Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στην 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ανέδειξε τον κεντρικό ρόλο της Ελλάδας στις διεθνείς εξελίξεις. Εστιάζοντας στα ελληνοτουρκικά, το Κυπριακό, τις τρέχουσες συγκρούσεις που διαταράσσουν την παγκόσμια ειρήνη, καθώς και την τεχνητή νοημοσύνη, ο Έλληνας πρωθυπουργός παρουσίασε την Ελλάδα ως πυλώνα σταθερότητας, συνδεσιμότητας και ειρήνης. Κάλεσε την Τουρκία να τηρήσει το διεθνές δίκαιο και τις αρχές καλής γειτονίας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αμφίδρομο διάλογο. Ο κ. Μητσοτάκης καταδίκασε την κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου στο Κυπριακό, εκφράζοντας την επιθυμία της Ελλάδας να συμβάλει σε λύσεις ένωσης και όχι διχοτόμησης.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ελλάδα ως πυλώνας σταθερότητας και ειρήνης
«Ως ηγετικό θαλάσσιο κράτος, η Ελλάδα συνεισφέρει ενεργά στη θαλάσσια ασφάλεια μέσω της επιχείρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης “ΑΣΠΙΔΕΣ” στην Ερυθρά Θάλασσα, και αυτό θα συνεχιστεί. Αυτή θα είναι η προτεραιότητα όταν η Ελλάδα αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας τον επόμενο μήνα. Η στρατηγική θέση της Ελλάδας λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ της ευρύτερης Ευρώπης και των γειτόνων της στην Ανατολή και τον Νότο. Βρισκόμαστε κυριολεκτικά στη διατομή ενός κρίσιμου γεωγραφικού χώρου ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση. Η χώρα μου αποτελεί πυλώνα σταθερότητας, συνδεσιμότητας και ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο. Η Ελλάδα έχει αναπτύξει ισχυρές στρατηγικές συνεργασίες με βασικές χώρες της περιοχής, όπως το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Κατάρ. Είμαστε μια χώρα που γεφυρώνει, όχι μια χώρα που προκαλεί αναταραχή», εξήγησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
«Το ειρηνευτικό σχέδιο για τη Γάζα, που υπογράφηκε πέρυσι, πρέπει να υλοποιηθεί. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η Χαμάς θα παραδώσει τα όπλα της. Δεν πρέπει να έχει κανέναν ρόλο, επαναλαμβάνω, στο μέλλον της Γάζας. Ταυτόχρονα, η ανοικοδόμηση πρέπει να προχωρήσει, με τους ίδιους τους Παλαιστίνιους να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη Λωρίδα της Γάζας. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη λύση των δύο κρατών, όπου Παλαιστίνιοι και Ισραηλινοί θα ζουν ειρηνικά δίπλα-δίπλα. Ωστόσο, οι εξελίξεις στη Δυτική Όχθη παραμένουν βαθιά ανησυχητικές. Η Ελλάδα έχει εδραιώσει μια ισχυρή στρατηγική σχέση τόσο με το Ισραήλ όσο και με τον αραβικό κόσμο. Ακριβώς αυτή η ισχύς της συνεργασίας μας επιτρέπει να διατηρούμε έναν ειλικρινή και ουσιαστικό διάλογο», συνέχισε ο πρωθυπουργός, δηλώνοντας τη στήριξή του για έναν ενιαίο Λίβανο και την κυβέρνησή του. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να βοηθά τη χώρα, ακόμη και στρατιωτικά. Όσον αφορά τη Συρία, ζήτησε να είναι ελεύθερη από ξένες παρεμβάσεις και να επικρατεί ασφάλεια για τους πολίτες της. Εξέφρασε την ανησυχία του για την ορθόδοξη χριστιανική κοινότητα και τις πράξεις βίας από «εξτρεμιστικό ισλαμισμό». Αναφέρθηκε επίσης στη Λιβύη, τονίζοντας την ανάγκη για ενότητα και τη συνεχιζόμενη στήριξη από την Ελλάδα.
Για ελληνοτουρκικά: “Δεν μπορεί να είναι ουσιαστικός ο διάλογος με μονομερείς ενέργειες”
«Τα τελευταία τρία χρόνια, έχουμε καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να αποκαταστήσουμε τις καλές σχέσεις, να οικοδομήσουμε εμπιστοσύνη και να διατηρήσουμε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, με στόχο την αποτροπή κλιμάκωσης της έντασης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακούσια κρίση. Πρόκειται για μια εύθραυστη σχέση, σημαδεμένη από την Ιστορία. Η κατάσταση απαιτεί επειγόντως μια κοινή κατανόηση για το πώς θα προχωρήσουμε, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τις αρχές καλής γειτονίας. Όπως έχω δηλώσει κατ’ επανάληψη, δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία μας. Είμαστε υποχρεωμένοι να ζούμε δίπλα-δίπλα. Επαναλαμβάνω ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας παρέχει το θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση του χρόνιου προβλήματος της υφαλοκρηπίδας και του καθορισμού των οικονομικών ζωνών. Ο διάλογος είναι απαραίτητος για την ειρήνη και την ευημερία. Ωστόσο, ένας ουσιαστικός διάλογος δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που διαταράσσουν τη διεθνή τάξη. Δεν μπορεί να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος όταν εκτοξεύονται απειλές, ενώ ταυτόχρονα υφίστανται ενέργειες βασισμένες στα κυριαρχικά και νομικά δικαιώματα μιας χώρας. Τέτοιες ενέργειες δεν επιλύουν προβλήματα, απλώς τα εμβαθύνουν, με τον κίνδυνο να υπονομεύσουν τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σχετικά με τις σχέσεις με την Τουρκία. Εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι μπορεί να βρεθεί τρόπος για συμφωνία με την Κύπρο, βάσει των υπογραφέντων Συμφώνων Ασφαλείας του ΟΗΕ. Τόνισε, κυρίως, ότι η συνεχιζόμενη κατοχή τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, αποτελεί «κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου». Επανέλαβε, δε, τη στήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
«Η Ουκρανία πρέπει να έχει λόγο στο δικό της μέλλον», συνέχισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη στήριξή του στους πολίτες της χώρας και εκφράζοντας την αντίθεσή του σε έναν πόλεμο που πλησιάζει τα πέντε χρόνια. Όσον αφορά το Σουδάν, μίλησε για ανθρωπιστική κρίση και ζήτησε στήριξη για την ειρήνευση. «Αν αυτό συνεχιστεί, η ευρωπαϊκή ήπειρος θα είναι η πρώτη που θα υποφέρει από ένα τέτοιο κύμα», σχολίασε αναφερόμενος στους πρόσφυγες.
“Η πολυμέρεια”
«Είναι μεγάλη τιμή μου να απευθύνομαι στη Γενική Συνέλευση για όγδοη φορά ως πρωθυπουργός της Ελλάδας, την ώρα που συμπληρώνει το δεύτερο έτος της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και ετοιμάζεται να αναλάβει την Προεδρία του. Η ανάγκη να ενισχύσουμε την πολυμέρεια, όπως λέγαμε πέρυσι, κατά την 80ή επέτειο από την ίδρυση των Ηνωμένων Εθνών, έχει καταστεί ακόμα πιο επιτακτική. Ζούμε σε εξαιρετικά επικίνδυνους καιρούς. Οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται και οι εντάσεις βαθαίνουν. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι διανύουμε μια περίοδο περαιτέρω διάβρωσης των διεθνών σχέσεων. Οι κανόνες και οι συμφωνίες που έχουν διασφαλίσει μια σχετική σταθερότητα μεταξύ των κρατών, δοκιμάζονται διαρκώς. Ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες έχει οδηγήσει αυτά τα Ηνωμένα Έθνη μέσα από μια εξαιρετικά ταραχώδη δεκαετία, με σταθερή αφοσίωση και διατήρηση των αρχών που τα διέπουν. Η επιλογή του 10ου Γενικού Γραμματέα παρουσιάζει μια ιστορική ευκαιρία για την αναζωογόνηση του Οργανισμού, την ώρα που η ανάγκη είναι μεγαλύτερη από ποτέ», είπε αρχικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
«Το πρώτο βήμα για την πολυμέρεια είναι να αναγνωρίσουμε πού έχει επιτύχει. Με 172 μέλη, η UNCLOS παρέχει το δεσμευτικό νομικό πλαίσιο για το δίκαιο της θάλασσας. Έτσι, οι διαφορές μπορούν να επιλύονται ειρηνικά και όχι με τη χρήση βίας. Από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα μέχρι τον Ειρηνικό Ωκεανό, τα σημεία ελεύθερης ναυσιπλοΐας έχουν μετατραπεί σε γεωπολιτικές αρένες συγκρούσεων», συνέχισε ο πρωθυπουργός. Αυτά τα σημεία, σχολίασε, χρησιμοποιούνται από κράτη για να ασκούν πίεση, κάτι που έχει σημαντικές επιπτώσεις στο εμπόριο.
“Η δημοσιονομική μας απόδοση είναι παράδειγμα για την Ευρώπη”
«Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο που δεν μπορεί παρά να σχολιαστεί. Αντιμετώπισε μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις στην Ιστορία της πριν από λίγα χρόνια, όμως τώρα η δημοσιονομική μας απόδοση αποτελεί παράδειγμα για την Ευρώπη. Έχουμε μεταρρυθμίσει το κράτος, κάτι που εκπέμπει εμπιστοσύνη. Δύο διεθνείς οίκοι αναβάθμισαν την πιστοληπτική της ικανότητα, κάτι που, σε μια δύσκολη εποχή για τα ομόλογα, λέει πολλά. Ένα έθνος που αναπτύσσεται, μπορεί να εστιάσει και στην άμυνά του. Η φιλοδοξία της Ελλάδας είναι να αποτελέσει ένα πλέγμα, μέσω του οποίου θα διορθωθούν οι ευρωπαϊκές σχέσεις. Σκεφτήκαμε πώς η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία και, με την ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας, σκοπεύουμε να κάνουμε την Ευρώπη πιο ανταγωνιστική», συνέχισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσιάζοντας μερικές από τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Ελλάδα προς όφελος της Ευρώπης κατά την προεδρία της.
Τεχνητή νοημοσύνη
«Για πρώτη φορά στην Ιστορία του είδους μας, έχουμε δημιουργήσει μια τεχνολογία που αμφισβητεί ευθέως την ανθρώπινη ευφυΐα. Δεν θα αναφερθώ στον αντίκτυπο αυτής της τεχνολογίας στην εξάλειψη ασθενειών, αλλά είναι μια τεχνολογία όπου οι κίνδυνοι μπορούν να υπερκεράσουν τα οφέλη. Οι δημιουργοί της Τεχνητής Νοημοσύνης μάς λένε ότι δεν έχουν ιδέα για τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης. Υπάρχει η δυνατότητα συγκέντρωσης αυτών των δυνάμεων στα χέρια λίγων, κάτι που δημιουργεί κινδύνους και για τα παιδιά μας», σχολίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης για την τεχνητή νοημοσύνη.
«Για να πετάξει ένα αεροπλάνο, πρέπει να περάσει από αυστηρούς ελέγχους από τις ρυθμιστικές αρχές. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για τα μοντέλα της τεχνητής νοημοσύνης», συνέχισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επισημαίνοντας ότι και για την τεχνητή νοημοσύνη «η αγορά πρέπει να ενεργήσει για το κοινό καλό». Πρόσθεσε ότι οι αποφάσεις για την τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να λαμβάνονται στον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών, και ολοκλήρωσε λέγοντας ότι «με τη μεγάλη δύναμη έρχεται και η μεγάλη ευθύνη».
