Ο Γιώργος Αυτιάς εστιάζει σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο κρίσιμο ζήτημα των αγορών ακινήτων από κεφάλαια τρίτων χωρών σε παραμεθόριες περιοχές. Παράλληλα, στην Αθήνα βρίσκεται ήδη υπό επεξεργασία η αυστηροποίηση του πλαισίου για τις μεταβιβάσεις ακινήτων σε περιοχές στρατηγικής σημασίας. Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκονται κυρίως η Θράκη, αλλά και νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, όπου παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον από τουρκικά συμφέροντα.
Ενίσχυση Ελέγχου και Διαφάνειας
Η παρέμβαση του ευρωβουλευτή της ΝΔ, Γιώργου Αυτιά, προσδίδει ευρωπαϊκή διάσταση σε μια συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ελλάδα εδώ και μήνες. Μέσω ερώτησης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο κ. Αυτιάς ζητά την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και διαφάνειας στις αγορές γης και ακινήτων που πραγματοποιούνται με κεφάλαια προερχόμενα από τρίτες χώρες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις διασυνοριακές περιοχές στρατηγικής σημασίας.
Το ζήτημα αυτό αφορά άμεσα την ελληνική πραγματικότητα. Στη Θράκη, αυτοδιοικητικοί και πολιτικοί παράγοντες έχουν εκφράσει έντονο προβληματισμό για την αυξανόμενη παρουσία ξένων κεφαλαίων στην αγορά ακινήτων, με ιδιαίτερη έμφαση σε περιπτώσεις εταιρειών τουρκικών συμφερόντων. Αντίστοιχη συζήτηση έχει ανοίξει και για νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, όπου η γεωγραφική θέση των ακινήτων προσδίδει στο θέμα διαφορετική βαρύτητα από μια απλή επενδυτική συναλλαγή.
Το βασικό πρόβλημα που εξετάζεται στην Αθήνα αφορά τη δυνατότητα παράκαμψης των υφιστάμενων περιορισμών μέσω εταιρικών σχημάτων. Το ισχύον νομικό πλαίσιο προβλέπει περιορισμούς στην απόκτηση ακινήτων σε παραμεθόριες περιοχές από φυσικά ή νομικά πρόσωπα προερχόμενα από χώρες εκτός ΕΕ και ΕΖΕΣ. Ωστόσο, στην πράξη, το ζήτημα περιπλέκεται όταν ο ενδιαφερόμενος δεν εμφανίζεται απευθείας ως υπήκοος ή εταιρεία τρίτης χώρας, αλλά χρησιμοποιείται νομικό πρόσωπο με έδρα σε κράτος-μέλος της ΕΕ. Αυτό ακριβώς το σημείο αποτελεί τον πυρήνα της συζήτησης για την αυστηροποίηση του συστήματος, με στόχο ο έλεγχος να μην περιορίζεται στην τυπική έδρα μιας εταιρείας, αλλά να φτάνει μέχρι τον τελικό δικαιούχο.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται υπό επεξεργασία από την κυβέρνηση και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, κεντρικό στοιχείο του νέου πλαισίου αναμένεται να είναι ο υποχρεωτικός έλεγχος του τελικού πραγματικού δικαιούχου (Beneficial Owner) μιας εταιρείας που αποκτά ακίνητο σε ευαίσθητη περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται να κλείσει το «παράθυρο» μέσω του οποίου κεφάλαια τρίτων χωρών μπορούν να εμφανίζονται ως ευρωπαϊκά με την παρεμβολή μιας εταιρείας εγκατεστημένης στην ΕΕ. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η παρέμβαση του Γιώργου Αυτιά. Ο ευρωβουλευτής ζητά από την Κομισιόν να εξετάζεται όχι μόνο η προέλευση των χρημάτων, αλλά και ο σκοπός της επένδυσης και η πραγματική δομή της ιδιοκτησίας. Θέτει παράλληλα το ζήτημα των εταιρικών σχημάτων που μπορεί να χρησιμοποιούνται για την πραγματοποίηση αγορών, ζητώντας μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τα πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από αυτά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η πρότασή του τα κράτη-μέλη να έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα επιβολής αυστηρών ελέγχων στις διασυνοριακές περιοχές. Κατά τον Γιώργο Αυτιά, όταν ανακύπτουν ζητήματα εθνικής ασφάλειας ή εθνικού συμφέροντος, οι μεταβιβάσεις θα πρέπει να μπορούν να υπόκεινται σε προηγούμενη έγκριση των αρμόδιων εθνικών Αρχών.
Υφιστάμενο Καθεστώς και Ανάγκες Προσαρμογής
Η ελληνική πλευρά δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Ο νόμος 1892/1990 προβλέπει ήδη ειδικό καθεστώς για σειρά παραμεθόριων περιοχών, μεταξύ των οποίων ο Έβρος, η Ξάνθη, η Ροδόπη, η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος και τα Δωδεκάνησα. Το ζητούμενο πλέον είναι η προσαρμογή αυτού του πλαισίου στα σύγχρονα εταιρικά σχήματα και στις δυνατότητες έμμεσης απόκτησης περιουσίας. Η παρέμβαση του Γιώργου Αυτιά συμπίπτει χρονικά με την προσπάθεια της Αθήνας να καλύψει αυτά τα κενά. Η κατεύθυνση που εξετάζεται δεν είναι μια γενική απαγόρευση ξένων επενδύσεων, αλλά η δημιουργία ενός μηχανισμού που θα επιτρέπει στις αρμόδιες Αρχές να γνωρίζουν ποιος πραγματικά βρίσκεται πίσω από την αγορά ενός ακινήτου, όταν αυτό βρίσκεται σε περιοχή ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια και ακεραιότητα.
Δημοσιεύθηκε στην «Απογευματινή».
