Μέχρι τα τέλη Αυγούστου αναμένεται να οριστικοποιηθεί η λίστα με τα ενεργειακά έργα που θα παρουσιαστούν από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ. Η κυβέρνηση προχωρά στην ολοκλήρωση των επενδύσεων που θα λάβουν χρηματοδότηση μέσω της νέας ευρωπαϊκής ρήτρας διαφυγής. Το πρώτο ουσιαστικό βήμα έγινε με την κατάθεση του επίσημου αιτήματος από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στόχος είναι η επέκταση της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να συμπεριλάβει και έργα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.
Διαβάστε: Ρήτρα διαφυγής στην Ενέργεια: Τι σημαίνει για την Ελλάδα και ποιες επενδύσεις “ξεκλειδώνει” – Τα οφέλη για την οικονομία
Αυτή η εξέλιξη ανοίγει τον δρόμο για ένα νέο επενδυτικό πρόγραμμα, το οποίο εκτιμάται ότι θα υπερβεί το 1 δισ. ευρώ έως το 2028. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, οι επενδύσεις που θα ενεργοποιηθούν μέσω της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής υπολογίζονται σε 350-400 εκατ. ευρώ ετησίως για την περίοδο 2026-2028, διαμορφώνοντας ένα συνολικό πακέτο κοντά στο 1,1 δισ. ευρώ. Οι δαπάνες θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους, αλλά θα εξαιρεθούν από τον περιορισμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, ο οποίος ανέρχεται έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028. Ωστόσο, οι δαπάνες αυτές θα εξακολουθούν να λαμβάνονται υπόψη τόσο στο πρωτογενές αποτέλεσμα όσο και στο δημόσιο χρέος.
Η ελληνική κυβέρνηση είχε επιδιώξει ακόμη μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία κατά τις συζητήσεις με τις Βρυξέλλες, εκτιμώντας ότι θα μπορούσε να εξασφαλίσει δημοσιονομικό χώρο περίπου 1,5 δισ. ευρώ για την ίδια χρονική περίοδο. Αν και η τελική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα, παρέχει τη δυνατότητα υλοποίησης σημαντικών έργων χωρίς να επιβαρυνθεί το ανώτατο όριο δαπανών που καθορίζει το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας.
Η νέα δυνατότητα προέκυψε από τη διεύρυνση του σκοπού της εθνικής ρήτρας διαφυγής, η οποία μέχρι σήμερα κάλυπτε αποκλειστικά δαπάνες για την άμυνα. Πλέον, επεκτείνεται σε μέτρα που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, προσφέροντας στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ευχέρεια για κρίσιμες ενεργειακές επενδύσεις.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι επενδύσεις που θα ενταχθούν στη ρήτρα θα εστιάζουν σε έργα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων, καθώς και σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές που συμβάλλουν στην ασφάλεια και την ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος της χώρας. Η ακριβής εξειδίκευση των έργων θα καθοριστεί το επόμενο διάστημα σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι μέχρι το τέλος Αυγούστου θα έχει ολοκληρωθεί η επιλογή των έργων που θα αποτελέσουν το ενεργειακό τμήμα των κυβερνητικών ανακοινώσεων στη ΔΕΘ. Πρόκειται κυρίως για ώριμες παρεμβάσεις, με στόχο την άμεση υλοποίησή τους και την επίτευξη ισχυρού αναπτυξιακού αποτυπώματος, ενισχύοντας παράλληλα την ενεργειακή ασφάλεια και τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών.
Για το οικονομικό επιτελείο, η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής λειτουργεί ως ένα επιπλέον εργαλείο χρηματοδότησης, συμπληρωματικό προς το ΕΣΠΑ, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης μειώνει τη συμβολή του. Σκοπός είναι η επιτάχυνση επενδύσεων που θα οδηγήσουν σε μείωση του ενεργειακού κόστους και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
