Ο Υπουργός Υγείας εξαπολύει σφοδρή επίθεση σχετικά με όσα ειπώθηκαν για το ξυλόλιο και το παράνομο φορτίο, στοχεύοντας «ειδικούς», πολιτικά κόμματα και ΜΜΕ, με αφορμή την πρόσφατη κατάθεση του Νίκου Πλακιά. Διερευνάται τι ακριβώς κατέθεσε ο πατέρας δύο θυμάτων στο δικαστήριο και πού χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Σε μια από τις πιο έντονες πολιτικές του παρεμβάσεις σχετικά με την τραγωδία των Τεμπών, ο Άδωνις Γεωργιάδης αντεπιτίθεται στην δημόσια συζήτηση που αναπτύχθηκε γύρω από το ξυλόλιο και την υπόθεση του παράνομου φορτίου στην εμπορική αμαξοστοιχία.
Ο Υπουργός Υγείας υποστήριξε ότι επί μήνες παρουσιάζονταν ως βεβαιότητες θεωρίες χωρίς αποδείξεις, στρέφοντας τα πυρά του όχι μόνο κατά πολιτικών αντιπάλων, αλλά και κατά ΜΜΕ και ατόμων που παρουσιάζονταν ως ειδικοί.
Αφορμή για τη νέα του παρέμβαση στάθηκε και η πρόσφατη κατάθεση του Νίκου Πλακιά στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας.
Ένα στοιχείο με ιδιαίτερη βαρύτητα είναι ότι ο κ. Πλακιάς κατέθεσε πως πραγματογνωμοσύνη που είχαν ζητήσει έξι οικογένειες θυμάτων από ειδικούς του εξωτερικού, κατέληγε σε συμπέρασμα αντίθετο με όσα ακούγονταν τότε για λαθρεμπόριο και παράνομο φορτίο.
Γεωργιάδης: «Βγαίνανε “ειδικοί” και λέγανε για το ξυλόλιο»
Ο Άδωνις Γεωργιάδης συνέδεσε το ζήτημα με όσα είχε πει λίγο νωρίτερα για τους «κομπογιαννίτες» στον χώρο της Υγείας.
«Βγαίνανε τύποι με ταμπέλα “ειδικός” και λέγανε για το ξυλόλιο. Βγαίνανε πολιτικοί, πολιτικά κόμματα. Εφημερίδες από το πρωί μέχρι το βράδυ. Κανάλια το λέγανε όλη μέρα.»
Σύμφωνα με τον Υπουργό, ένα μέρος της δημόσιας συζήτησης για τα Τέμπη μετατράπηκε σε πεδίο όπου τεχνικές υποθέσεις παρουσιάζονταν ως αποδεδειγμένα γεγονότα.
«Το ίδιο πράγμα είναι. Δίνανε βήμα τα κανάλια για να κάνουν τηλεθέαση και να βλάψουν την κυβέρνηση. Από το πρωί μέχρι το βράδυ σε αντίστοιχους κομπογιαννίτες.»
Πρόκειται για πολιτική καταγγελία του Υπουργού και όχι για δικαστική κρίση σχετικά με τους πραγματογνώμονες ή τα μέσα ενημέρωσης που αναφέρθηκαν.
Η κατάθεση Πλακιά που επανέφερε τη συζήτηση
Η κατάθεση του Νίκου Πλακιά στις 14 Σεπτεμβρίου έχει πράγματι προσθέσει σημαντικά στοιχεία στη δημόσια συζήτηση.
Ο πατέρας των θυμάτων Χρύσας και Θώμης Πλακιά κατέθεσε ότι έξι οικογένειες είχαν παραγγείλει πραγματογνωμοσύνη από ειδικούς του εξωτερικού.
Σύμφωνα με τα πρακτικά της διαδικασίας, το αποτέλεσμα της πραγματογνωμοσύνης ήταν αντίθετο με τις τότε δηλώσεις περί λαθρεμπορίου και παράνομου φορτίου.
Ο ίδιος ανέφερε:
«Είπα, το πόρισμα πρέπει να το δώσουμε στον ανακριτή. Είδα αντίδραση. Μετά από έναν χρόνο πήρα την απόφαση μόνος μου και το κατέθεσα.»
Αυτή είναι μία από τις πιο σημαντικές αναφορές της κατάθεσής του, καθώς υποδεικνύει την έλλειψη ενιαίας προσέγγισης μεταξύ των οικογενειών όσον αφορά τα τεχνικά στοιχεία της υπόθεσης.
Το βίντεο της Λεπτοκαρυάς και η φράση που προκαλεί ερωτήματα
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του κ. Πλακιά σε βίντεο από κάμερα καταστήματος στη Λεπτοκαρυά, όπου είχε καταγραφεί η εμπορική αμαξοστοιχία.
Όπως κατέθεσε, το υλικό είχε ανακτηθεί από κατάστημα όπου εργαζόταν συγγενής θύματος και αντίγραφό του είχε διακινηθεί μεταξύ συγγενών, χωρίς όμως να παραδοθεί στον ανακριτή εκείνη την περίοδο.
Ο κ. Πλακιάς κατέθεσε:
«Ακούστηκε η λέξη ότι δεν τους συνέφερε να δοθεί στην ανάκριση».
Και αντέδρασε έντονα:
«Τι δεν με συμφέρει; Εδώ θέλαμε την αλήθεια. Τα παιδιά μας χάσαμε. Δεν μπορώ να το πιστέψω ότι θα πεις ψέματα ενώ έχεις χάσει τα παιδιά.»
Αυτό αποτελεί ένα τεκμηριωμένο σημείο της κατάθεσής του.
Ωστόσο, δεν τεκμηριώνεται από τις διαθέσιμες δημοσιευμένες καταγραφές της διαδικασίας η δήλωση ότι «οι γονείς γνώριζαν από την αρχή ότι δεν υπήρχε ξυλόλιο». Η γενίκευση αυτή αποδίδεται στον κ. Γεωργιάδη και διατυπώθηκε από τον ίδιο στη συνέντευξή του.
«Η παραπληροφόρηση ήταν τόσο μεγάλη που δεν ήξερα τι να πιστέψω»
Υπάρχει, ωστόσο, και μία ακόμη δήλωση του κ. Πλακιά που ενισχύει το επιχείρημα ότι η δημόσια συζήτηση ήταν γεμάτη αντικρουόμενες πληροφορίες.
«Η παραπληροφόρηση και η υπερπληροφόρηση ήταν τόσο μεγάλη που δεν ήξερα τι να πιστέψω και τι να απορρίψω.»
Παράλληλα, ο ίδιος δεν υιοθέτησε μια κυβερνητική ερμηνεία της τραγωδίας. Αντιθέτως, στην κατάθεσή του μίλησε για ευθύνες, παραλείψεις και «πολιτικές σκοπιμότητες», περιγράφοντας την πορεία των οικογενειών στην αναζήτηση στοιχείων με την φράση:
«Αναγκαστήκαμε να γίνουμε ντετέκτιβ.»
Σε άλλη αναφορά της κατάθεσής του, συμπύκνωσε την προσωπική του εικόνα για τα αίτια της τραγωδίας στις λέξεις «ανικανότητα, αμέλεια, διαφθορά, σύγκρουση».
Αυτό είναι κρίσιμο για την πλήρη εικόνα: η κατάθεση του κ. Πλακιά περιέχει στοιχεία που χρησιμοποιεί σήμερα ο κ. Γεωργιάδης στην επιχειρηματολογία του για το ξυλόλιο. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο κ. Πλακιάς απαλλάσσει το κράτος ή την κυβέρνηση από ευθύνες για την τραγωδία.
Άδωνις: «Έχουν ευθύνη οι δημοσιογράφοι»
Ο κ. Γεωργιάδης επέλεξε να μεταφέρει το βάρος της παρέμβασής του και στα μέσα ενημέρωσης.
«Έχουν λοιπόν ευθύνη οι συνάδελφοί σας, οι δημοσιογράφοι, που για να κάνουν τηλεθέαση και για να εξυπηρετούν πολιτικούς σκοπούς έβγαζαν κομπογιαννίτες εμπειρογνώμονες στις εκπομπές τους.»
Και συνέχισε:
«Έναν δημοσιογράφο που λέει για ξυλόλιο, που βγάζει αυτούς τους δήθεν εμπειρογνώμονες, να ζητήσει συγγνώμη ακόμα δεν έχω ακούσει. Και βγαίνουν και μου κουνάνε εμένα το δάχτυλο για τους κομπογιαννίτες γιατρούς.»
Αυτή είναι ίσως η πιο ξεκάθαρη πολιτική θέση της παρέμβασης: ο Υπουργός επιχειρεί να αντιστρέψει την κριτική που δέχεται η κυβέρνηση για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς στην Υγεία, θέτοντας το ερώτημα ποιος ελέγχει εκείνους που εμφανίζονται δημοσίως ως ειδικοί και διακινούν ισχυρισμούς οι οποίοι αργότερα δεν επιβεβαιώνονται.
Τι γνωρίζουμε σήμερα για το ξυλόλιο
Εδώ, όμως, απαιτείται μια σημαντική διάκριση.
Δεν είναι ασφαλές δημοσιογραφικά να δηλωθεί ως οριστικά αποδεδειγμένο ότι «δεν υπήρξε τίποτα» ή ότι έχει λυθεί πλήρως το ζήτημα της πυρόσφαιρας.
Η τεχνική διερεύνηση έχει περάσει από διαφορετικές πραγματογνωμοσύνες και αντικρουόμενες προσεγγίσεις.
Το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ είχε αναγνωρίσει ότι η αιτία της πυρόσφαιρας δεν μπορούσε να τεκμηριωθεί πλήρως, μεταξύ άλλων λόγω προβλημάτων στη συλλογή των στοιχείων. Παράλληλα, μεταγενέστερες τεχνικές προσεγγίσεις εξέτασαν εναλλακτικούς μηχανισμούς δημιουργίας της πυρόσφαιρας.
Επομένως, άλλο είναι να επισημαίνεται ότι η θεωρία συγκεκριμένου παράνομου φορτίου ξυλολίου δεν έχει αποδειχθεί, και άλλο να παρουσιάζεται ως κλεισμένο κάθε τεχνικό ερώτημα σχετικά με τη φωτιά.
Η πολιτική αντεπίθεση Γεωργιάδη
Ο Άδωνις Γεωργιάδης πάντως δεν άφησε περιθώρια αμφιβολίας για τη δική του ερμηνεία.
«Είχαν τρελάνει τον κόσμο με θεωρίες. Το ξυλόλιο να είναι από κάτω, να είναι από πάνω, να είναι από το πλάι.»
Και συνέδεσε ευθέως την περίοδο αυτή με την πολιτική αντιπαράθεση:
«Δίνανε βήμα τα κανάλια για να κάνουν τηλεθέαση και να βλάψουν την κυβέρνηση.»
Η σημερινή του παρέμβαση επιχειρεί επομένως να ξανανοίξει έναν διαφορετικό λογαριασμό σχετικά με τα Τέμπη: όχι για τις ποινικές ευθύνες της σύγκρουσης —που κρίνονται στη Δικαιοσύνη— αλλά για την ευθύνη με την οποία πολιτικοί, μέσα ενημέρωσης και αυτοαποκαλούμενοι ειδικοί χειρίστηκαν τεχνικούς ισχυρισμούς ως βεβαιότητες, πριν ολοκληρωθεί η αποδεικτική διαδικασία.
Και σε αυτό το σημείο, η πρόσφατη κατάθεση Πλακιά παρέχει ένα νέο, συγκεκριμένο δεδομένο στη συζήτηση: υπήρχαν στοιχεία και πραγματογνωμοσύνη στα χέρια οικογενειών που δεν συμβάδιζαν με το κυρίαρχο τότε αφήγημα περί παράνομου φορτίου — και, σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρξε καθυστέρηση μέχρι αυτά να φτάσουν στην ανάκριση.
