επίκαιρο από ποτέ. Από τα Ιεροσόλυμα εξακολουθεί να ακούγεται προς όλους τους ανθρώπους η πρόσκληση να μην παραδοθούν στον φόβο την απελπισία και την αδιαφορία αλλά να εμπιστευθούν τη δύναμη της ζωής, της αγάπης και της ελπίδας».
Χαρακτήρισε την εκδήλωση ως μία ευκαιρία αναστοχασμού της ξεχωριστής σημασία που είχε το άνοιγμα του Παναγίου Τάφου πριν 10 χρόνια κάνοντας λόγο για μία επιστημονική και πνευματική προσπάθεια «που όχι μόνο ανέδειξε τις δυνατότητες της σύγχρονης επιστήμης αλλά και τη βαθιά σημασία της συνεργασίας, της αφοσιώσεως και του σεβασμού απέναντι σε όσα παρέλαβε η ανθρωπότητα ως πολύτιμη πνευματική κληρονομιά».
«Η συγκίνηση εκείνη ξεπέρασε τα όρια μίας επιστημονικής αποστολής, άγγιξε τις καρδιές εκατομμυρίων ανθρώπων, διότι το μνημείο στο οποίο εργάζονταν οι επιστήμονες είναι ο τόπος από τον οποίο ανέτειλε το φως της Αναστάσεως, ο τόπος που μαρτυρεί ότι ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο στην ανθρώπινη ύπαρξη» ανέφερε ο Αρχιεπίσκοπος, προσθέτοντας ότι αυτό είναι και το βαθύτερο μήνυμα της εκδήλωσης.
Μίλησε, επίσης, για τη συνάντηση της επιστήμης με τη θρησκεία αναφέροντας ότι «η πίστη και η επιστήμη δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζονται ως δύο κόσμοι ξένοι μεταξύ τους. Όταν η επιστήμη υπηρετεί την αλήθεια και η πίστη καλλιεργεί τον σεβασμό προς τον άνθρωπο και τη δημιουργία μπορούν να συναντηθούν δημιουργικά και να προσφέρουν πολύ σημαντικούς καρπούς για την κοινωνία».
Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος έκανε ιδιαίτερη μνεία στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και στις λοιπές χριστιανικές κοινότητες που συνδέονται με Πανάγιο Τάφο για τη συνεργασία και συμβολή τους για την πραγματοποίηση ενός τόσο σημαντικού έργου, τονίζοντας ότι «η κοινή μέριμνα για διαφύλαξη τόσο ιερού τόπου αποδεικνύει ότι ο σεβασμός και η συνεργασία μπορούν να υπερβαίνουν δυσκολίες και διαφορές».
Βαρθολομαίος: Η ζωή υπερνικά το θάνατο, η αγάπη ξεπερνά το μίσος και η ελπίδα δεν δύναται να εκλείψει από την καρδιά του ανθρώπου
Στο βιντεοσκοπημένο μήνυμά του προς την εκδήλωση ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος Α΄ αναφέρθηκε στη σημασία του Παναγίου Τάφου ως «το κατεξοχήν σύμβολο νίκης της ζωής κατά του θανάτου». «Σε μία εποχή όπου η βία, ο πόλεμος και η αβεβαιότητα δοκιμάζουν την ανθρωπότητα ιδιαίτερα τη Μέση Ανατολή, το μήνυμα του Κενού Τάφου είναι περισσότερο επίκαιρο από ποτέ, είναι το μήνυμα ότι η ζωή υπερνικά τον θάνατο, η αγάπη ξεπερνά το μίσος και η ελπίδα δεν δύναται να εκλείψει από την καρδιά του ανθρώπου» ανέφερε.
Χαρακτήρισε την αποκατάσταση του Ιερού Κουβουκλίου πέρα από αναγκαία τεχνική επέμβαση και ως «μία πράξη σεβασμού και φροντίδας για το προσκύνημα που παραμένει αναπόσπαστο μέρος της πνευματικής ζωής εκατομμυρίων πιστών».
Στάθηκε ιδιαίτερα στη συμφωνία των τριών χριστιανικών κοινοτήτων που έχουν την ευθύνη του ιερού προσκυνήματος, κάνοντας λόγο για «έμπρακτη μαρτυρία της δυνατότητας συνεργασίας επί της βάσης της κοινής χριστιανικής παράδοσης».
«Η επιτυχής ολοκλήρωση του έργου ανέδειξε τις δυνατότητες της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας όταν αυτές τίθενται στην υπηρεσία διασώσεως της σπουδαίας πολιτισμικής και πνευματικής παρακαταθήκης. Απέδειξαν επίσης ότι επιστημονική γνώση και πίστη δύνανται να συνεργάζονται δημιουργικά με κοινό γνώμονα τον σεβασμό στις πνευματικές αξίες» επισήμανε.
Αρίσταρχος εκ μέρους Πατριάρχη Ιεροσολύμων: Ο Πανάγιος Τάφος αναδεικνύεται ως παγκόσμιος τόπος ενότητας
Εκ μέρους του Μακαριωτάτου Πατριάρχη Ιεροσολύμων και πάσης Παλαιστίνης κ.κ. Θεοφίλου Γ΄, ο Γέροντας Αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντίνης κ. κ. Αρίσταρχος, στο μήνυμα του Παναγίου Τάφου.
Όπως είπε «η εκτέλεση του έργου ήταν επιβεβλημένη από δομική άποψη. Αναμφίβολα είναι πολυτιμότερο το πνευματικό μήνυμα, καθώς ο Πανάγιος Τάφος και πάλι αναδεικνύεται ως δορυφόρος, ως παραδείσου ωραιότερος, η πηγή της Ανάστασής μας, ο ορθόδοξος, διαχριστιανικός και παγκόσμιος τόπος αγιασμού, ειρήνης, αγάπης και ενότητας».
Έκανε εκτενή αναφορά στην ιστορία του μνημείου με τα εγκαίνια του Ναού το 335 από τον Μέγα Κωνσταντίνο. «Οι Πατέρες διαφύλαξαν ως κόρη οφθαλμού τον πανίερο Ναό της Αναστάσεως και τον διέσωσαν από την πυρπόληση το 1808. Τον Μάρτιο 1810 αναδόμησαν και παρέδωσαν το σημερινά σωζώμενο Κουβούκλιο του Παναγίου Τάφου» σημείωσε, μεταξύ άλλων, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στη συμφωνία με τις άλλες δύο μείζονες προσκυνηματικές κοινότητες που έκανε εφικτή την ανάθεση του έργου συντήρησης, αποκατάστασης και ανακαίνισης στη διεπιστημονική ομάδα του ΕΜΠ.
Κάνοντας μνεία στο άνοιγμα του Παναγίου Τάφου περιέγραψε ότι «ανασηκώθηκε η πλάκα και ως άλλοι απόστολοι και μυροφόρες γυναίκες κατείδομεν τον εκ του βράχου Τάφον στον οποίο είχε τοποθετηθεί το σώμα του Ιησού».
Φιλόθεος: Να διαφυλάξουμε και να καλλιεργήσουμε τη δυνατότητα της συνεργασίας και της ειρηνικής συνύπαρξης
Στο χαιρετισμό του, ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ.κ. Φιλόθεος έστειλε μήνυμα ότι «δεν αρκεί να προστατεύουμε τα μνημεία της πίστης μας, αν δεν φροντίζουμε συγχρόνως τον άνθρωπο για χάρη του οποίου υπάρχει η πίστη» και τόνισε ότι «η Αγία Γη είναι διαχρονικά τόπος με χριστιανική παρουσία και έτσι πρέπει να παραμείνει».
Αναφερόμενος στο άνοιγμα του Παναγίου Τάφου, σημείωσε πως «η επιστήμη προσέγγισε με τα δικά της μέσα έναν χώρο που είναι η καρδιά της χριστιανικής πίστεως και της ελπίδας εκατομμυρίων ανθρώπων». «Ο Πανάγιος Τάφος είναι ένας τάφος που δεν μιλάει για τον θάνατο αλλά για τη ζωή, δεν καθηλώνει στο παρελθόν αλλά αποκαλύπτει το μέλλον, δεν παραπέμπει σε μία απουσία αλλά φανερώνει μία παρουσία» ανέφερε.
Όπως υπογράμμισε «σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται από πολέμους, μοναξιά, ανασφάλεια, ο κενός τάφος υπενθυμίζει ότι ο φόβος, η φθορά και ο θάνατος δεν έχουν την τελευταία λέξη στην ανθρώπινη ιστορία και ότι η Ανάσταση δεν είναι φυγή από την πραγματικότητα του πόνου αλλά πρόσκληση και πρόκληση να μην επιτρέψουμε στον πόνο να γίνει η τελική αλήθεια της ζωής μας».
Ειδικά για το έργο της αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου επισήμανε πως «απέδειξε ότι η επιστημονική γνώση όταν συνδυάζεται με τον σεβασμό προς την ιστορία και την πνευματική κληρονομιά μπορεί να γίνει πολύτιμη προσφορά προς ολόκληρη την ανθρωπότητα».
Κωνσταντίνος Γκιουλέκας: Το επιστημονικό και τεχνικό συναντά το χριστιανικό και το Θείο
Εκπροσωπώντας την Κυβέρνηση, ο Υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για τον Τομέα Μακεδονίας και Θράκης, κ. Κωνσταντίνος Γκιουλέκας σύνδεσε την εκδήλωση με τους εορτασμούς στη Θεσσαλονίκη, ενώ στάθηκε στο γεγονός ότι το άνοιγμα του Παναγίου Τάφου πριν 10 χρόνια συμπίπτει με τον εορτασμό του πολιούχου της πόλης Αγίου Δημητρίου.
Υπογράμμισε τη συνάντηση που επιτυγχάνεται ανάμεσα στο επιστημονικό και τεχνικό έργο με το χριστιανικό και το Θείο. «Οι επιστήμονες βρέθηκαν στο ιερότερο σημείο του χριστιανισμού όπου ο θάνατος έδωσε τη θέση του στη ζωή, και όπου το πρόσκαιρο και εφήμερο έδωσαν τη θέση τους στην ελπίδα και την αιωνιότητα» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Εκ μέρους του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, η Πρόεδρος του ΔΣ, Ευγενία Αλεξανδροπούλου έκανε λόγο για ένα «σπουδαίο επιστημονικό, τεχνικά καινοτόμο εγχείρημα» που ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας για την προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
«Για το Μέγαρο, η φιλοξενία αυτής της διοργάνωσης συνδέεται με τον ευρύτερο ρόλο να αποτελούμε έναν ανοιχτό χώρο πολιτισμού, γνώσης και διαλόγου όπου διαφορετικές εκφάνσεις της ανθρώπινης δημιουργίας μπορούν να συναντώνται και να επικοινωνούν με το σήμερα» τόνισε.
Από την πλευρά του, ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Μεγάρου, Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Αντιπρόεδρος της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, κ. Χρίστος Γαλιλαίας χαρακτήρισε το έργο της αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου κορυφαίο επίτευγμα με πολλαπλή σημασία. «Έλληνες επιστήμονες κλήθηκαν να διασώσουν ένα μνημείο ανεκτίμητης αξίας στον ιερότερο χώρο». Έκανε λόγο για ένα εγχείρημα που δεν ήταν μόνο επιστημονικό και τεχνικό αλλά ήταν «πρωτίστως ένα εγχείρημα εμπιστοσύνης και συνεννόησης. «Ρόλος του πολιτισμού είναι να δημιουργεί γέφυρες και να ενισχύει τον διάλογο. Το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης υπηρετεί αυτόν τον στόχο» επισήμανε.
Στον χαιρετισμό του ο Αντιπρύτανης Έρευνας, Καινοτομίας και Εξωστρέφειας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, κ. Εμμανουήλ Βαρβαρίγος αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Εύλογον» που στηρίζεται σε έργα αποκατάστασης εμβληματικών μνημείων με κυριότερο αυτό στο Ιερό Κουβούκλιο του Παναγίου Τάφου. Στόχος, όπως είπε, του προγράμματος είναι να αποκρυσταλλώσει την εμπειρία και να δημιουργήσει πρότυπα «που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και στο μέλλον ώστε οι μελλοντικές προσπάθειες να μην ξεκινούν από το μηδέν, και να γινόμαστε ολοένα και καλύτεροι». Στάθηκε ιδιαίτερα στη συνεργασία μηχανικών διαφορετικών ειδικοτήτων με επιστήμονες από τις ανθρωπιστικές επιστήμες, με θεολόγους, ιστορικούς και αρχαιολόγους. «Αυτή η σύζευξη είναι ιδιαίτερα επίκαιρη. Υπάρχει μία τάση για την τεχνολογία να αποκτά μία πρωτοκαθεδρία που δεν έχει νόημα αν δεν νοηματοδοτείται από τις ανθρωπιστικές επιστήμες» παρατήρησε.
Το έργο αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου
Στην πολυπλοκότητα, την καινοτομία και το βαθύτερο νόημα του έργου αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου, αναφέρθηκε η Επιστημονικά Υπεύθυνη του Έργου Εύλογον, Επικεφαλής της Διεπιστημονικής Ομάδας του ΕΜΠ και Επιστημονικά Υπεύθυνη της μελέτης και του έργου αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου, ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ, και Ά Αντιπρόεδρος της ΔΕ ΤΕΕ, Αντωνία Μοροπούλου.
Αναφερόμενη στην ιστορία του μνημείου στον Ναό της Αναστάσεως έναν τόπο «όπου ο Πανάγιος Τάφος και ο Γολγοθάς προσκηνούνται από κοινού». Έκανε λόγο για «μία ιστορία καταστροφών και αποκαταστάσεων, μέσα σε μία αλληλουχία ιστορικών συγκρούσεων με μόνη επίμονη και σταθερή την εσαεί παρουσία του μνημείου του Παναγίου Τάφου».
Η προσπάθεια της διεπιστημονικής ομάδας του ΕΜΠ προέβλεπε την αξιοποίηση καινοτόμων μεθόδων προκειμένου να αποδοθεί η εσωτερική δομή του μνημείου και ταυτόχρονα, μέσω της τεκμηρίωσή του, να αποδοθεί σε τρισδιάστατη μορφή ώστε η μελέτη και η υλοποίηση της αποκατάστασης να επιτευχθεί με διεπιστημονική ακρίβεια, με μεγάλη οικονομία και σε ελάχιστο χρόνο.
Ανέδειξε ως σημαντικότερη στιγμή της μελέτης του έργου, τον διάλογο της Διεπιστημονική Ομάδας ΕΜΠ με τους τρεις χριστιανικούς ηγέτες των κοινοτήτων του Ναού της Αναστάσεως που συνέβαλε στην κοινή ιστορική απόφαση τους για το έργο που ανάθεσαν στη διεπιστημονική ομάδα του ΕΜΠ. Το έργο που έγινε από «ελληνικά χέρια» όπως τόνισε η κ. Μοροπούλου «είχε σκοπό τη άρση κρίσιμων παραμορφώσεων αλλά με διατήρηση των αξιών του μνημείου και με αειφορία». Η επιπλέον δυσκολία της εκτέλεσης του έργου ήταν επίσης το γεγονός ότι το μνημείο παρέμεινε ανοιχτό στους προσκυνητές και στις λατρευτικές λειτουργίες από τις τρεις κοινότητες και ολοκληρώθηκε «ανάμεσα σε δύο Αναστάσεις του 2016 και του 2017» όπως ανέφερε, σε λιγότερο από εννέα μήνες και χωρίς να ξεπεράσει τον εκτιμώμενο προϋπολογισμό.
Η κ. Μοροπούλου υπογράμμισε ότι η υλοποίηση του έργου δεν θα ήταν εφικτή χωρίς την ανοχή, αν όχι τη συνδρομή των διαφορετικών κοινοτήτων και θρησκειών της ανοιχτής πόλης της Ιερουσαλήμ, καθώς και την ολοκληρωμένη διοίκηση του έργου με την συμμετοχή των τριών χριστιανικών ηγετών, της διεπιστημονικής ομάδας του ΕΜΠ, της διοίκησης του εργοταξίου με την συμμετοχή και εκπροσώπων του τεχνικού γραφείου του Ναού της Αναστάσεως.
Για τη διασφάλιση της δομικής ακεραιότητας του μνημείου η κ. Μοροπούλου ανέφερε ότι «επαναφέραμε τους πεσσούς στην καθετότητα και επιβεβαιώσαμε με προηγμένα μοντέλα τη σεισμική θωράκιση του μνημείου. Ήταν όμως η αγιοταφική κοινότητα αυτή που επιβεβαίωσε τη δομική ακεραιότητα του μνημείου. Έτσι, το απελευθερώσαμε το Φεβρουάριο από τον σιδηρού κλωβό, που τοποθέτησε η Αγγλική Αρμόστεια το ‘47 ,πριν παραδώσουμε το έργο ολοκληρωμένο διασφαλίζοντας την αειφορία του. Για πρώτη φορά οι προσκυνητές δεν σβήνουν πια τα κεριά επάνω του, αλλά με ευθύνη απέναντι στο έργο αποκατάστασης διασφαλίζουν την αειφορία του. Μάλιστα, όπως έκανε γνωστό, η ομάδα διερεύνησε «όλα τα υπόγεια κανάλια υγρασίας με όλες τις προηγμένες μεθόδους και μέσα σε 24 ώρες μας αποκάλυψαν κάθε μυστικό στον υπόγειο χώρο, που μας επέβαλε μαζί με το έργο, να παραδώσουμε και την μελέτη για την απαραίτητη υποστύλωση του δαπέδου της Ροτόντας. «Σχεδιάσαμε, επίσης, σύστημα παρακολούθησης, εγκαταστήσαμε αισθητήρες και αυτή τη στιγμή το Ιερό Κουβούκλιο, στα χέρια των Τριών της Ιερουσαλήμ, έχει όλες τις προϋποθέσεις να ταξιδεύει εσαεί στην αιωνιότητα με τα χρώματα της Ανάστασης» τόνισε.
Ως προς την διατήρηση των αξιών του μνημείου, η κ. Μοροπούλου αναφέρθηκε σε όσα αποκάλυψε το έργο. Μεταξύ αυτών, το αρχέτυπο υλικό του ταφικού μνημείου, τις Μυροφόρες που δεν τις έβλεπε κανείς πάνω από τον Πανάγιο Τάφο, τη χρωματική εικόνα της Ανάστασης, τις ελληνικές επιγραφές.
Επιπλέον, σημαντικό εύρημα ήταν και ο σταυρός που εντοπίστηκε στον ακρογωνιαίο λίθο, στη νοτιοανατολική γωνία του Ιερού Κουβουκλίου και έφερε ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 1809, ως αποτύπωμα της αποκατάστασης από τον Κάλφα Κομνηνό τον Μυτιληναίο. «Και σε προσομοίωση αυτού του σταυρού, πριν ολοκληρώσουμε το έργο, ξαναβάλαμε στον τρούλο σταυρό, που είχε να εγκατασταθεί εκεί από την επέλαση των Μαμελούκων το 1244» πρόσθεσε.
Ανοίγοντας τον Πανάγιο Τάφο
«Ανοίξαμε τον Πανάγιο Τάφο στις 26 Οκτωβρίου του 2016, 10 χρόνια πριν και γι’ αυτό είμαστε σήμερα εδώ στην πόλη του Αγίου Δημητρίου. Τον ανοίξαμε για να τον προστατεύσουμε αλλά ήταν εκείνος που προστάτευσε και εμάς και το έργο, καθώς μας έφερε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της ανθρωπότητας. Όταν έγινε η αποκάλυψη της ταφικής κλίνης, η εμπειρία υπερέβη τα όρια μιας συνηθισμένης επιστημονικής εργασίας, παρατήρησε. Και μόνο η βοή και η έκλυση της ενέργειας εκείνη την ώρα αρκούσε για να μπορούμε να πούμε ότι εκείνη τη στιγμή αισθανόμασταν ότι αυτό το μνημείο είναι ζωντανό και μιλάει σε όλη την ανθρωπότητα» περιέγραψε η κ. Μοροπούλου μεταφέροντας στο ακροατήριο το κλίμα που επικράτησε από τα πρώτα λεπτά.
«Επιχειρώντας να διερευνήσουμε με όργανα μη καταστροφικού ελέγχου τη μορφολογία του Παναγίου Τάφου, ζήσαμε τη μοναδική εμπειρία ότι η ενέργεια που εκλυόταν έσβησε τα όργανα! Είχαμε λοιπόν μια διάδραση εκείνη τη στιγμή με το ίδιο το Μνημείο. Περιμέναμε πολλή ώρα για να ηρεμήσει ενεργειακά η κατάσταση, έτσι ώστε να μπορέσουμε να μετρήσουμε» αποκάλυψε.
Η ομάδα εντόπισε ότι η άνω πλάκα της ταφικής κλίνης είχε αποτμηθεί και σηκωθεί ψηλά περίπου 80 εκ., προφανώς για να διαφοροποιήσει ο Μέγας Κωνσταντίνος το επίπεδο προσκύνησης από τον παλιό ναό του Αδριανού στον καινούργιο χριστιανικό ναό, στο προσκύνημα του Παναγίου Τάφου.
Το άνοιγμα του Παναγίου Τάφου είχε τεράστια διεθνή απήχηση, με το National Geographic να μεταδίδει την είδηση σε ολόκληρο τον κόσμο. Περίπου δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι παρακολούθησαν τη μετάδοση εκείνη τη στιγμή, ενώ ο αριθμός έφτασε τα τρία δισεκατομμύρια έως την ολοκλήρωση της εκπομπής. «Δύο δισεκατομμύρια είναι οι χριστιανοί σε όλη την ανθρωπότητα. Αντιλαμβάνεστε ότι την ανάγκη της ελπίδας και το μήνυμα της Ανάστασης τα προσλαμβάνουν πολύ περισσότεροι», τόνισε επισημαίνοντας τον οικουμενικό χαρακτήρα της απήχησης του Μνημείου.
Τα επόμενα βήματα
Περιγράφοντας τα επόμενα βήματα, η κ. Μοροπούλου αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Εύλογον» που προβλέπει την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας του ΕΜΠ από μεγάλα εμβληματικά έργα, την συγκρότηση ενός υπερεπιστημονικού διαλόγου με ανθρωπιστικές και τεχνικές επιστήμες, τη διάχυση όχι μόνο της κοινά κεκτημένης γνώσης αλλά και των αξιών, «τον πραγματικό πολιτισμό που κρύβει η κληρονομιά στα εμβληματικά χριστιανικά μνημεία» όπως είπε.
«Σήμερα ο Πανάγιος Τάφος είναι ένα Οικουμενικό Κέντρο, όχι μόνο θρησκευτικό, αλλά ένα κέντρο έρευνας που θέτει τα μεγάλα ερωτήματα της ανθρωπότητας. Η δική μας καινοτομία ενισχύει απλά και μόνο τη φωνή ενός μεγάλου μνημείου που είναι ζωντανό και μιλάει σε όλη την ανθρωπότητα για το μήνυμα της Ανάστασης» σημείωσε.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης βραβεύθηκαν οι τρεις Χριστιανικοί Ηγέτες του Status Quo στο Ναό της Αναστάσεως στην Ιερουσαλήμ για την ιστορική τους απόφαση για την αποκατάσταση του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων και Πάσης Παλαιστίνης Θεόφιλος Γ’, ο Κουστωδός του Τάγματος των Φραγκισκανών Reverend Fr. Francesco lelpo και ο Αρμένιος Πατριάρχης στην Ιερουσαλήμ Nourhan Manougian.
Την εκδήλωση έκλεισε ο Βυζαντινός Χορός της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης Άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος, υπό την Διεύθυνση του Καθηγητή ΑΠΘ του κου Ιωάννη Λιάκου, Πρωτοψάλτη του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Γρηγορίου του Παλαμά Θεσσαλονίκης.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο Δημοσιογράφος Παναγιώτης Κρινής.
Εξάλλου, φιλοξενήθηκε, από τις 26 έως τις 28 Οκτωβρίου η ψηφιακή έκθεση προηγμένης τεχνολογίας «Ο Πανάγιος Τάφος, Το Μνημείο και, Το Έργο», στο πλαίσιο του προγράμματος «ΕΥΛΟΓΟΝ» και τα ανοιχτά εργαστήρια του ΕΜΠ και της ΟΑΚ (Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης).
Το εμβληματικό Ερευνητικό Έργο «Πρότυπη Διεπιστημονική Ανάπτυξη και Μεταφορά Τεχνογνωσίας και Συνεργασίας στην Αποκατάσταση Εμβληματικών Μνημείων και Ανάδειξη Αξιών του Χριστιανισμού σε Διάλογο με την Κοινωνία (Το Εύλογον)» υλοποιείται με συνεργασία του ΕΜΠ και του ΤΕΕ, της ΟΑΚ, του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του Εθνικού Κέντρου κοινωνικών Ερευνών. Χρηματοδοτείται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2021-2025, στο πλαίσιο του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΤΠΑ) του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Υποπρόγραμμα Γ: Ενίσχυση της έρευνας, καινοτομίας και τεχνολογίας, που υλοποιείται από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας Καινοτομίας.
