Μια νέα ελαιοκομική περίοδος ξεκινά για τους Έλληνες παραγωγούς ελαιολάδου, με διαφορετικά δεδομένα από εκείνα που οδήγησαν στις πρωτοφανείς αυξήσεις των τιμών τα προηγούμενα χρόνια. Η εικόνα στους ελαιώνες παρουσιάζεται βελτιωμένη, με την παραγωγή να αναμένεται αυξημένη. Ωστόσο, το μεγάλο ερωτηματικό παραμένει η Ισπανία και, κυρίως, η ποσότητα λαδιού που θα προκύψει από τον ελαιόκαρπο, δεδομένου του ιδιαίτερα θερμού καλοκαιριού. Με βάση τα τρέχοντα στοιχεία, οι πρώτες εκτιμήσεις τοποθετούν τις τιμές παραγωγού για καλής ποιότητας έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κοντά στα 4 ευρώ το κιλό. Δεν διαφαίνεται, τουλάχιστον προς το παρόν, επιστροφή στα ακραία υψηλά επίπεδα των προηγούμενων ετών, αλλά ούτε και κατάρρευση της αγοράς.
Η Ελληνική Παραγωγή Προσεγγίζει τους 300.000 Τόνους
Οι πρώτες εκτιμήσεις για τη νέα περίοδο 2026/27 τοποθετούν την ελληνική παραγωγή ελαιολάδου μεταξύ 280.000 και 330.000 τόνων, με το σενάριο των περίπου 300.000 τόνων να θεωρείται το επικρατέστερο. Στην εκτίμηση αυτή συγκλίνουν και οι απόψεις του προέδρου της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου, Μανώλη Γιαννούλη. Πρόκειται για μια σημαντική αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, χωρίς όμως να συνιστά υπερπαραγωγή.
Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι ομοιόμορφη σε όλη τη χώρα. Οι υψηλές θερμοκρασίες και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού δημιούργησαν προβλήματα σε ορισμένες περιοχές. Το Olive Oil Times έχει επισημάνει ότι οι καύσωνες, η ανομβρία, καθώς και κατά τόπους προσβολές από ασθένειες και πυρκαγιές, έχουν αυξήσει την αβεβαιότητα σχετικά με την τελική απόδοση των ελληνικών ελαιώνων.
Η Ισπανία: Το Βαρόμετρο των Τιμών
Για τη διαμόρφωση των τιμών, το κρισιμότερο μέγεθος δεν εντοπίζεται στην Ελλάδα, αλλά στην Ισπανία. «Το βαρόμετρο είναι η Ισπανία», έχει δηλώσει ο Μανώλης Γιαννούλης. Οι αρχικές προσδοκίες έκαναν λόγο για παραγωγή έως και 1,8 εκατομμυρίου τόνων, όμως μετά τις ακραίες θερμοκρασίες και την ξηρασία του καλοκαιριού, οι εκτιμήσεις της αγοράς έχουν περιοριστεί στην περιοχή των 1,4-1,5 εκατομμυρίων τόνων.
Αυτή η διαφορά είναι καίριας σημασίας. Η εξειδικευμένη πλατφόρμα OliveTerm υπολογίζει ότι μια ισπανική παραγωγή περίπου 1,3 εκατομμυρίου τόνων θα διατηρούσε την αγορά σε ουσιαστική ισορροπία. Στους 1,4 εκατομμύρια τόνους, τα αποθέματα θα παρουσίαζαν αύξηση, ενώ μια παραγωγή 1,5 εκατομμυρίου τόνων θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 180.000 τόνους στα τελικά ισπανικά αποθέματα, εάν οι υπόλοιπες μεταβλητές παρέμεναν σταθερές.
Για αυτόν τον λόγο, το πρώτο επίσημο ισπανικό «aforo» (εκτίμηση της σοδειάς, αναμενόμενο στις αρχές Οκτωβρίου) θα αποτελέσει πιθανότατα το πρώτο μεγάλο τεστ για τις τιμές της νέας σεζόν.
Τι Δείχνουν οι Τιμές σε Ιταλία και Ισπανία
Στις 20 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με στοιχεία της Oleista, η μέση τιμή έξτρα παρθένου ελαιόλαδου στην Ισπανία κυμαινόταν γύρω στα 3,40 ευρώ/κιλό. Για την Ελλάδα, η αντίστοιχη ένδειξη ήταν περίπου 3,75 ευρώ/κιλό, ενώ στην Ιταλία έφθανε τα 4,82 ευρώ.
Στην ελληνική αγορά, πάντως, οι πρόσφατες συναλλαγές για προϊόντα καλής ποιότητας καταγράφουν υψηλότερα επίπεδα. Στη Μεσσηνία, έξτρα παρθένο ελαιόλαδο οξύτητας 0,3 διαμορφώθηκε στα 3,90 ευρώ/κιλό στις αρχές Σεπτεμβρίου, ενώ πρόσφατες εμπορικές πράξεις στη Λακωνία έγιναν περίπου στα 4 ευρώ/κιλό.
Συνολικά, το ελληνικό προϊόν καλής ποιότητας κινείται αυτή την περίοδο περίπου στα 3,90-4,20 ευρώ το κιλό, επίπεδα πολύ χαμηλότερα από τα έως και 9,50 ευρώ που είχαν καταγραφεί στην κορύφωση της κρίσης προσφοράς.
Προβλέψεις για τη Νέα Σοδειά Ελαιολάδου
Ο Μανώλης Γιαννούλης έχει εκτιμήσει ότι, αν επιβεβαιωθεί ελληνική παραγωγή περίπου 300.000 τόνων, η τιμή παραγωγού μπορεί να διατηρηθεί κοντά στα σημερινά επίπεδα, με μια απόκλιση της τάξης του 10%. Με αφετηρία τα 4 ευρώ, αυτό δημιουργεί μια ζώνη τιμών περίπου 3,60 έως 4,40 ευρώ το κιλό.
Παρόμοια εικόνα προκύπτει και από το εξωτερικό. Η OliveTerm προβλέπει για το ισπανικό έξτρα παρθένο ένα εύρος τιμών 3,40-3,60 ευρώ/κιλό βραχυπρόθεσμα και 3,60-3,90 ευρώ/κιλό από την έναρξη της νέας περιόδου έως το τέλος του 2026. Η ανάλυσή της θεωρεί ότι μεγάλο μέρος της προσδοκίας για αυξημένη παραγωγή έχει ήδη ενσωματωθεί στη σημαντική πτώση των τιμών που σημειώθηκε μέσα στο 2026.
Επιπλέον, υπάρχουν παράγοντες που μπορούν να λειτουργήσουν αντίρροπα σε μια νέα πτώση των τιμών. Στην Ιταλία, για παράδειγμα, οι πρώτες ενδείξεις από την Απουλία δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές. Η Coldiretti εκτιμά μειώσεις παραγωγής από 20% έως και πάνω από 40% σε αρκετές σημαντικές περιοχές.
Μια μικρότερη ιταλική παραγωγή αυξάνει τις ανάγκες της χώρας για εισαγωγές, συμπεριλαμβανομένων προϊόντων από Ελλάδα και Ισπανία, γεγονός που μπορεί να στηρίξει τις τιμές.
Εκτίμηση για το Εύρος Τιμής του Ελαιοπαραγωγού
Με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, το πιθανότερο βασικό σενάριο για το ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κατά την έναρξη της συγκομιδής είναι μια τιμή περίπου 3,80 έως 4,20 ευρώ το κιλό. Αυτές οι τιμές αναμένεται να παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την περιοχή, την ποιότητα, την οξύτητα και την ποσότητα. Ένα ευρύτερο εύρος 3,60-4,40 ευρώ/κιλό θεωρείται σήμερα πιθανό, μέχρι να υπάρξουν τα πρώτα ασφαλή στοιχεία από τα ελαιοτριβεία.
Η πιθανότητα σημαντικής πτώσης κάτω από αυτή τη ζώνη θα αυξανόταν εάν η Ισπανία εμφανίσει τελικά πολύ υψηλή παραγωγή και ταυτόχρονα καλές ελαιοπεριεκτικότητες. Αντίθετα, μια παραγωγή χαμηλότερη από τις προσδοκίες, χαμηλές αποδόσεις του καρπού ή αυξημένες εισαγωγικές ανάγκες από την Ιταλία θα μπορούσαν να οδηγήσουν το ποιοτικό ελληνικό προϊόν προς ή και πάνω από τα 4,30-4,40 ευρώ.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχουν οι αποδόσεις του καρπού. Η Oleista επισημαίνει ότι η μεγάλη ποσότητα ελιάς στα δέντρα δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχα μεγάλη παραγωγή λαδιού. Οι βροχές, η υγρασία, οι θερμοκρασίες του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου, καθώς και η τελική ελαιοπεριεκτικότητα, μπορούν να μεταβάλουν αισθητά τα πραγματικά μεγέθη της σοδειάς.
Η Τιμή Ελαιολάδου ανά Λίτρο
Υπάρχει, ωστόσο, μια τεχνική λεπτομέρεια: οι συναλλαγές μεταξύ παραγωγών, συνεταιρισμών και εμπόρων γίνονται κατά κανόνα σε ευρώ ανά κιλό και όχι ανά λίτρο.
Δεδομένου ότι ένα λίτρο ελαιόλαδου ζυγίζει περίπου 0,91-0,92 κιλά, μια τιμή παραγωγού:
- 3,80 ευρώ/κιλό αντιστοιχεί περίπου σε 3,50 ευρώ το λίτρο
- 4,00 ευρώ/κιλό σε περίπου 3,65-3,70 ευρώ το λίτρο
- 4,20 ευρώ/κιλό σε περίπου 3,85 ευρώ το λίτρο
- 4,40 ευρώ/κιλό σε περίπου 4 ευρώ το λίτρο
Συνεπώς, με τα τρέχοντα δεδομένα, το βασικό σενάριο για τη φετινή σοδειά μεταφράζεται χονδρικά σε 3,50 έως 3,85 ευρώ ανά λίτρο σε επίπεδο παραγωγού. Αυτό, φυσικά, είναι πριν προστεθούν η τυποποίηση, η συσκευασία, τα μεταφορικά, τα εμπορικά περιθώρια και ο ΦΠΑ, μέχρι το προϊόν να φτάσει στο ράφι.
Το τοπίο αναμένεται να γίνει πολύ πιο καθαρό μέσα στον Οκτώβριο. Τότε θα είναι διαθέσιμη η επίσημη ισπανική πρόβλεψη, αλλά κυρίως θα αρχίσουν να εμφανίζονται οι πρώτες πραγματικές αποδόσεις στα ελαιοτριβεία. Αυτές, περισσότερο από τις σημερινές εκτιμήσεις για τον αριθμό των καρπών στα δέντρα, θα κρίνουν τελικά εάν τα περίπου 4 ευρώ θα αποτελέσουν το σημείο ισορροπίας της φετινής αγοράς.
