Στην επιχειρηματική πρωτοβουλία για τον Κάθετο Διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου, στον ρόλο της Τουρκίας, στις επιδιώξεις των αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών, καθώς επίσης και στην Αμερικανίδα πρώην πρέσβειρα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος και CEO του AKTOR και της Atlantic See LNG, Αλέξανδρος Εξάρχου.
Εξάρχου: Ο Κάθετος Διάδρομος, τα εμπόδια και ο ρόλος της Τουρκίας
Όπως είπε ο Αλέξανδρος Εξάρχου σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Direct» του protothema, υπάρχουν επιχειρηματικά συμφέροντα που δεν επιθυμούν την προώθηση του εγχειρήματος του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις συμφωνίες με την Αλβανία και τη Βοσνία, στις συζητήσεις με Ρουμανία, Βουλγαρία και Ουκρανία, καθώς και στη σημασία των ελληνικών υποδομών για τη μεταφορά του αμερικανικού φυσικού αερίου. Επιπροσθέτως, αναφέρθηκε στη συνεργασία με τη Venture Global και στις προοπτικές του Κάθετου Διαδρόμου, συνδέοντας την ανάπτυξή του με τη σταδιακή απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου, ακόμα, αναφέρθηκε στα δημοσιεύματα της Wall Street Journal για την Αμερικανίδα πρώην πρέσβειρα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και τον Χρήστο Μαραφάτσο, αποδίδοντας πολιτικές και επιχειρηματικές σκοπιμότητες στον τρόπο παρουσίασης των γεγονότων. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι πρωτοβουλίες για τον Κάθετο Διάδρομο είχαν ξεκινήσει πριν από την άφιξη της Γκίλφοϊλ στην Αθήνα, ενώ υπογράμμισε ότι όλες οι επαφές πραγματοποιήθηκαν με διαφάνεια και με τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Τήρησα όλες τις διαδικασίες, σχέσεις ύποπτες δεν γίνονται δημόσια».
Μάλιστα, επισήμανε ότι η εμπλοκή του στο εγχείρημα του Κάθετου Διαδρόμου προηγήθηκε τόσο του διορισμού όσο και της άφιξης της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα, καθώς όπως σημείωσε: «Εγώ τη γνώρισα την πρώτη ημέρα που ήρθε. Δεν την είχα ξαναδεί». Διευκρίνισε δε ότι οι αρχικές επαφές για το έργο είχαν πραγματοποιηθεί με την αμερικανική κυβέρνηση, χωρίς τη συμμετοχή της πρέσβειρας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κ. Γκίλφοϊλ διαδραμάτισε στη συνέχεια ενεργό ρόλο στην προώθηση της αμερικανικής πλευράς της συμφωνίας, συμβάλλοντας στην ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με τη Venture Global για την εικοσαετή σύμβαση προμήθειας LNG. Παράλληλα, υποστήριξε στην Ουάσιγκτον τη σημασία των μακροχρόνιων δεσμεύσεων για την εξασφάλιση αμερικανικού φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά.
“Όλα έγιναν στο φως της δημοσιότητας”
Αναφερόμενος στο ταξίδι της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στο Νταβός με το ιδιωτικό του αεροσκάφος, ο κ. Εξάρχου διαβεβαίωσε ότι από τη δική του πλευρά τηρήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες, ενώ σχετικά με τις υποχρεώσεις δήλωσης του ταξιδιού από την ίδια προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, διευκρίνισε ότι δεν έχει προσωπική γνώση, αλλά αποδέχεται τη διαβεβαίωσή της ότι ανταποκρίθηκε στις σχετικές υποχρεώσεις.
Όπως είπε, οι συναντήσεις τους στο εξωτερικό είχαν ως αντικείμενο τον Κάθετο Διάδρομο και πραγματοποιήθηκαν δημόσια τονίζοντας ότι «Όλα έγιναν στο φως της δημοσιότητας». Εξήγησε ότι η προβολή των επαφών και των υπογραφών αποτελούσε επιδίωξη και της αμερικανικής πλευράς, στο πλαίσιο της στρατηγικής προώθησης του έργου.
Σε ό,τι αφορά τον Χρήστο Μαραφάτσο, ο επικεφαλής της AKTOR διευκρίνισε ότι ο όμιλος συνεργάζεται με τρεις λομπίστες στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο νόμιμων και δηλωμένων επαγγελματικών σχέσεων, με βασικό στόχο την προσέλκυση αμερικανικών επενδυτικών κεφαλαίων. Όπως εξήγησε, η επιλογή περισσότερων συνεργατών αποσκοπεί στη διεύρυνση των επαφών του ομίλου με επενδυτικούς και επιχειρηματικούς κύκλους στις ΗΠΑ. Για τη συμβολή του κ. Μαραφάτσου στον Κάθετο Διάδρομο, ανέφερε ότι, παρότι είχαν συζητήσει το συγκεκριμένο εγχείρημα, η επιχειρηματική πρωτοβουλία είχε ήδη δρομολογηθεί ανεξάρτητα από τη συνεργασία τους. Μάλιστα, ξεκαθάρισε ότι το έργο θα είχε προχωρήσει «με ή χωρίς εκείνον».
Επιπροσθέτως, ο κ. Εξάρχου εξέφρασε την ενόχλησή του για τον τρόπο με τον οποίο το δημοσίευμα της Wall Street Journal παρουσίασε τη σχέση του κ. Μαραφάτσου με την AKTOR, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ανεξάρτητο επαγγελματία με περισσότερους πελάτες και όχι για αποκλειστικό συνεργάτη του ομίλου.
Έμφαση έδωσε και στη σαφή διάκριση μεταξύ της AKTOR και της Atlantic SEE LNG, επισημαίνοντας ότι η πρώτη δεν δραστηριοποιείται απευθείας στην εμπορία υγροποιημένου φυσικού αερίου, αλλά συμμετέχει στην Atlantic SEE LNG, η οποία αποτελεί το εταιρικό σχήμα που συνάπτει τις σχετικές εμπορικές συμφωνίες. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι υπέγραψε τις συμφωνίες για το αμερικανικό LNG με την ιδιότητα του διευθύνοντος συμβούλου της Atlantic SEE LNG και όχι της AKTOR.
Πολιτική στόχευση το δημοσίευμα της WSJ
Ο κ. Εξάρχου απέδωσε πολιτική στόχευση στο δημοσίευμα της Wall Street Journal, χαρακτηρίζοντάς το «χτύπημα κατά των Ρεπουμπλικανών ενόψει εκλογών». Υποστήριξε επίσης ότι ανταγωνιστικά επιχειρηματικά συμφέροντα συνέβαλαν στη δημιουργία της εικόνας που παρουσιάστηκε. Η αναφορά στην AKTOR αντί της Atlantic SEE LNG, κατά την εκτίμησή του εξυπηρετούσε περισσότερο αυτό το αφήγημα. Σημείωσε, πάντως, ότι ακόμη και τα δημοσιεύματα δεν χαρακτήρισαν παράνομες τις επίμαχες σχέσεις και δραστηριότητες.
Ερωτηθείς ποιοι δεν επιθυμούν να προχωρήσει ο Κάθετος Διάδρομος, αναφέρθηκε σε ανταγωνιστές της Venture Global στις ΗΠΑ, αλλά και σε προμηθευτές που θα προτιμούσαν διαφορετική χώρα ως δίοδο μεταφοράς του φυσικού αερίου. Στο πλαίσιο αυτό έθεσε και τον ρόλο της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεσμεύεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο, κάτι που δεν ισχύει με τον ίδιο τρόπο για την Τουρκία.
Μάλιστα, όπως εκτιμά, ο θόρυβος είχε και ένα αποτέλεσμα υπέρ του εγχειρήματος: επιβεβαιώθηκε από τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών η αποφασιστικότητα να προχωρήσει ο Κάθετος Διάδρομος. Πρόσθεσε ότι η αποχώρηση της κ. Γκίλφοϊλ από την πρεσβεία δεν επηρεάζει την πορεία των συμφωνιών.
Πώς ξεκίνησε η συμφωνία για το αμερικανικό LNG
Περιγράφοντας την επιχειρηματική πρωτοβουλία, ο κ. Εξάρχου εξήγησε ότι η δραστηριότητα της Atlantic SEE LNG αφορά την αγορά και διάθεση αμερικανικού LNG, αξιοποιώντας τις υφιστάμενες υποδομές. Η ιδέα, όπως είπε, γεννήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, με αφετηρία τις επαφές που ακολούθησαν την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Νταγκ Μπέργκαμ και την εκτίμηση ότι η απαγόρευση του ρωσικού αερίου θα δημιουργούσε σημαντικές ανάγκες στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το κρίσιμο ζήτημα ήταν η εξασφάλιση μακροχρόνιων δεσμεύσεων. Οι αμερικανικές εταιρείες χρειάζονταν συμβάσεις μεγάλης διάρκειας για να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη των υποδομών τους, ενώ στην Ευρώπη υπήρχε επιφυλακτικότητα απέναντι σε τέτοιες συμφωνίες, ιδιαίτερα όταν το αμερικανικό LNG ήταν ακριβότερο από το ρωσικό αέριο αγωγού.
Ο κ. Εξάρχου ανέφερε ότι προσέγγισε τη ΔΕΠΑ, θεωρώντας πως μια κρατική εταιρεία με τη δική της εμπειρία θα ήταν ο καταλληλότερος εταίρος. Η πρώτη συμφωνία προμήθειας, όπως σημείωσε, αρχίζει το 2030 και ολοκληρώνεται το 2050. Εκτίμησε ακόμη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τώρα ένα σταθερό μερίδιο στις μελλοντικές ευρωπαϊκές εισαγωγές, μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων, ακόμη και εάν κάποια στιγμή αρθούν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Οι συμφωνίες με Αλβανία και Βοσνία
Κατά τον κ. Εξάρχου, η Atlantic SEE LNG έχει συμφωνίες με την Αλβανία και τη Βοσνία και έχει εξασφαλίσει τη διάθεση των ποσοτήτων που έχει αναλάβει να αγοράσει. Διευκρίνισε ότι δεν δραστηριοποιείται στην ελληνική αγορά και ότι το ελληνικό Δημόσιο δεν έχει αγοράσει ποσότητες ούτε έχει αναλάβει σχετική δέσμευση.
Ειδικά για την Αλβανία, χαρακτήρισε τη συμφωνία «απολύτως δεσμευτική», χωρίς προϋποθέσεις ως προς την ισχύ της. Όπως εξήγησε, η πρόβλεψη που τελεί υπό προϋπόθεση αφορά την εγγύηση του αλβανικού Δημοσίου για την κρατική εταιρεία. Για τη Ρουμανία ανέφερε ότι έχει εκδηλωθεί πρόθεση συνεργασίας και ότι οι συζητήσεις θα επανέλθουν όταν υπάρξουν οι κατάλληλες κυβερνητικές συνθήκες. Αναφέρθηκε επίσης σε συζητήσεις με τη Βουλγαρία και την Ουκρανία.
Όσον αφορά τις υποδομές, έκρινε επαρκείς τη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη, ενώ συνέδεσε την περαιτέρω ανάπτυξη του εγχειρήματος με τη συνεργασία με τη Motor Oil για τη Διώρυγα Gas στην Κόρινθο.
Η ενεργειακή κρίση και οι αιχμές για την Ευρώπη
Ο κ. Εξάρχου προειδοποίησε για δύσκολες συνθήκες στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας τον χειμώνα, εκτιμώντας ότι η Ευρώπη καθυστέρησε να διασφαλίσει τις αναγκαίες ποσότητες φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι περιορισμένες επιλογές προμήθειας και ο ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα φορτία διατηρούν τις τιμές ψηλά, χωρίς να διαφαίνεται εύκολα η αποκλιμάκωσή τους. Σε συνδυασμό με το ακριβό πετρέλαιο, προειδοποίησε ότι μπορεί να ενισχυθούν οι πληθωριστικές πιέσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Αντιπαρέβαλε τη σημερινή εικόνα με τη συμφωνία που είχε συναφθεί πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, σημειώνοντας ότι οι τιμές που τότε θεωρούνταν υψηλές είναι πλέον τιμές τις οποίες πολλοί θα ήθελαν να είχαν εξασφαλίσει. Υποστήριξε ότι η ΕΕ θα αναγκαστεί να αγοράσει ποσότητες με υψηλό κόστος και ζήτησε κοινή ευρωπαϊκή αντιμετώπιση, ακόμη και με χρηματοδοτικά εργαλεία όπως ένα ευρωομόλογο, ώστε να μη μετακυλιστεί στους πολίτες το κόστος της καθυστέρησης.
Όπως είπε: «Δεν αντιμετωπίζεται με ποδήλατα και κλειστά φώτα», χαρακτηρίζοντας ανεπαρκή μια προσέγγιση που περιορίζεται σε τέτοιες παρεμβάσεις. Στο ίδιο πλαίσιο αξιολόγησε θετικά τις σχετικές παρεμβάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη προς τους Ευρωπαίους εταίρους.
Αναγκαία η πολιτική σταθερότητα
Σχετικά με την ελληνική οικονομία, ο κ. Εξάρχου υποστήριξε ότι η χώρα απολαμβάνει τους καρπούς των προσπαθειών των τελευταίων επτά ετών. Όπως ανέφερε, σημαντικά αμερικανικά κεφάλαια ενδιαφέρονταν και εξακολουθούν να ενδιαφέρονται να επενδύσουν στην Ελλάδα, ενώ μέχρι τα τέλη Ιουλίου διαπίστωνε ιδιαίτερα ισχυρή ζήτηση από ξένους επενδυτές.
Εξέφρασε, ωστόσο, ανησυχία για τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων και ειδικότερα για τη Γαλλία, την οποία χαρακτήρισε «ασθενή». Εκτίμησε ότι η άνοδος του κόστους δανεισμού, σε συνδυασμό με τις ενεργειακές πιέσεις, μπορεί να ανακόψει την ανάπτυξη και υπογράμμισε ότι απαιτούνται απαντήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.Όπως είπε, το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό και η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση, αλλά δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από τις εξελίξεις στην ευρωζώνη.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην πολιτική σταθερότητα, αναφέροντας ότι στα επενδυτικά roadshows δέχεται ερωτήσεις για τις προοπτικές κυβερνησιμότητας. «Θα είναι κρίμα αν εξαιτίας πολιτικής αδυναμίας για σταθερή κυβέρνηση χάσουμε όσα πετύχαμε», σημείωσε.
Η συνεργασία με τη Motor Oil
Κλείνοντας, ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε στις συμφωνίες με τη Motor Oil για τις εταιρείες ΘΑΛΗΣ και ΗΛΕΚΤΩΡ, στους τομείς διαχείρισης απορριμμάτων και νερού, καθώς και στη συνεργασία για τη Διώρυγα Gas και το FSRU στην Κόρινθο. Η συγκεκριμένη υποδομή, όπως ανέφερε, μπορεί να συμβάλει στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ στόχος είναι η ολοκλήρωση της σχετικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του έτους.
