Αύριο, 15 Σεπτεμβρίου, αναμένεται η αποφυλάκιση του Ηλία Κασιδιάρη, ο οποίος, όπως φαίνεται, εξετάζει ήδη τα επόμενα πολιτικά του βήματα. Κύριος στόχος του είναι να διατηρήσει ανοιχτό τον δρόμο για την επιστροφή του στην ενεργό πολιτική και τη συμμετοχή στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Η αποφυλάκισή του αναμένεται να αλλάξει τα δεδομένα σε σχέση με την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση. Το 2023, η θεσμοθετημένη νομοθετική ρύθμιση και οι σχετικές αποφάσεις του Αρείου Πάγου αποτέλεσαν το βασικό θεσμικό εμπόδιο για την υποψηφιότητα Κασιδιάρη. Το σκεπτικό των αποφάσεων του Αρείου Πάγου τότε βασιζόταν στο γεγονός ότι ήταν έγκλειστος και καταδικασμένος για εγκληματική οργάνωση, ενώ επιπλέον η δράση του κρίθηκε ως αντίθετη με την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Ωστόσο, το κρίσιμο στοιχείο για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση είναι ότι η συγκεκριμένη νομοθεσία δεν αποτελεί, από μόνη της, μια απόλυτα ευθεία και οριζόντια απαγόρευση κάθε ενδεχόμενης εκλογικής παρουσίας του Κασιδιάρη. Το ζήτημα θα κριθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα επιχειρήσει να οργανώσει την πολιτική του επάνοδο και, κυρίως, από το αν και κατά πόσο αυτή μπορεί να συνδεθεί ουσιαστικά με έναν νέο κομματικό σχηματισμό.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, το βασικό εμπόδιο αφορά τη δυνατότητα δημιουργίας ή ηγεσίας κόμματος από πρόσωπο που εμπίπτει στις συγκεκριμένες απαγορευτικές διατάξεις. Ιδιαίτερη σημασία θα είχε επίσης η περίπτωση κατά την οποία θα μπορούσε να τεκμηριωθεί ότι ένα πρόσωπο που τυπικά δεν εμφανίζεται ως αρχηγός, στην πραγματικότητα αποτελεί τον «υποκρυπτόμενο» επικεφαλής ενός κόμματος. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο έλεγχος του Αρείου Πάγου θα ήταν καθοριστικός.
Εδώ βρίσκεται και το πολιτικό σενάριο που συζητείται ευρέως και μπορεί να αξιοποιηθεί από την πλευρά του: η δημιουργία ενός κομματικού φορέα με τρόπο που να μην προκύπτει θεσμικά σύνδεση με τον ίδιο τον Κασιδιάρη, ενώ ο ίδιος θα επιχειρούσε να συμμετάσχει στην εκλογική διαδικασία με διαφορετική ιδιότητα, ακόμη και ως ανεξάρτητος υποψήφιος ή μέσω εκλογικής συνεργασίας με τον σχηματισμό (μετά την έγκρισή του από τον Άρειο Πάγο).
Πρόκειται ουσιαστικά για μια παραλλαγή της τακτικής που είχε ακολουθηθεί στις προηγούμενες εκλογές με τους «Σπαρτιάτες». Τότε ο Κασιδιάρης, όντας κρατούμενος και χωρίς δυνατότητα να θέσει ο ίδιος υποψηφιότητα, είχε εκφράσει δημόσια τη στήριξή του στον συγκεκριμένο σχηματισμό μετά την έγκριση της συμμετοχής του στις εκλογές από τον Άρειο Πάγο. Οι «Σπαρτιάτες» κατάφεραν τελικά να περάσουν το εκλογικό όριο και να εισέλθουν στη Βουλή. Στη συνέχεια, η σχέση του κόμματος με τον Κασιδιάρη αποτέλεσε αντικείμενο έντονης πολιτικής και δικαστικής αντιπαράθεσης, με την υπόθεση να απασχολεί τόσο την ποινική Δικαιοσύνη όσο και το Εκλογοδικείο.
Το ερώτημα που ανοίγει πλέον είναι αν μια αντίστοιχη πολιτική τακτική μπορεί να επαναληφθεί, αυτή τη φορά με τον Κασιδιάρη εκτός φυλακής και με μεγαλύτερη δυνατότητα δημόσιας παρέμβασης. Η κρίσιμη παράμετρος δεν θα είναι μόνο η δική του πρόθεση, αλλά και το κατά πόσο ένας νέος πολιτικός σχηματισμός θα μπορεί να περάσει τον έλεγχο του Αρείου Πάγου χωρίς να προκύψει σύνδεση που θα ενεργοποιούσε τις προβλέψεις της ισχύουσας νομοθεσίας.
Με άλλα λόγια, η αποφυλάκιση δεν σημαίνει αυτομάτως και επιστροφή του στην εκλογική πολιτική σκηνή. Δημιουργεί όμως ένα νέο πεδίο κινήσεων, στο οποίο ο ίδιος φαίνεται να αναζητεί τον θεσμικά εφικτό τρόπο για να επανέλθει στην εκλογική διαδικασία. Η τελική έκβαση θα εξαρτηθεί από τις κινήσεις που θα γίνουν, αλλά και από τον έλεγχο της νομιμότητας των συγκεκριμένων επιλογών από τα αρμόδια δικαστικά όργανα.
