Επιβεβαιώνονται πλήρως οι πληροφορίες των «Π» σχετικά με την αναμενόμενη εξέλιξη στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ευρώπης – Μέσης Ανατολής μέσω Κρήτης – Κύπρου, γνωστό ως «καλώδιο». Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται στον ενεργειακό τομέα, καθώς υπεγράφη η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού κολοσσού Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI), η οποία θα αναλάβει την υλοποίηση του έργου. Παράλληλα, υπογράφηκε τριμερής συμφωνία μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της γαλλικής Nexans για τις απαραίτητες εργασίες θαλάσσιων ερευνών βυθού, που αποτελούν προαπαιτούμενο για την πόντιση του καλωδίου. Η είσοδος της Meridiam, με την ισχυρή της οικονομική επιφάνεια, αναμένεται να δώσει τη λύση στη χρηματοδότηση του έργου, η οποία αποτελούσε, έστω και προσχηματικά, ένα από τα σημεία εμπλοκής του εγχειρήματος.
Διαβάστε: Με γαλλική σφραγίδα η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Τι σημαίνει για τη χώρα μας η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam
Σταύρος Παπασταύρου: Η συμφωνία για την είσοδο της Meridiam στο μετοχικό σχήμα του GSI δημιουργεί νέα και ισχυρή δυναμική
Σε αποκλειστική δήλωσή του στα «Π», ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τόνισε: «Η συμφωνία για την είσοδο της Meridiam στο μετοχικό σχήμα του GSI δημιουργεί νέα και ισχυρή δυναμική για την υλοποίηση ενός έργου στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο και ολόκληρη την Ευρώπη. Η συμμετοχή ενός διεθνούς επενδυτικού ομίλου με εμπειρία σε σύνθετα έργα υποδομών ενισχύει την αξιοπιστία, τη χρηματοδοτική βάση και τη δυνατότητα υλοποίησης του έργου». Ο υπουργός εξήγησε περαιτέρω ότι «το GSI δεν αποτελεί απλώς ακόμα μία ενεργειακή υποδομή. Αποτελεί επένδυση στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, στη διαφοροποίηση των ενεργειακών διαδρομών και, κυρίως, στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Η Ελλάδα προχωρά με σχέδιο, συνέπεια και αυτοπεποίθηση, αξιοποιώντας τις δικές της δυνατότητες και τις ισχυρές ευρωπαϊκές συμμαχίες της, με σταθερή προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο».
Η στρατηγική σημασία του Great Sea Interconnector για την Ελλάδα και την Ευρώπη
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα. «Η συμφωνία επιβεβαιώνει το όραμά μας για μια ενεργειακά ασφαλή, ανθεκτική και διασυνδεδεμένη Ευρώπη. Η στρατηγική μας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι στρατηγική συνεργασίας, ανάπτυξης και σταθερότητας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παπασταύρου. Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, η ενεργός γαλλική εμπλοκή προετοιμαζόταν εδώ και περίπου δύο χρόνια, με αφετηρία μια τριμερή συνάντηση των κυρίων Μακρόν, Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη στο Παρίσι. Ωστόσο, οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν σημαντικά κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Γάλλου προέδρου στη χώρα μας τον περασμένο Απρίλιο.
Το γαλλικό ενδιαφέρον για το Great Sea Interconnector και το παρασκήνιο της συμφωνίας
Η ουσιαστική ώθηση για την «αποκάλυψη» του καλωδίου δόθηκε το φθινόπωρο του 2024, μετά την τριμερή συνάντηση στο Παρίσι. Τότε, η γαλλική εταιρεία Meridiam άρχισε να εκδηλώνει πιο έντονο ενδιαφέρον για είσοδο στην κοινοπραξία του καλωδίου GSI. Το βασικό πλεονέκτημα της Meridiam, πέρα από την ισχυρή γαλλική υποστήριξη και τις συνεργασίες της με την ΕΤΕπ και την EBRD, είναι η προηγούμενη εμπειρία της στην υλοποίηση ενός έργου παρόμοιας φύσης και κλίμακας, της υποθαλάσσιας διασύνδεσης Αγγλίας – Γερμανίας. Αυτό σημαίνει ότι διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία. Ενώ αρχικά οι συζητήσεις αφορούσαν απόκτηση ποσοστού μικρότερου του 50% από την Meridiam, τελικά ο γαλλικός όμιλος, με το ευρύ επενδυτικό του χαρτοφυλάκιο, θα αποκτήσει ποσοστό άνω του 50%.
Στο Μέγαρο Μαξίμου, με την παρουσία του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη, υπεγράφησαν συμφωνίες τόσο του ΑΔΜΗΕ με τη Meridiam όσο και με την -επίσης γαλλική- Nexans. Η Nexans, η εταιρεία που θα αναλάβει την κατασκευή των καλωδίων, έχει στο παρελθόν παρουσιάσει κάποιες διστακτικότητες. Ωστόσο, αρμόδιες πηγές εκτιμούν ότι η υποστήριξη του προέδρου Μακρόν και η είσοδος της Meridiam θα άρουν τυχόν επιφυλάξεις της Nexans. Οι ίδιες πηγές εντοπίζουν την επανεκκίνηση των συζητήσεων, που έμοιαζαν να έχουν «βραχυκυκλώσει», στην επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης, ο CEO της Meridiam, Τιερί Ντο, ο οποίος βρέθηκε την Τετάρτη στην Αθήνα για τις υπογραφές, συμμετείχε σε συζητήσεις με τον ΣΕΒ ως μέλος της γαλλικής επιχειρηματικής αποστολής. Στη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Γάλλο πρόεδρο έγινε ουσιαστικότερη συζήτηση, ενώ προηγήθηκαν επαφές του Στ. Παπασταύρου με τους Γάλλους επενδυτές.
Η ικανοποίηση της Κύπρου για την είσοδο της Meridiam
Την ικανοποίησή της για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam εξέφρασε και η κυπριακή κυβέρνηση. Ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, δήλωσε ότι «η μελέτη θα αναδείξει ποιο ακριβώς θα είναι το κόστος, γιατί, αν έχει αυξηθεί πέραν των 1,9 δισ. ευρώ, θα πρέπει να δούμε με ποιον τρόπο θα καλυφθούν αυτές οι οποιεσδήποτε νέες ανάγκες με επενδυτές». Παράλληλα, τόνισε ότι η Λευκωσία επιμένει στην ανάγκη λήψης επικαιροποιημένων στοιχείων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προτού ληφθούν οι τελικές αποφάσεις.
Οι έρευνες στον βυθό για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου
Οι έρευνες για τον αγωγό, δηλαδή η χαρτογράφηση του πυθμένα και η βυθομέτρηση, έχουν ακόμη δρόμο. Εκτιμάται ότι η έκδοση της σχετικής NAVTEX θα γίνει μετά το πέρας του καλοκαιριού, περίπου στα τέλη Σεπτεμβρίου. Ο Λεόντιος Πορτοκαλάκης, ειδικός σε θέματα υδρογονανθράκων και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΣΜΕ, εξήγησε στα «Π» ότι έχει χαρτογραφηθεί περίπου το ένα πέμπτο της διαδρομής. Η διαδικασία διακόπηκε λόγω του θερμού επεισοδίου στην Κάσο, όταν η Τουρκία έστειλε πολεμικά πλοία στην περιοχή, αυξάνοντας την ένταση. Η Αθήνα διαβεβαιώνει ότι οι έρευνες στο σημείο ολοκληρώθηκαν κανονικά, αλλά η διαδικασία συνεχίζεται.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν έχει φτάσει ακόμα το στάδιο της πόντισης του καλωδίου. Προηγείται η χαρτογράφηση του βυθού κατά μήκος της διαδρομής του αγωγού. Απαραίτητες είναι οι έρευνες για τον εντοπισμό της βέλτιστης διαδρομής, δεδομένου του βάθους των υδάτων. Μετά την ολοκλήρωση αυτών των εργασιών, αναμένεται η έλευση στελεχών της Nexans για την πόντιση του καλωδίου.
Η Τουρκία και το “αγκάθι” των ερευνών στο Αιγαίο
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν η γαλλική «ομπρέλα» θα διασφαλίσει την απρόσκοπτη διεξαγωγή των απαραίτητων ερευνών στον βυθό του Αιγαίου, χωρίς οχλήσεις από την Τουρκία, όπως συνέβη στο παρελθόν. Αρμόδιες κυβερνητικές πηγές εμφανίζονται καθησυχαστικές, υποδεικνύοντας ότι όσο πιο διευρυμένο είναι το επενδυτικό σχήμα πίσω από το έργο, τόσο δυσκολότερο θα είναι για την Άγκυρα να αντιδράσει. Σίγουρα, οι εξελίξεις αυτές δεν θα ευχαριστήσουν την Τουρκία, η οποία, ακόμη και πριν από τις ανακοινώσεις για το καλώδιο και εν μέσω πυρκαγιών, αύξησε την ένταση στο Αιγαίο. Μετά από μια περίοδο νηνεμίας, καταγράφηκε ρεκόρ παραβιάσεων την Δευτέρα (3 Αυγούστου), με τους ειδικούς να μιλούν για ρεκόρ τριετίας σε μία μόνο ημέρα.
Συγκεκριμένα, σημειώθηκαν 18 παραβιάσεις από τέσσερα τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε διάφορες περιοχές του Αιγαίου. Η τελευταία φορά που καταγράφηκε παρόμοιος αριθμός παραβιάσεων σε μία ημέρα ήταν στις 14 Μαρτίου του 2023, με τρία τουρκικά ελικόπτερα να πραγματοποιούν 23 παραβιάσεις. Την Πέμπτη, δύο οπλισμένα τουρκικά F-16, πέντε μη επανδρωμένα και ένα αεροσκάφος ηλεκτρονικού πολέμου πραγματοποίησαν 17 παραβιάσεις, ενώ σημειώθηκε και αερομαχία ελληνικών και τουρκικών F-16.
Το γεγονός αυτό προκαλεί προβληματισμό στους Έλληνες επιτελείς, ειδικά μετά την υπερπτήση τουρκικού μη επανδρωμένου πάνω από το Φαρμακονήσι στις 30 Ιουλίου, η πρώτη μετά από σαράντα μήνες. Τα τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη πραγματοποιούν κατασκοπευτικές αποστολές, με στόχο τον εντοπισμό ελληνικών οπλικών συστημάτων και τη διάταξή τους στα νησιά του Αιγαίου.
Η προειδοποίηση της Κάγια Κάλας προς την Τουρκία
Σε αυτό το πλαίσιο, αποκτά βαρύνουσα σημασία το μήνυμα της Κάγια Κάλας προς την Τουρκία, σχετικά με τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ύπατη εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απαντώντας σε ερώτηση του Γιάννη Μανιάτη, επικεφαλής της ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ, σχετικά με το επικείμενο τουρκικό νομοσχέδιο για τη «γαλάζια πατρίδα», δήλωσε κατηγορηματικά ότι «η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τα δημοσιεύματα και τις δηλώσεις των μέσων ενημέρωσης που αναφέρονται στις προετοιμασίες για την υποβολή στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση νομοσχεδίου σχετικά με τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας».
Η κ. Κάλλας τόνισε ότι η «αποχή» της Τουρκίας από «μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών» αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση «για την ανάπτυξη μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας».
Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά
