Στο πλαίσιο της αναθεωρημένης συμβιβαστικής πρότασης της Ιρλανδικής Προεδρίας για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, προβλέπονται περικοπές ύψους 141 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 8% της αρχικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με κύριο στόχο τη γεφύρωση των υφιστάμενων διαφορών μεταξύ των κρατών-μελών, ενόψει της επικείμενης Συνόδου Κορυφής που θα διεξαχθεί στις 15-16 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.
Διαβάστε: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Νέα έκκληση από τους ευρωβουλευτές για φιλόδοξο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό
Ο νέος προϋπολογισμός ανέρχεται στα 1,622 τρισ. ευρώ
Η πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας ορίζει τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την επταετία 2028-2034 σε περίπου 1,622 τρισ. Ευρώ (σε σταθερές τιμές του 2025). Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 1,16% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ, σε σύγκριση με το 1,26% που προέβλεπε η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
«Ελπίζω ότι θα επιτευχθεί συμφωνία μέχρι τα Χριστούγεννα», δήλωσε ο Ιρλανδός Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και ‘Αμυνας, Τόμας Μπερν, ο οποίος παρουσίασε σήμερα την αναθεωρημένη πρόταση για το ΠΔΠ. Υπογράμμισε, δε, ότι «η έγκαιρη συμφωνία είναι απαραίτητη προκειμένου οι πολίτες και η ευρωπαϊκή οικονομία να επωφεληθούν από το νέο ΠΔΠ από την 1η Ιανουαρίου 2028». Εξέφρασε, επίσης, την ελπίδα ότι η σημερινή πρόταση θα λειτουργήσει ως βάση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, με απώτερο στόχο την επίτευξη συμφωνίας από τους ηγέτες έως το τέλος του έτους.
Ο Τ. Μπερν εξήγησε ότι η Ιρλανδική Προεδρία στοχεύει στην εξισορρόπηση της χρηματοδότησης των νέων προτεραιοτήτων της ΕΕ, όπως η ανταγωνιστικότητα, η έρευνα, η καινοτομία, η ασφάλεια και η άμυνα, με τη διατήρηση των παραδοσιακών πολιτικών της ΕΕ, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής. Ταυτόχρονα, λαμβάνονται υπόψη οι δημοσιονομικοί περιορισμοί που αντιμετωπίζουν τα κράτη-μέλη. Τόνισε, επιπλέον, ότι σχεδόν όλα τα προγράμματα του νέου ΠΔΠ προβλέπουν αυξημένη χρηματοδότηση σε σύγκριση με το τρέχον ΠΔΠ, με τις αναπροσαρμογές να επικεντρώνονται στη διατήρηση των νέων πολιτικών προτεραιοτήτων, αλλά και στην προστασία των βασικών πολιτικών της ΕΕ.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Τόμας Μπερν:
- Συνοχή, γεωργία, αλιεία και αγροτικές κοινότητες: Προβλέπονται 914 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό αποτελεί αύξηση 11% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, αλλά μειωμένο κατά 3% έναντι της αρχικής πρότασης της Επιτροπής. Η Ιρλανδική Προεδρία διατηρεί τις εθνικές κατανομές όπως αναθεωρήθηκαν από την Κυπριακή Προεδρία, με σκοπό την προστασία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της πολιτικής συνοχής.
- Ανταγωνιστικότητα, ευημερία και ασφάλεια: Προβλέπονται 456 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 106% σε σύγκριση με το τρέχον ΠΔΠ και μείωση 13% έναντι της πρότασης της Επιτροπής. Το πακέτο των ευρωπαϊκών κονδυλίων για την ανταγωνιστικότητα υπερβαίνει τα 400 δισ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση των επενδύσεων, της ευρωπαϊκής οικονομίας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.
- Global Europe – εξωτερική δράση της ΕΕ: Προβλέπονται 157 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 31% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, αλλά μειωμένα κατά 17% έναντι της πρότασης της Επιτροπής. Εντός αυτού του πλαισίου, διατηρούνται τα κονδύλια ανάκαμψης και ανοικοδόμησης για την Ουκρανία, καθώς και το ποσό των 25 δισ. ευρώ που προορίζεται αποκλειστικά για ανθρωπιστική βοήθεια.
- Διοικητικές δαπάνες: Προβλέπονται 95 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 12% έναντι του τρέχοντος ΠΔΠ και μείωση 8,8% σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής.
Σχετικά με τους Ίδιους Πόρους, ο Τ. Μπερν τόνισε ότι η Ιρλανδική Προεδρία προτείνει ένα πακέτο νέων ίδιων πόρων που θα μπορούσε να αποφέρει 55 δισ. ευρώ ετησίως. Στόχος είναι η εξασφάλιση πρόσθετων εσόδων για την κάλυψη των αναγκών της ΕΕ, ενώ παράλληλα περιορίζονται οι πιέσεις στις εθνικές συνεισφορές. Στο πλαίσιο αυτό, η Προεδρία προτείνει δύο σημαντικές αλλαγές: Πρώτον, την αύξηση του ποσοστού απόδοσης στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό των εσόδων από τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) από 75% σε 90%. Δεύτερον, προτείνει τη σταδιακή εφαρμογή του ίδιου πόρου που συνδέεται με το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).
Ο Ιρλανδός υπουργός αναγνώρισε ότι η πρόταση δεν μπορεί να ικανοποιήσει πλήρως όλες τις απαιτήσεις των κρατών-μελών, υπογραμμίζοντας ότι η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει συμβιβασμούς. Τις επόμενες ημέρες, οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15 και 16 Οκτωβρίου, σε επίπεδο ηγετών.
Η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας έως το τέλος του 2026 κρίνεται αναγκαία, προκειμένου να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία το 2027 και να τεθεί σε εφαρμογή ο νέος προϋπολογισμός χωρίς διακοπή της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης από την 1η Ιανουαρίου 2028.
