Νέα «βροχή» πληρωμών αναδρομικών ύψους 5.500 έως 13.500 ευρώ αναμένεται να λάβουν μέσα στο δίμηνο Αυγούστου-Σεπτεμβρίου περίπου 400.000 συνταξιούχοι από τον ΕΦΚΑ. Οι πληρωμές αυτές αφορούν τόσο την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων για περικοπές σε επικουρικές συντάξεις και δώρα, όσο και επανυπολογισμούς συντάξεων. Συνολικά, πάνω από 350.000 συνταξιούχοι βρίσκονται σε διάφορα στάδια της διαδικασίας, με τα ποσά των επιστροφών (συμπεριλαμβανομένων των τόκων) να φτάνουν έως και 7.500 ευρώ μεικτά. Παράλληλα, ένα δεύτερο κύμα αναδρομικών αφορά περίπου 50.000 συνταξιούχους, οι οποίοι μπορούν να λάβουν ποσά έως και 13.500 ευρώ, λόγω επανυπολογισμού των συντάξεών τους με αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης.
Αναλυτικά:
Η εικόνα στον e-ΕΦΚΑ διαμορφώνεται ως εξής για τρεις βασικές κατηγορίες συνταξιούχων:
- Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει περίπου 20.000 συνταξιούχους που έχουν ήδη λάβει αναδρομικά. Οι πληρωμές αυτές αφορούν κυρίως δικαστικές αποφάσεις που εκδόθηκαν και καθαρογραφήθηκαν πρόσφατα, επιδικάζοντας επιστροφές για περικοπές σε επικουρικές συντάξεις και δώρα.
- Η δεύτερη κατηγορία αφορά περίπου 150.000 συνταξιούχους. Οι αγωγές τους έχουν εκδικαστεί, αλλά οι αποφάσεις δεν έχουν ακόμη καθαρογραφεί και κοινοποιηθεί στον e-ΕΦΚΑ. Από τη στιγμή της κοινοποίησης, η διαδικασία πληρωμής των αναδρομικών εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί εντός περίπου τριών μηνών.
- Η τρίτη και μεγαλύτερη κατηγορία περιλαμβάνει περίπου 200.000 συνταξιούχους, των οποίων οι αγωγές δεν έχουν ακόμη εκδικαστεί. Για αυτούς, η αναμονή αναμένεται να είναι μεγαλύτερη, με τις πρώτες πληρωμές να μετατίθενται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, για το 2027.
Οι προσφυγές των συνταξιούχων έχουν γίνει κυρίως μέσω ομαδικών αγωγών, με περίπου 50 άτομα ανά αγωγή. Έτσι, οι 200.000 συνταξιούχοι που αναμένουν την εκδίκαση των υποθέσεών τους αντιστοιχούν σε περίπου 4.000 ομαδικές αγωγές. Οι 150.000 συνταξιούχοι των οποίων οι υποθέσεις έχουν εκδικαστεί, αλλά αναμένουν την καθαρογραφή των αποφάσεων, περιλαμβάνονται σε περίπου 3.000 ομαδικές αγωγές.
Τα αναδρομικά αφορούν το 11μηνο από 10 Ιουνίου 2015 έως 12 Μαΐου 2016, την περίοδο από τη δημοσίευση της πρώτης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκρινε παράνομες τις περικοπές των νόμων 4051 και 4093 του 2012 έως τη δημοσίευση του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016). Τα ποσά διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το Ταμείο και το ύψος της σύνταξης. Ενδεικτικά, χωρίς τους τόκους:
- ΙΚΑ: από 410 έως 2.372 ευρώ.
- ΔΕΚΟ και τράπεζες: από 1.111 έως 4.004 ευρώ.
- Δημόσιο: από 727 έως 2.820 ευρώ.
- Λοιπά επικουρικά Ταμεία: από 668 έως 2.399 ευρώ.
- ΝΑΤ: από 503 έως 1.985 ευρώ.
Ξεχωριστό ζήτημα είναι η τύχη περίπου 800.000 συνταξιούχων που δεν προσέφυγαν στα δικαστήρια. Για αυτούς δεν υπάρχει επί του παρόντος αντίστοιχη διαδικασία δικαστικής διεκδίκησης, ωστόσο τίθεται ζήτημα ίσης μεταχείρισης. Μια πιθανή λύση θα μπορούσε να είναι η καταβολή ενός εφάπαξ ποσού, της τάξης των 600-700 ευρώ, ως μερική αποκατάσταση των περικοπών του επίμαχου 11μήνου.
Ανοιχτό παραμένει και το μέτωπο των αναδρομικών από τα δώρα της κύριας σύνταξης για τους συνταξιούχους του Δημοσίου. Καθοριστική αναμένεται να είναι η στάση του Ελεγκτικού Συνεδρίου μετά την απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ), η οποία επαναβεβαιώνει την κρίση για τις αντισυνταγματικές περικοπές συντάξεων και δώρων κατά την περίοδο Ιουνίου 2015-Μαΐου 2016. Το βασικό ερώτημα είναι αν η επιστροφή του δώρου, ύψους έως 800 ευρώ, θα αφορά όλους τους συνταξιούχους του Δημοσίου ή μόνο όσους έχουν ασκήσει προσφυγές.
Στην περίπτωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), τα αναδρομικά για την επιστροφή της κράτησης, η οποία κρίθηκε αντισυνταγματική για 23 μήνες, καταβάλλονται σε όσους έχουν προσφύγει δικαστικά. Οι επιστροφές από την ΕΑΣ μπορούν να φτάσουν έως και 8.556 ευρώ, ενώ εκτιμάται ότι παραμένουν σε εκκρεμότητα περίπου 10.000 αγωγές συνταξιούχων του Δημοσίου, κυρίως από ειδικά μισθολόγια.
Δεύτερο “κύμα” πληρωμών με τα δικαστικά αναδρομικά
Παράλληλα με τα δικαστικά αναδρομικά, έρχεται και δεύτερο κύμα πληρωμών για περίπου 50.000 συνταξιούχους. Οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι μπορούν να δικαιούνται αναδρομικά έως και 13.500 ευρώ, καθώς συνταξιοδοτήθηκαν μετά τον Μάιο του 2016 και έχουν περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης. Οι πληρωμές αναμένεται να ξεκινήσουν σταδιακά από τα τέλη Σεπτεμβρίου και να συνεχιστούν τους επόμενους μήνες, καθώς ολοκληρώνονται οι επανυπολογισμοί. Πρόκειται για ασφαλισμένους του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, αλλά και για αυτοαπασχολούμενους που στη συνέχεια ασφαλίστηκαν σε Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.
Εκκρεμότητες
Περίπου 10.000 συνταξιούχοι που αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016 παραμένουν σε εκκρεμότητα, χωρίς σε αρκετές περιπτώσεις να γνωρίζουν ότι δικαιούνται μεγαλύτερη σύνταξη και αναδρομικά. Παρότι έχουν περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης και καλύπτονται από τις διατάξεις του νόμου 4670/2020, δεν έχει ολοκληρωθεί ο απαραίτητος επανυπολογισμός. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχει καταβληθεί μέρος των αναδρομικών, χωρίς όμως η αντίστοιχη αύξηση να έχει ενσωματωθεί στη μηνιαία σύνταξη. Σε άλλες έχει αποτυπωθεί η προσαύξηση στη σύνταξη, αλλά εκκρεμεί η καταβολή των αναδρομικών. Οι πιο δύσκολες περιπτώσεις αφορούν ασφαλισμένους με βαρέα ένσημα, διαδοχική, διπλή ή παράλληλη ασφάλιση. Με βάση τον νόμο Βρούτση, οι συνταξιούχοι με περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης δικαιούνται βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης. Για 31 έτη η προσαύξηση στην ανταποδοτική σύνταξη φτάνει το 1,08%, ενώ για 40 έτη ανέρχεται σε 7,2%.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Απογευματινή».
