Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχωρά στη δημιουργία ενός πιο αυστηρού ηλεκτρονικού συστήματος ιχνηλάτησης για το γάλα και το κρέας, καλύπτοντας όλη την αλυσίδα από την παραγωγή έως τη διάθεση στην αγορά. Στόχος είναι η αποτελεσματική αντιμετώπιση των φαινομένων «ελληνοποίησης» προϊόντων και της παραπλανητικής επισήμανσης, που παρουσιάζουν ως ελληνικά προϊόντα, ενώ έχουν παραχθεί με εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Η σχετική πρωτοβουλία βρίσκεται ήδη σε στάδιο διαβούλευσης, με έμφαση αρχικά στα ευπαθή προϊόντα και, ειδικότερα, στην τιμολόγηση του γάλακτος σε σκόνη. Το ζήτημα, όπως επιβεβαίωσε ο κ. Χρήστος Τσοπάνος, πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, συζητήθηκε σε πρόσφατη συνάντηση με την ΑΑΔΕ.
Στο «μικροσκόπιο» της ΑΑΔΕ: Ολοκληρωμένος έλεγχος γάλακτος και κρέατος, από τον στάβλο στο ράφι
Ο σχεδιασμός επικεντρώνεται στη δημιουργία μιας αδιάλειπτης ηλεκτρονικής αλυσίδας καταγραφής, που θα καλύπτει κάθε στάδιο: από την παραγωγή της πρώτης ύλης, τη μεταποίηση, μέχρι την παραγωγή του τελικού προϊόντος. Σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2», το οποίο, σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, δεν έχει ακόμα τεθεί σε πλήρη λειτουργία. Η φιλοσοφία του νέου μηχανισμού είναι η ηλεκτρονική καταγραφή της διακίνησης κάθε πρώτης ύλης και η επακόλουθη διασταύρωση με τις ποσότητες που δηλώνει κάθε μεταποιητική μονάδα ότι παράγει και διαθέτει στην αγορά.
Όπως εξήγησε ο κ. Τσοπάνος, μέσω των σχετικών παραστατικών θα είναι εφικτός ο έλεγχος της ποσότητας γάλακτος που εισέρχεται σε μια μονάδα σε σχέση με τις ποσότητες τελικών προϊόντων, όπως γάλα και γιαούρτι, που εξέρχονται από αυτή.
Ηλεκτρονικό «αποτύπωμα» για κάθε ποσότητα
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία ενός ηλεκτρονικού «αποτυπώματος» για όλα τα προϊόντα που διακινούνται. «Όλα τα προϊόντα που θα φεύγουν από τον παραγωγό θα φέρουν ηλεκτρονικό barcode, θα καταχωρούνται σε βάση δεδομένων και θα γίνεται σύγκριση με τα προϊόντα που παρήγαγε η μεταποιητική μονάδα σε σχέση με την ποσότητα ελληνικού γάλακτος που εισήγαγε», ανέφερε.
Ο στόχος είναι η σαφής διάκριση μεταξύ ελληνικής και εισαγόμενης πρώτης ύλης, ώστε το ελληνικό γάλα να επισημαίνεται ως τέτοιο και το εισαγόμενο να φέρει την αντίστοιχη ένδειξη προέλευσης.
Αντίστοιχο σύστημα εξετάζεται και για το κρέας
Η ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας επεκτείνεται και στον τομέα του κρέατος. Στη συζήτηση με την ΑΑΔΕ, όπως αναφέρθηκε από τον κ. Τσοπάνο, τονίστηκε η ανάγκη ενίσχυσης των ελέγχων στην προέλευση του κρέατος, από την εισαγωγή μέχρι τη διάθεσή του στη λιανική.
Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στη χώρα είναι εισαγόμενο. Σε αυτό το πλαίσιο, η δυνατότητα ηλεκτρονικής παρακολούθησης της διαδρομής του προϊόντος αποτελεί ένα κρίσιμο εργαλείο για τον έλεγχο των προϊόντων που πωλούνται ως ελληνικά.
Στόχος η ολοκλήρωση της φόρμας σε 40 ημέρες
Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, η ΑΑΔΕ έχει θέσει χρονοδιάγραμμα 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας δήλωσης των σχετικών στοιχείων, με σκοπό να είναι έτοιμη πριν από τα Χριστούγεννα. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια για πιο εντατική παρακολούθηση της αγοράς και καλύτερη διασταύρωση των στοιχείων που αφορούν την παραγωγή, τη διακίνηση και τη μεταποίηση των αγροδιατροφικών προϊόντων.
Μειωμένη η παραγωγή πρόβειου γάλακτος
Οι αυστηρότεροι έλεγχοι έρχονται σε μια περίοδο όπου η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος σημειώνει πτώση, ενώ η ζήτηση παραμένει υψηλή. Ο κ. Τσοπάνος ανέφερε ότι κατά το επτάμηνο του τρέχοντος έτους, η παραγωγή πρόβειου γάλακτος ανήλθε σε 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Η μειωμένη προσφορά έχει ήδη επηρεάσει και την τιμή παραγωγού, φτάνοντας περίπου στα 1,90 ευρώ το κιλό, όπως ανέφερε σε συνάντηση με δημοσιογράφους.
Προς τα 15-16 ευρώ η φέτα στη χονδρική;
Η αύξηση της τιμής της πρώτης ύλης μετακυλίεται στο κόστος παραγωγής της φέτας, καθώς το πρόβειο γάλα αποτελεί βασικό παράγοντα διαμόρφωσης του κόστους. Εκτιμάται ότι, εφόσον η τιμή παραγωγού παραμείνει στα τρέχοντα επίπεδα, η τιμή της φέτας θα μπορούσε να φτάσει τα 15-16 ευρώ το κιλό ακόμη και στη χονδρική, από 12-13 ευρώ που είναι σήμερα. Οι υψηλότερες τιμές οδηγούν μέρος της ζήτησης σε φθηνότερα λευκά τυριά.
Δύσκολη και χρονοβόρα η ανασύσταση των κοπαδιών
Η αύξηση της εγχώριας παραγωγής πρόβειου γάλακτος απαιτεί χρόνο, καθώς η ανασύσταση των κοπαδιών, είτε μέσω αύξησης των αρνιών είτε μέσω εισαγωγής ζώων, είναι μια μακροχρόνια διαδικασία. Επιπλέον, η ενίσχυση του ζωικού κεφαλαίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις φυλές και τα χαρακτηριστικά της παραγωγής γάλακτος για φέτα.
Στο επίκεντρο και οι ζωονόσοι
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αντιμετώπιση των ζωονόσων. Ο κ. Τσοπάνος επεσήμανε ότι η επιλογή του εμβολιασμού θα μπορούσε να δημιουργήσει ζητήματα για το καθεστώς της φέτας. Για το λόγο αυτό, τονίζεται η κρισιμότητα της αποτελεσματικής εφαρμογής των μέτρων πρόληψης, επιτήρησης και ελέγχου.
Ανακατατάξεις στη βιομηχανία μετά το 2029
Σχετικά με τις προοπτικές του κλάδου, ο κ. Τσοπάνος εκτίμησε ότι μετά το 2029 η βιομηχανία τροφίμων αναμένεται να εισέλθει σε περίοδο σημαντικών ανακατατάξεων. Μέχρι τότε, αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι περισσότερες επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, διαμορφώνοντας νέα δεδομένα στον ανταγωνισμό και στη λειτουργία της αγοράς τροφίμων.
