Την Τρίτη αναμένεται η άφιξη της Αθήνας του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, για μια επίσκεψη που καλύπτει ευρύ φάσμα θεμάτων, από την αμυντική και ενεργειακή συνεργασία έως τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τις μεταβαλλόμενες περιφερειακές ισορροπίες. Κεντρικό στοιχείο της επίσκεψης θα αποτελέσει ο 6ος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, κατά τον οποίο Αθήνα και Ουάσινγκτον θα εξετάσουν το σύνολο των διμερών τους σχέσεων. Η άμυνα, η ενέργεια και η περιφερειακή ασφάλεια αναμένεται να βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας, ενώ οι συζητήσεις θα επεκταθούν και στις σημαντικές διεθνείς κρίσεις, από την Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή. Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στο αμυντικό σκέλος, με επίκεντρο τη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) και τις διευκολύνσεις που παρέχει η Ελλάδα στις αμερικανικές δυνάμεις.
Διαβάστε: Μάρκο Ρούμπιο: Ισχυρή στήριξη σε Γκίλφοϊλ και Κάθετο Διάδρομο – “Ο πρόεδρος Τραμπ και εγώ εκτιμούμε ιδιαίτερα το καθοριστικό έργο της πρέσβειρας στην περιοχή”
Μάρκο Ρούμπιο: Στο επίκεντρο η MDCA και η αμερικανική παρουσία στην Ελλάδα
Εδώ και καιρό, έχει ξεκινήσει μια συζήτηση στο παρασκήνιο σχετικά με την περαιτέρω επέκταση της αμερικανικής παρουσίας στη χώρα, μέσω τροποποιήσεων στις εγκαταστάσεις που καλύπτονται από τη συμφωνία. Μεταξύ άλλων, έχουν εξεταστεί το Πετροχώρι της Ξάνθης και το Στρατόπεδο Νταλίπη στη Θεσσαλονίκη, ενώ η περαιτέρω αναβάθμιση της Σούδας παραμένει σημαντική. Θα φανεί αν η επίσκεψη του Ρούμπιο και ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένες επόμενες κινήσεις για την MDCA, καθώς μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί νέα τροποποίηση της συμφωνίας.
Ωστόσο, η αμυντική συνεργασία δεν περιορίζεται στις διευκολύνσεις που παρέχει η Ελλάδα στις αμερικανικές δυνάμεις. Τα τελευταία χρόνια, Αθήνα και Ουάσινγκτον έχουν επενδύσει στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των Ενόπλων Δυνάμεων, μέσω κοινών ασκήσεων και εκπαιδεύσεων. Στο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής σχέσης εντάσσονται και σημαντικά εξοπλιστικά προγράμματα αμερικανικής προέλευσης, με πρωτεύοντα ρόλο την απόκτηση των F-35. Η Ανατολική Μεσόγειος αναμένεται επίσης να καταλάβει σημαντικό μέρος των συνομιλιών. Η Αθήνα προτίθεται να θέσει στην αμερικανική πλευρά τις πρόσφατες ενέργειες της Άγκυρας και την τουρκική προκλητικότητα, επαναλαμβάνοντας την πάγια ελληνική θέση για σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.
Η συζήτηση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον σε μια περίοδο που η Ουάσινγκτον επιδιώκει τη διατήρηση της σταθερότητας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και την αποφυγή νέας ελληνοτουρκικής έντασης. Στην ίδια εξίσωση εντάσσεται και το σχήμα «3+1», δηλαδή η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών. Το «3+1» έχει αποτελέσει μέρος του στρατηγικού διαλόγου Αθήνας – Ουάσινγκτον, με τις δύο πλευρές να έχουν συμφωνήσει στην ανάγκη περαιτέρω εμβάθυνσης της συνεργασίας και διασύνδεσής της με άλλες περιφερειακές πρωτοβουλίες. Για την ελληνική πλευρά, αποτελεί ένα από τα εργαλεία συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε ένα πλέγμα που περιλαμβάνει την ενέργεια, την οικονομία και την περιφερειακή ασφάλεια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Μάρκο Ρούμπιο, ως γερουσιαστής, ήταν συνεισηγητής (μαζί με τον Μπομπ Μενέντεζ) του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act (EastMed Act) το 2019. Η νομοθεσία αυτή έθεσε τις βάσεις για την αναβάθμιση του σχήματος «3+1» και τη θεσμοθέτηση της αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας ΗΠΑ, Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Η παρουσία του στην Αθήνα, επομένως, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς γνωρίζει σε βάθος τα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου. Σε αυτό το σημείο συναντάται και το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο της επίσκεψης Ρούμπιο: η ενεργειακή συνεργασία.
Ο στόχος της Ελλάδας
Η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο της ως πύλης εισόδου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδιαφέρονται για την αύξηση των εξαγωγών αμερικανικού LNG και τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία. Κρίσιμος σε αυτόν τον σχεδιασμό είναι ο Κάθετος Διάδρομος, μέσω του οποίου ποσότητες φυσικού αερίου μπορούν να κινηθούν από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία και από εκεί προς χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Στο ίδιο ενεργειακό παζλ εντάσσονται η Ρεβυθούσα, το FSRU της Αλεξανδρούπολης και ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός IGB, υποδομές που ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής. Στο τραπέζι βρίσκεται ευρύτερα και η ενεργειακή διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη, ένα πεδίο στο οποίο η Αθήνα επιχειρεί να συνδέσει την ενεργειακή στρατηγική με την περιφερειακή συνεργασία και το σχήμα «3+1». Στις επαφές Ρούμπιο αναμένεται, τέλος, να συζητηθούν ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και συνολικά η ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας θα έχει συνομιλίες με τον Γιώργο Γεραπετρίτη και αναμένεται να γίνει δεκτός από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με την επίσκεψη να δίνει στις δύο πλευρές την ευκαιρία για μια συνολική αποτίμηση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και των επόμενων βημάτων της στρατηγικής συνεργασίας.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή του Σαββάτου
