Συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια διατίθενται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία, σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, χωρίς την ανάγκη ιατρικής συνταγής
Έχει ήδη διανεμηθεί το 30% των συνολικών αντιγριπικών εμβολίων στα φαρμακεία της χώρας, καθώς η νέα περίοδος εμβολιασμού ξεκίνησε την 2α Οκτωβρίου. Για φέτος, αναμένεται να εισαχθούν στην Ελλάδα συνολικά 3,64 εκατομμύρια δόσεις, αριθμός αυξημένος σε σχέση με τα 3,5 εκατομμύρια της προηγούμενης περιόδου.
«Υπάρχει επάρκεια και διαθεσιμότητα διαφορετικών κατηγοριών αντιγριπικών εμβολίων», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), Μανόλης Κατσαράκης. Τόνισε, παράλληλα, ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια σταθερά αυξητική τάση.
Συγκεκριμένα, για την περίοδο 2023-2024 χορηγήθηκαν από τα φαρμακεία περίπου 1,4 εκατομμύρια δόσεις. Την περίοδο 2024-2025, ο αριθμός ανήλθε σε περίπου 1,92 εκατομμύρια, ενώ την περίοδο 2025-2026 οι χορηγηθείσες δόσεις έφτασαν τις 2,04 εκατομμύρια.
Για τη φετινή περίοδο είναι διαθέσιμοι διάφοροι τύποι τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων:
TIVe: Τριδύναμο αδρανοποιημένο συμβατικό εμβόλιο, το οποίο παράγεται με επώαση σε αυγά ορνίθων.
TIVc: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο που παρασκευάζεται σε κυτταροκαλλιέργειες. Είναι κατάλληλο για άτομα που έχουν εμφανίσει σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση στο αυγό, από την ηλικία των 6 μηνών.
TIV-HD: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο υψηλής δόσης.
aTIV: Τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό MF59.
LAIV: Τριδύναμο εμβόλιο με ζώντα, εξασθενημένο ιό, το οποίο χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά και εφήβους.
Τα ενισχυμένα εμβόλια TIV-HD και aTIV, λόγω της υψηλότερης ανοσογονικότητάς τους, συστήνονται για την πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, καθώς και σε άτομα 18-64 ετών που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου.
Σε περίπτωση μη διαθεσιμότητας ενισχυμένου εμβολίου για άτομα άνω των 65 ετών, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να αναβάλλεται και μπορεί να πραγματοποιηθεί με οποιοδήποτε διαθέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο.
Σύμφωνα με τον κ. Κατσαράκη, έχουν εισαχθεί περίπου 460.000 ενισχυμένα αντιγριπικά εμβόλια.
Τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους χωρίς ιατρική συνταγή. Για τα ενισχυμένα εμβόλια, ωστόσο, απαιτείται ιατρική συνταγή.
Το ρινικό εμβόλιο για παιδιά
Για δεύτερη συνεχή χρονιά είναι διαθέσιμο το ρινικό εμβόλιο, με περίπου 200.000 δόσεις, αριθμός αυξημένος σε σχέση με πέρυσι.
Το ρινικό εμβόλιο περιέχει ζώντα, εξασθενημένο ιό γρίπης και χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά ηλικίας από 2 ετών έως κάτω των 18 ετών.
Αντενδείκνυται σε παιδιά που:
Έχουν παρουσιάσει επαναλαμβανόμενα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή έχουν ιστορικό βρογχικού άσθματος.
Έχουν ανοσοκαταστολή.
Λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη.
Σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 2-18 ετών που ζουν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή, συστήνεται ο ενέσιμος, αδρανοποιημένος εμβολιασμός. Εάν, παρόλα αυτά, χορηγηθεί το ζωντανό, εξασθενημένο εμβόλιο, συνιστάται αποφυγή επαφής με το ευάλωτο άτομο για 7 ημέρες.
Όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, το αντιγριπικό δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε κάποιο από τα συστατικά του εμβολίου.
Το ρινικό εμβόλιο χορηγείται από παιδιάτρους.
Πότε συστήνεται ο εμβολιασμός
Στην Ελλάδα, η προτεινόμενη περίοδος εμβολιασμού είναι από τα μέσα Οκτωβρίου έως τα τέλη Νοεμβρίου, καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής απάντησης. Ωστόσο, εάν ο εμβολιασμός δεν πραγματοποιηθεί εντός του συγκεκριμένου διαστήματος, μπορεί να γίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης.
Η δραστηριότητα της γρίπης στην Ελλάδα συνήθως αυξάνεται τον Ιανουάριο και κορυφώνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, χωρίς να είναι εφικτή η ακριβής πρόβλεψη της έναρξης του επιδημικού κύματος.
Για την πλειοψηφία των ανθρώπων, ο αντιγριπικός εμβολιασμός απαιτεί μία δόση ετησίως. Εξαιρέσεις αποτελούν τα βρέφη και τα παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει μόνο μία δόση στο παρελθόν, για τα οποία απαιτούνται δύο δόσεις με ελάχιστο μεσοδιάστημα 28 ημερών. Για το LAIV, σε παιδιά κάτω των 9 ετών που δεν έχουν εμβολιαστεί προηγουμένως κατά της εποχικής γρίπης, απαιτείται δεύτερη δόση μετά από τουλάχιστον 4 εβδομάδες.
Προτεραιότητα στον αντιγριπικό εμβολιασμό
Στις ομάδες για τις οποίες συνιστάται κατά προτεραιότητα ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνονται τα άτομα 60 ετών και άνω, βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών, καθώς και ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών που πάσχουν από χρόνια νοσήματα. Αυτές περιλαμβάνουν ανοσοκαταστολή, μεταμοσχεύσεις, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα, καθώς και άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία.
Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου εντάσσονται επίσης οι έγκυες, οι λεχώνες και οι θηλάζουσες γυναίκες, τα άτομα που φροντίζουν ή διαμένουν με ευάλωτους συνανθρώπους, οι κλειστοί και ευάλωτοι πληθυσμοί, καθώς και οι εργαζόμενοι σε δομές υγείας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες δομές φιλοξενίας.
Ο κ. Κατσαράκης επεσήμανε ότι, παράλληλα με τον αντιγριπικό εμβολιασμό, οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν τους πολίτες και για άλλα εμβόλια που ενδείκνυται ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, όπως τα εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και του COVID-19.
