Η περίπτωση του πολιτικού κόμματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» διαγράφεται ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα προς αποφυγή για όσους φιλοδοξούν να χαράξουν πολιτική πορεία στο μέλλον. Όλα δείχνουν πως η Μαρία Καρυστιανού, η οποία από «Μαρία των Τεμπών» και σύμβολο δικαιοσύνης και λογοδοσίας, κινδυνεύει να περιοριστεί στην στενή της φίλη και συνεργάτιδα, Μαρία Γρατσία.
Νέες, σοβαρές καταγγελίες από στενούς συνεργάτες, όπως οι Θανάσης Αυγερινός και Ηλίας Μιχαλάς, περί παρασκηνιακών ιντριγκών και αμφιλεγόμενων χειρισμών, προκαλούν έντονες αντιδράσεις, ιδιαίτερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτές οι αποκαλύψεις φέρνουν στην επιφάνεια τις δυσλειτουργίες πίσω από τον «αντισυστημισμό» του κόμματος. Η δημόσια καταγγελία του επικοινωνιολόγου και ιδρυτικού στελέχους, Ηλία Μιχαλά, με την αποστροφή «Ε, όχι κι έτσι, βρε Μαρίες…», έρχεται να προστεθεί στις αιχμηρές και ειρωνικές αναρτήσεις του άλλοτε στενού συνεργάτη της, δημοσιογράφου Θανάση Αυγερινού, ο οποίος είχε παρουσιάσει την εκδήλωση εγκαινίων της «Ελπίδας» στη Θεσσαλονίκη. Ο κ. Μιχαλάς, στην ανάρτησή του, εστίασε ευθέως στη Μαρία Καρυστιανού και τη Μαρία Γρατσία, κατηγορώντας τες για αυταρχικές πρακτικές, παρασκηνιακές ενέργειες και τη δράση ατόμων εκτός των προβολέων.
«Σε αντίθεση με τη Μαρία Καρυστιανού, η οποία δεν είχε προηγούμενη πολιτική εμπειρία πριν το έγκλημα των Τεμπών, η Μαρία Γρατσία ήταν ήδη πολιτικοποιημένη, έχοντας υπάρξει υποψήφια με το ψηφοδέλτιο της ”Νίκης”. Το αρχικό ζήτημα ήταν πώς η παρουσία της Μαρίας Γρατσία θα εξισορροπούσε ιδεολογικά ένα κίνημα που φάνηκε να απευθύνεται κυρίως σε έναν πατριωτικό, προοδευτικό χώρο, μια σημαντική εκλογική δεξαμενή. Σε αυτό συνέβαλε ο Θανάσης Αυγερινός, γνωστός για τις πολιτικές του θέσεις. Πολλοί από την ίδια πολιτική πλευρά βρήκαν το ”άλλοθι” που χρειαζόταν για να υποστηρίξουν την «Ελπίδα». Η αναζητούμενη ισορροπία φάνηκε να υπάρχει. Και ξαφνικά… φρένο», αναφέρει ο κ. Μιχαλάς στην εκτενή ανάρτησή του, προσθέτοντας: «Αλλόκοτες καθυστερήσεις, ακόμη πιο αλλόκοτες αποφάσεις. Μια στρατηγική εντελώς αντίθετη από αυτή που φάνταζε ορθή. Σκοτεινά πρόσωπα και παρασκηνιακές εντολές/ανεξήγητα; Όχι για μένα. Προφανώς ούτε για τον Αυγερινό, ούτε για τον Φρονιμάκη, ούτε για τον Κοκοτσάκη, ούτε για πολλούς άλλους που αντιλήφθηκαν (άλλος νωρίτερα, άλλος αργότερα) ”τι συμβαίνει” και ότι για μία ακόμη φορά το σύστημα μας έπαιζε».
Είχαν προηγηθεί τον περασμένο Ιούνιο οι καταγγελίες του Βασίλη Κοκοτσάκη, πραγματογνώμονα που συνδέθηκε στενά με τον αγώνα των θυμάτων των Τεμπών. Εξέφρασε σκληρή κριτική στη Μαρία Καρυστιανού για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας του κόμματος, κάνοντας λόγο για συγκεντρωτικό μοντέλο λήψης αποφάσεων, έλλειψη θεσμών και διαδικασιών, και για ένα εγχείρημα που απομακρύνθηκε από το αρχικό όραμα ενός αυθεντικού κινήματος πολιτών. Ο κ. Κοκοτσάκης εστίασε ευθέως στην κυρία Καρυστιανού, τονίζοντας ότι ως επικεφαλής φέρει την κύρια πολιτική ευθύνη για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας του κόμματος. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ιδρυτική Διακήρυξη και το καταστατικό συντάχθηκαν χωρίς συλλογικές διαδικασίες. «Διαμορφώθηκε σταδιακά ένα μοντέλο συγκέντρωσης αποφάσεων σε ελάχιστα πρόσωπα, παραβλέποντας κάθε έννοια συλλογικής λειτουργίας. Η Μαρία Καρυστιανού, ως επικεφαλής, φέρει την κύρια πολιτική ευθύνη. Δεν αποδίδω αυτές τις διαπιστώσεις σε συνεργάτες, συμβούλους ή το περιβάλλον της. Οι κρίσιμες επιλογές που καθόρισαν τη φυσιογνωμία, τη δομή και τη λειτουργία του φορέα έγιναν με τη γνώση, την ανοχή ή την αποδοχή της. Ως εκ τούτου, η κριτική μου αφορά πρωτίστως την πολιτική κατεύθυνση και την ευθύνη της ηγεσίας.»
Αυτή η δημόσια αντιπαράθεση αφήνει το πολιτικό εγχείρημα βαριά τραυματισμένο, καθιστώντας δυσχερή την επανένωση των πολιτών. Αποδεικνύει πόσο ευάλωτα είναι τα σχήματα που βασίζονται αποκλειστικά στον θυμό και το συναίσθημα, χωρίς ισχυρούς θεσμικούς πυλώνες. Το μέλλον του κόμματος Καρυστιανού φαντάζει δυσοίωνο, αναδεικνύοντας τα όρια και τις αντιφάσεις του σύγχρονου αντισυστημισμού, και αποδεικνύοντας ότι η μετάβαση από το σύμβολο στον πολιτικό αγώνα απαιτεί κάτι περισσότερο από συλλογική οργή.
