Η πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι, αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η συνομιλία αυτή έλαβε χώρα λίγες ημέρες μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Μέκκας μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, και την ανοιχτή πρόσκληση της Άγκυρας προς το Κάιρο να ενταχθεί σε αυτό το νέο αμυντικό σχήμα.
Διαβάστε επίσης: Τηλεφωνική επικοινωνία Γεραπετρίτη με Αμπντελάτι: Στενός συντονισμός Αθήνας και Καΐρου, με στόχο την προώθηση της περιφερειακής ασφάλειας και ειρήνης
Η συνομιλία των δύο υπουργών Εξωτερικών, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, εστίασε στις τρέχουσες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την αιγυπτιακή πλευρά, οι δύο υπουργοί συζήτησαν περιφερειακές ρυθμίσεις ασφαλείας με σκοπό την ενίσχυση της σταθερότητας. Η συζήτηση αυτή αποκτά πρόσθετο βάρος υπό το φως της νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας που επιδιώκουν να διαμορφώσουν η Άγκυρα, το Ριάντ και το Ισλαμαμπάντ.
Ο Μπαντρ Αμπντελάτι ενημέρωσε τον Γιώργο Γεραπετρίτη για τις διπλωματικές προσπάθειες του Καΐρου για αποκλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση της Αιγύπτου στην διπλωματία και τον διάλογο. Επιπλέον, οι δύο υπουργοί επιβεβαίωσαν τη στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας και Αιγύπτου και τη βούλησή τους για συνέχιση του στενού συντονισμού.
Η Συμφωνία της Μέκκας και οι περιφερειακές προεκτάσεις
Η χρονική στιγμή της τηλεφωνικής επικοινωνίας είναι ιδιαίτερα σημαντική. Στις 7 Αυγούστου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Σαουδάραβας διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ υπέγραψαν στη Μέκκα μια νέα συμφωνία κοινής άμυνας, η οποία ορίζει ότι μια ένοπλη επίθεση κατά ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση κατά όλων.
Η Άγκυρα, ωστόσο, δεν κρύβει την επιθυμία της να διευρύνει το εν λόγω σχήμα. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, χαρακτήρισε την Αίγυπτο «φυσικό εταίρο» των τριών χωρών, εκφράζοντας την προσδοκία ότι το Κάιρο θα μπορούσε να συμμετάσχει στη νέα συμμαχία. Αντιθέτως, η Αίγυπτος διατηρεί μια σαφώς πιο προσεκτική στάση, απέχοντας από την υπογραφή της συμφωνίας στη Μέκκα και μη ανταποκρινόμενη δημόσια στην πρόσκληση του Φιντάν.
Αυτή η στάση ευθυγραμμίζεται με τη διαχρονική στρατηγική της αιγυπτιακής διπλωματίας για διατήρηση ευελιξίας σε ένα δυναμικό περιβάλλον.
Οι σχέσεις της Αιγύπτου με την Ελλάδα και την Κύπρο διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην παρούσα εξίσωση. Η Αθήνα και το Κάιρο έχουν οικοδομήσει μια στρατηγική σχέση στην Ανατολική Μεσόγειο, με βασικούς πυλώνες τη συνεργασία σε θέματα ενέργειας, ασφάλειας και θαλάσσιων ζωνών. Η τριμερής συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου αποτελεί πλέον μια καθιερωμένη περιφερειακή δομή. Αιγυπτιακά ΜΜΕ έχουν αναφέρει ότι οι σχέσεις με την Αθήνα και τη Λευκωσία αποτελούν παράγοντες που λαμβάνει υπόψη το Κάιρο κατά την αξιολόγηση της συμμετοχής του σε νέες περιφερειακές συμμαχίες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Αίγυπτος έχει αποκλείσει οριστικά τη Συμφωνία της Μέκκας. Η Άγκυρα και το Κάιρο έχουν επενδύσει σημαντικά στην αποκατάσταση των σχέσεών τους, και η αιγυπτιακή ηγεσία έχει κάθε λόγο να διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία. Ωστόσο, η εξομάλυνση των τουρκοαιγυπτιακών σχέσεων δεν συνεπάγεται αυτόματα την ένταξη της Αιγύπτου σε μια αμυντική αρχιτεκτονική, στην οποία η Τουρκία φιλοδοξεί να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο.
Υπό αυτό το πρίσμα, η επικοινωνία Γεραπετρίτη – Αμπντελάτι αποκτά μεγαλύτερο πολιτικό βάρος από μια συνηθισμένη ανταλλαγή απόψεων. Πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία, όπου η Άγκυρα επιδιώκει να διευρύνει τη νέα συνεργασία προς το Κάιρο, ενώ η Αίγυπτος, προς το παρόν, επιλέγει να διατηρεί αποστάσεις από επίσημες δεσμεύσεις. Για την Αθήνα, η στάση αυτή παρακολουθείται με έντονο ενδιαφέρον, καθώς η διατήρηση της στρατηγικής σχέσης με την Αίγυπτο αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο των ελληνικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο κατά την οποία ο περιφερειακός χάρτης ασφαλείας βρίσκεται σε συνεχή κίνηση και μετασχηματισμό.
Δημοσιεύθηκε στην «Απογευματινή».
