Από την 1η Οκτωβρίου 2026, τίθεται σε ισχύ νέα ρύθμιση που προβλέπει ότι οι εγκύκλιοι των φορέων του Δημοσίου, εφόσον δεν αναρτώνται στις επίσημες ιστοσελίδες των υπηρεσιών που τις εκδίδουν, δεν θα έχουν καμία ισχύ. Η υποχρεωτική δημοσιοποίηση των εγκυκλίων αποτελεί μία από τις βασικές προβλέψεις του νόμου 5293/2026 «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», ο οποίος εισηγήθηκε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.
Διαβάστε: Κωστής Χατζηδάκης: Στον κάλαθο των αχρήστων οι αμφισβητήσεις για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου
Για την ορθή εφαρμογή της εν λόγω διάταξης, το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ήδη εκδώσει σχετική εγκύκλιο, υπογεγραμμένη από τον γενικό γραμματέα Ιωάννη Φουστανάκη, η οποία καθορίζει τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσουν οι δημόσιοι φορείς. Με τη νέα αυτή ρύθμιση, η ανάρτηση των εγκυκλίων στις ιστοσελίδες των αρμόδιων φορέων παύει να είναι απλή πρακτική διαφάνειας και μετατρέπεται σε απαραίτητη προϋπόθεση για την εγκυρότητά τους.
Σχετικά με το θέμα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, προέβη στην ακόλουθη δήλωση: «Η υποχρεωτική ανάρτηση των εγκυκλίων στις ιστοσελίδες των φορέων του Δημοσίου, που τις εκδίδουν, συνιστά ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της διαφάνειας, με απώτερο στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και των επιχειρήσεων από το κράτος.
Επί δεκαετίες, ο τρόπος εφαρμογής του νόμου στην πράξη καθοριζόταν σε μεγάλο βαθμό από εγκυκλίους που ο πολίτης αδυνατούσε να εντοπίσει. Χιλιάδες εγκύκλιες οδηγίες, κάποιες σε ισχύ και άλλες σιωπηρά καταργημένες από μεταγενέστερες τροποποιήσεις της νομοθεσίας, παρέμεναν διάσπαρτες στα αρχεία των υπηρεσιών. Ως αποτέλεσμα, ο πολίτης και η επιχείρηση δεν μπορούσαν να γνωρίζουν με βάση ποιες οδηγίες κρίνονται τα αιτήματά τους, ενώ συχνά ούτε ο ίδιος ο υπάλληλος ήταν σε θέση να βεβαιωθεί ποια οδηγία εξακολουθούσε να ισχύει.
Τώρα, θέτουμε έναν απλό και απόλυτο κανόνα: ό,τι δεν αναρτάται, δεν ισχύει! Έχοντας παράλληλα ορίσει προθεσμία έως τις 30 Σεπτεμβρίου, ώστε η Διοίκηση να οργανώσει το υλικό της και να το κωδικοποιήσει σε ενιαία κείμενα. Από την 1η Οκτωβρίου, όσες εγκύκλιοι δεν έχουν αναρτηθεί, παύουν να ισχύουν. Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Υπουργείο Εσωτερικών και τις αρμόδιες υπηρεσίες του για την εγκύκλιο που εξέδωσαν σε συνεργασία με την αντιπροεδρία της κυβέρνησης. Αυτό ακριβώς σημαίνει ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη, ένα κράτος που δεν κρατά κρυφούς τους κανόνες του και διευκολύνει τον πολίτη στην κατανόησή τους».
Παράλληλα, σχετικό δελτίο Τύπου της αντιπροεδρίας της κυβέρνησης υπενθυμίζει τις διατάξεις του νόμου Χατζηδάκη (ν. 5293/2026). Μέχρι σήμερα, μια εγκύκλιος θεωρούνταν σε ισχύ από τη στιγμή της ανάρτησής της στη «Διαύγεια». Από εδώ και στο εξής, αυτό δεν αρκεί. Κάθε εγκύκλιος πρέπει να αναρτάται άμεσα και στην ιστοσελίδα της υπηρεσίας που την εκδίδει. Εάν απουσιάζει έστω και μία από τις δύο αναρτήσεις, η εγκύκλιος καθίσταται άκυρη και δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα.
Ωστόσο, δεν αρκεί μόνο η ανάρτηση. Ο νόμος απαιτεί από κάθε υπηρεσία δύο βασικά πράγματα: Πρώτον, να κατηγοριοποιεί τις εγκυκλίους της θεματικά, ώστε ο πολίτης να μπορεί άμεσα να εντοπίζει αυτές που τον αφορούν. Δεύτερον, να δηλώνει σαφώς ποιες εγκύκλιοι ή ποια σημεία τους έχουν παύσει να ισχύουν λόγω μεταβολών στη νομοθεσία. Την ευθύνη του συντονισμού φέρει η υπηρεσία που είναι αρμόδια για τη διοικητική υποστήριξη κάθε φορέα.
Η υποχρέωση αυτή δεν περιορίζεται στον στενό κρατικό μηχανισμό. Δεσμεύει όλους τους φορείς που ασκούν δημόσια εξουσία, ανεξαρτήτως της νομικής τους μορφής. Αυτό περιλαμβάνει τα υπουργεία, τις αποκεντρωμένες διοικήσεις, τους δήμους και τις περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, καθώς και τις ανεξάρτητες Αρχές.
Η προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου 2026
Ο νόμος παρέχει στις υπηρεσίες το απαραίτητο χρονικό διάστημα για την προσαρμογή τους. Οι παλαιές εγκύκλιοι, όσες ήταν σε ισχύ κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, θα συνεχίσουν να ισχύουν έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, χωρίς να απαιτείται η ανάρτησή τους στην ιστοσελίδα του φορέα. Ωστόσο, από την 1η Οκτωβρίου 2026, οποιαδήποτε εγκύκλιος δεν έχει αναρτηθεί παύει αυτόματα να ισχύει, χωρίς να απαιτείται καμία περαιτέρω ενέργεια ή να επιτρέπεται κάποια εξαίρεση.
Τι ζητά η εγκύκλιος από τις υπηρεσίες
Η εγκύκλιος απευθύνεται σε όλα τα υπουργεία, τις γενικές και ειδικές γραμματείες, τις αποκεντρωμένες διοικήσεις, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού, τις ανεξάρτητες Αρχές και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Περιλαμβάνει ρητή πρόβλεψη για κοινοποίηση στα εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου. Πέρα από την υπενθύμιση των προθεσμιών, παρέχει δύο πρακτικές κατευθύνσεις:
Αυτοματοποίηση της ανάρτησης: Συνιστάται η διασύνδεση των ιστοσελίδων των φορέων με τη διεπαφή (API) που παρέχει το πρόγραμμα «Διαύγεια». Αυτό θα επιτρέψει την αυτόματη ανάρτηση, αποκλείοντας τον κίνδυνο παράλειψης. Η σχετική τεκμηρίωση είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση https://diavgeia.gov.gr/api/help.
Έκδοση νέων, ενιαίων εγκυκλίων: Αντί για απλή επισήμανση των τμημάτων που έχουν παύσει να ισχύουν, οι φορείς καλούνται να εκδώσουν εξ υπαρχής νέες εγκυκλίους. Αυτές οι νέες εγκύκλιοι θα περιλαμβάνουν συνολικά τις ισχύουσες οδηγίες για κάθε αντικείμενο και θα καταργούν πλήρως τις προγενέστερες.
Η δεύτερη αυτή κατεύθυνση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς υπερβαίνει την απλή τυπική συμμόρφωση. Εάν εφαρμοστεί, κάθε υπηρεσία θα διαθέτει για κάθε αντικείμενο ένα και μόνο ενιαίο κείμενο οδηγιών, αναρτημένο και προσβάσιμο σε όλους, αντί για μια πληθώρα διαδοχικών εγκυκλίων που, καθώς τροποποιούσε η μία την άλλη, καθιστούσαν αδύνατη την αναζήτησή τους από τους πολίτες.
