Το πετρέλαιο επιστρέφει στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομικής ανησυχίας, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν προκαλεί ισχυρή άνοδο στις τιμές του αργού, εντείνοντας τους φόβους για παρατεταμένη ενεργειακή κρίση. Για πρώτη φορά από τον Μάιο, το Brent ξεπέρασε το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι. Οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, και ειδικότερα το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, κρίσιμης πύλης για τη διακίνηση πετρελαίου. Η νέα άνοδος τιμών δεν περιορίζεται στις ενεργειακές αγορές, αλλά επεκτείνεται στο κόστος καυσίμων, μεταφορών, επιτοκίων και γενικότερα στην παγκόσμια οικονομία, ενώ τα στρατηγικά αποθέματα πολλών χωρών μειώνονται ραγδαία.
Διαβάστε: Οι απειλές του Τραμπ ωθούν την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 95 δολάρια
Πετρέλαιο: Οι Αιτίες της Εκρηκτικής Ανόδου και οι Άμεσες Συνέπειες
Η συνέχιση των αμερικανικών βομβαρδισμών στο Ιράν, οι πυραυλικές επιθέσεις της Τεχεράνης σε αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο και η παραμονή των Στενών του Ορμούζ εκτός λειτουργίας για τη διακίνηση πετρελαίου έχουν εντείνει την αβεβαιότητα στις αγορές. Επιπλέον, οι απειλές των Χούθι για διατάραξη των εξαγωγών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας αυξάνουν την πίεση στην παγκόσμια προσφορά.
Σε αυτό το περιβάλλον, το Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κινείται κοντά στα 92 δολάρια, καταγράφοντας ισχυρά εβδομαδιαία κέρδη. Παρότι υπάρχει μια μικρή αποκλιμάκωση, το Brent παραμένει γύρω στα 98 δολάρια, με άνοδο περίπου 11% μέσα στην εβδομάδα.
Η άνοδος αυτή προκάλεσε άμεσες αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων εκτοξεύθηκαν, ενώ οι βασικοί δείκτες της Wall Street υποχώρησαν, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τις επιπτώσεις του στην οικονομική ανάπτυξη.
Οι συνέπειες έχουν ήδη γίνει αισθητές στους καταναλωτές. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης ξεπέρασε ξανά τα 4 δολάρια ανά γαλόνι, ενώ το ντίζελ διαμορφώθηκε στα 5,21 δολάρια ανά γαλόνι, σημειώνοντας αύξηση 39% σε σχέση με πέρυσι. Οι αεροπορικές εταιρείες αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους λόγω του αυξημένου κόστους καυσίμων, ενώ και τα στεγαστικά επιτόκια στις ΗΠΑ συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία.
Η Αντοχή των Στρατηγικών Αποθεμάτων σε Περίοδο Κρίσης
Εξίσου μεγάλη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση των παγκόσμιων στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν το μεγαλύτερο κρατικό απόθεμα στον κόσμο (714 εκατομμύρια βαρέλια). Ωστόσο, οι δεξαμενές είναι σήμερα γεμάτες μόνο κατά 44% της συνολικής τους χωρητικότητας, επίπεδο που δεν έχει παρατηρηθεί από το 1983. Επιπλέον, μόνο ένα μέρος αυτών των αποθεμάτων μπορεί να διοχετευθεί καθημερινά στην αγορά, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητά τους σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.
Σημαντικά στρατηγικά αποθέματα διαθέτουν επίσης η Κίνα, η Ιαπωνία, οι χώρες του ΟΟΣΑ, η Σαουδική Αραβία και η Νότια Κορέα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, η Κίνα έχει αυξήσει σημαντικά τα συνολικά κρατικά και εμπορικά της αποθέματα, κατέχοντας σήμερα τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως.
Την ίδια ώρα, αρκετές χώρες προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις του ράλι στις τιμές, διοχετεύοντας μέρος των στρατηγικών τους αποθεμάτων στην αγορά ή εφαρμόζοντας φορολογικές ελαφρύνσεις και επιδοτήσεις στα καύσιμα. Η Γερμανία, για παράδειγμα, είχε διαθέσει το 20% των στρατηγικών της αποθεμάτων ήδη από τον Μάρτιο, ποσότητα που εξαντλήθηκε μέχρι τον Ιούνιο.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο παραμένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος νέας ανόδου στις τιμές. Ο αναλυτής εμπορευμάτων της UBS, Τζιοβάνι Σταούνοβο, εκτιμά ότι είναι δύσκολο να συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση μέχρι το τέλος του έτους χωρίς ακόμη μεγαλύτερη άνοδο του πετρελαίου. Όπως σημειώνει, η αγορά δεν έχει ακόμη περιορίσει ουσιαστικά τη ζήτηση, κάτι που αναμένεται να συμβεί μόνο εάν οι τιμές αυξηθούν περαιτέρω, πιέζοντας κυρίως τη βιομηχανία, τις μεταφορές, τη γεωργία και τις οικονομίες της Ασίας που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου.
