Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, η Βουλή θα συζητήσει στην Ολομέλεια το νέο νομοσχέδιο που αφορά τις ρυθμίσεις για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται για το σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».
Δείτε επίσης: Βουλή: Ολοκληρώθηκε η συζήτηση με τους φορείς για το νομοσχέδιο στην αγορά ενέργειας
Ρυθμίσεις για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας: Προστατεύοντας τον καταναλωτή
Μετά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας του σχεδίου νόμου στην επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας τόνισε ότι το νομοσχέδιο εισάγει αυστηρότερους κανόνες για μεγαλύτερη διαφάνεια και προστασία του καταναλωτή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Οι βασικές διατάξεις περιλαμβάνουν:
- Το άρθρο 6, με τίτλο «ελευθερία επιλογής προμηθευτή και προστασία πελατών κατά τη διάρκεια εκκρεμών καταγγελιών και εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών». Αυτό το άρθρο θεσπίζει προστασία για τον καταναλωτή από διακοπές ρεύματος, όσο εκκρεμεί η ένσταση ή καταγγελία του για τον λογαριασμό του. Η νέα διάταξη ενισχύει την προστασία, χωρίς να αφαιρεί υφιστάμενες. Για τις ευάλωτες ομάδες, το ήδη ισχυρό προστατευτικό πλαίσιο παραμένει αμετάβλητο, όπως δήλωσαν ο υπουργός Στ. Παπασταύρου και ο υφυπουργός Ν. Τσάφος.
- Το άρθρο 7, «συμβάσεις ορισμένου χρόνου για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερή τιμή και συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας». Εδώ, θεσμοθετείται νομική υποχρέωση για τους προμηθευτές να προσφέρουν σταθερά τιμολόγια.
- Το άρθρο 8, «διαχείριση κινδύνου από τους προμηθευτές». Με αυτό, οι προμηθευτές υποχρεούνται να διαχειρίζονται τον κίνδυνο, ώστε η έλλειψη αντιστάθμισης να μην επιβαρύνει τον καταναλωτή.
- Το άρθρο 9, «παροχή υπηρεσίας τελευταίου καταφυγίου». Ενισχύεται το πλαίσιο προστασίας για τους καταναλωτές που βρίσκονται σε αυτή την κατηγορία, διασφαλίζοντας την παραμονή τους για τουλάχιστον έξι μήνες.
- Το άρθρο 57, «μοναδιαίες χρεώσεις έναντι ανταλλάγματος υπηρεσιών κοινής ωφέλειας». Με αυτή τη διάταξη, μειώνεται κατά 50% η μοναδιαία χρέωση υπηρεσιών κοινής ωφέλειας για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης.
Νίκος Τσάφος για το Ταμείο Απανθρακοποίησης
Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, αναφέρθηκε στο Ταμείο Απανθρακοποίησης, τονίζοντας τον στόχο για τη μείωση της εξάρτησης των νησιών από την παραγωγή ενέργειας με πετρέλαιο και την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος.
«Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία της, συμβάλλει στη διαχείριση αυτών των πόρων. Δεν πρόκειται για δάνεια, αλλά για επιδοτήσεις σε συγκεκριμένες δράσεις. Εμείς σχεδιάσαμε και προτείναμε αυτές τις δράσεις, διασφαλίζοντας τη συμβατότητά τους με το ρυθμιστικό πλαίσιο του Ταμείου, το οποίο θέτει συγκεκριμένους κανόνες για τις επιλέξιμες δράσεις», ανέφερε ο κ. Τσάφος. Εξηγώντας στους βουλευτές, συμπλήρωσε: «Δημιουργήσαμε ένα πακέτο τεσσάρων αξόνων: Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και Αποθήκευση για τα νησιά μας, διασυνδέσεις για ταχύτερη μείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), φράγματα πολλαπλών χρήσεων για αξιοποίηση υδάτινων πόρων, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και τέλος, σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων για την προώθηση της πράσινης μετάβασης στα νησιά. Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς πολλοί τουρίστες επιθυμούν τη χρήση ηλεκτρικών αυτοκινήτων και απαιτούνται οι κατάλληλες υποδομές.»
«Αυτοί είναι οι τέσσερις άξονες που συμφωνήσαμε με την Ευρώπη για το Ταμείο, και στο σημερινό νομοσχέδιο εστιάζουμε στο διαχειριστικό του σκέλος».
Ηλεκτρική Διασύνδεση
Η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ οφείλεται στην ηλεκτρική διασύνδεση με την Κρήτη, χαρακτηρίζοντας την ολοκλήρωση των διασυνδέσεων σε όλη τη χώρα ως έργο εθνικής σημασίας. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε: «Η μείωση των ΥΚΩ κατά 50% για όλους τους καταναλωτές δεν λύνει πλήρως το ενεργειακό κόστος, αλλά αποτελεί μια σημαντική ελάφρυνση. Η μείωση αυτή είναι άμεση συνέπεια των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, οι οποίες συνεχίζουν να αναπτύσσονται. Έχει ολοκληρωθεί η διασύνδεση στην Κρήτη, προχωρά η αναβάθμιση των διασυνδέσεων στο Ιόνιο και στις Κυκλάδες. Σήμερα, ο ΑΔΜΗΕ ανακοίνωσε την υπογραφή της σύμβασης για τη διασύνδεση Κορίνθου-Κω, η οποία θα εντάξει τα Δωδεκάνησα στην ενεργειακή διασύνδεση με την Ηπειρωτική Ελλάδα. Είναι ζωτικής σημασίας η άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και η πρόοδος των διασυνδέσεων στη χώρα μας. Η Κάρπαθος, η Κως, η Ρόδος θα συνδεθούν με την Ηπειρωτική Ελλάδα, εξαλείφοντας την ανάγκη για ρυπογόνα ντίζελ ή πετρέλαιο. Οι πολίτες αυτών των περιοχών δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Η υπογραφή αυτής της σύμβασης σηματοδοτεί την πρόοδό μας.»
«Είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι μέχρι το 2030, θα έχουμε ολοκληρώσει όλες τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στη χώρα μας».
Θέσεις του Εισηγητή της Νέας Δημοκρατίας
Αναφορικά με το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, η κυβέρνηση επισημαίνει ότι το νομοσχέδιο εισάγει ένα πλέγμα ρυθμίσεων που καθιστούν την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πιο διαφανή, σταθερή και δίκαιη για τον καταναλωτή. Οι ρυθμίσεις αυτές στοχεύουν στην ουσιαστική στήριξη νοικοκυριών, επιχειρήσεων και τοπικών κοινωνιών, απέναντι στις προκλήσεις της διεθνούς ενεργειακής κρίσης. Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, Μανώλης Κόνσολας, τόνισε ότι οι νέες ρυθμίσεις προσφέρουν περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους λογαριασμούς, μέσω σταθερών συμβολαίων και ενισχυμένης προστασίας στις σχέσεις με τους προμηθευτές. Επίσης, καθιερώνονται ασφαλιστικές δικλείδες για την απρόσκοπτη ηλεκτροδότηση, και απαγορεύεται η αποσύνδεση από το δίκτυο όσο εκκρεμεί διαδικασία επίλυσης διαφοράς μεταξύ καταναλωτή και παρόχου. Επιπλέον, ο καταναλωτής θα μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να συνάπτει περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας, ακόμα και με διαφορετικούς μετρητές στο ίδιο σημείο σύνδεσης. Το χρονικό όριο εκπροσώπησης από τον προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου διευρύνεται από τους τρεις μήνες στους τουλάχιστον έξι.
Παράλληλα, υλοποιείται η δέσμευση για τη μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, προς όφελος του πολίτη. Αντίστοιχη στόχευση έχουν και οι ρυθμίσεις που αφορούν στην αποτελεσματικότερη διαχείριση κινδύνου από τους προμηθευτές και παρόχους, λόγω διακυμάνσεων στη χονδρική αγορά, ενώ ενισχύονται οι έλεγχοι και η εποπτεία για την αποφυγή αρνητικών επιπτώσεων στους καταναλωτές από αναταραχές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Νέα Δημοκρατία κρίνει επίσης σημαντικές τις διατάξεις για το Ταμείο Απανθρακοποίησης, με διάθεση 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για έργα και δράσεις ενεργειακής μετάβασης στα νησιωτικά συμπλέγματα. Στόχος είναι ο περιορισμός της εξάρτησης των νησιών από το ακριβό και ρυπογόνο πετρέλαιο, η διαμόρφωση υποδομών για ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία, και η παραγωγή καθαρότερης και φθηνότερης ενέργειας. Οι πόροι του Ταμείου θα μπορούν να χρηματοδοτούν έως και 60% επενδύσεις σε έργα ΑΠΕ, υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αναβάθμιση ηλεκτρικών υποδομών, σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φράγματα πολλαπλών χρήσεων. Η χρηματοδότηση προέρχεται από τα έσοδα της δημοπρατήσης έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, που διατέθηκαν στην Ελλάδα στο πλαίσιο της Οδηγίας για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
ΠΑΣΟΚ: Κατέθεσε τροπολογία για τη μετάπτωση από τα πράσινα στα μπλε τιμολόγια
Το ΠΑΣΟΚ, ενώ αναγνωρίζει ότι η ενσωμάτωση της Οδηγίας μπορεί να συμβάλει στην εξομάλυνση της αγοράς ενέργειας και στην ισορροπία μεταξύ προμηθευτών και καταναλωτών, τονίζει ότι αυτή η ενσωμάτωση από μόνη της δεν επαρκεί. Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Φραγκίσκος Παρασύρης, ανέφερε ότι η Οδηγία ευνοεί τα σταθερά τιμολόγια και ενθαρρύνει τις συμβάσεις σταθερής τιμολόγησης.
Η αξιωματική αντιπολίτευση κατέθεσε τροπολογία για τη μετάπτωση από τα πράσινα στα μπλε τιμολόγια, επικαλούμενη στοιχεία της ΡΑΑΕΥ που καταδεικνύουν υψηλότερες τιμές στα πράσινα τιμολόγια για την οικιακή κατανάλωση. Με την τροπολογία αυτή, το ΠΑΣΟΚ προτείνει την υποχρεωτική αναγραφή στους λογαριασμούς της διαφοράς μεταξύ της τιμής στο πράσινο τιμολόγιο και της τιμής που θα προέκυπτε με το μπλε, σταθερό τιμολόγιο.
ΚΚΕ για το Ταμείο Απανθρακοποίησης: “Ζητάμε διευκρινίσεις για την ιεράρχηση των έργων”
Το ΚΚΕ εντάσσει το νομοσχέδιο στον ευρύτερο σχεδιασμό για την πράσινη ανάπτυξη, επισημαίνοντας τις αρνητικές συνέπειες που βιώνουν τα νοικοκυριά, με την ενεργειακή φτώχεια να αυξάνεται σε όλη την Ευρώπη, και ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ, Αφροδίτη Κτενά, κατά τη δευτερη ανάγνωση του νομοσχεδίου, εστίασε στο Ταμείο Απανθρακοποίησης. «Το Ταμείο Απανθρακοποίησης θα λειτουργήσει ως επιπλέον εργαλείο για τη δημιουργία νέων επενδυτικών πεδίων με εγγυημένη κερδοφορία, όπως υποδηλώνει και η συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Η τράπεζα θα αποφασίζει με βάση την ανάλυση κόστους-οφέλους για τους επενδυτές, ποια έργα θα ιεραρχηθούν, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Ζητάμε λοιπόν διευκρινίσεις για την ιεράρχηση των έργων», δήλωσε η βουλευτής, καλώντας την κυβέρνηση να αποσαφηνίσει τα κριτήρια επιλογής.
Ελληνική Λύση: Τα πράσινα τιμολόγια αυξήθηκαν έως και 76%
«Τα πράσινα τιμολόγια έχουν σημειώσει ραγδαίες αυξήσεις, φτάνοντας έως και το 76%, με την τιμή να πλησιάζει τα 40 λεπτά ανά κιλοβατώρα», αναφέρει η Ελληνική Λύση, επισημαίνοντας την ανεπάρκεια της κυβέρνησης στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας. «Το αποτέλεσμα θα το δούμε στους λογαριασμούς που θα λάβουν οι Έλληνες πολίτες», δήλωσε ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Κωνσταντίνος Μπούμπας. «Ο πολίτης επιθυμεί να ζει με αξιοπρέπεια, καθώς όλα έχουν αυξηθεί, συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων. Αν και η ενεργειακή κρίση είναι παράγοντας, η ενεργειακή πολιτική που ακολουθήθηκε, με την άμεση κατάργηση των λιγνιτών και την υιοθέτηση του πράσινου αποτυπώματος, υπήρξε λανθασμένη. Αυτή η βίαιη προσαρμογή δημιούργησε τεράστια προβλήματα, τη στιγμή που άλλες χώρες με βαρύτερο βιομηχανικό αποτύπωμα δεν προέβησαν σε παρόμοιες κινήσεις».
ΣΥΡΙΖΑ: Ο καταναλωτής είναι απλός θεατής
«Αυτό που αναδεικνύεται είναι η έλλειψη μέριμνας για την προστασία του περιβάλλοντος και του καταναλωτή, ο οποίος έχει περιοριστεί στον ρόλο του απλού θεατή, εκτεθειμένος σε άναρχη κερδοσκοπία από τους μεγάλους παίκτες, κυρίως του φυσικού αερίου και των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας», δήλωσε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστος Γιαννούλης. Κατά την παρέμβασή του, ο βουλευτής κάλεσε την κυβέρνηση να δώσει απαντήσεις στους εργαζόμενους του ΔΕΣΦΑ, που ανησυχούν για το εργασιακό τους μέλλον, σχετικά με την πιθανή μεταβίβαση του 34% στη ΔΕΠΑ. «Οι εργαζόμενοι δεν κατανοούν τη μεταβίβαση αυτή, ειδικά σε έναν φορέα όπου εξακολουθούν να υφίστανται μεσαιωνικές εργασιακές σχέσεις, όπως οι εργολαβικοί εργαζόμενοι, οι οποίοι βρίσκονται σε επισφαλή θέση», ανέφερε ο κ. Γιαννούλης.
Η “Νίκη” για το πράσινο τιμολόγιο
Το κόμμα «Νίκη» επισημαίνει ότι το πράσινο τιμολόγιο υπερβαίνει κατά μέσο όρο τα 29,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ τον Ιούνιο βρισκόταν περίπου στα 16 λεπτά. «Πρόκειται για αύξηση της τάξης του 78% μέσα σε λίγους μήνες», δήλωσε ο ειδικός αγορητής Σπύρος Τσιρώνης. Τόνισε ότι, ενώ η κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο μιλούσε για μειώσεις, σήμερα τα νοικοκυριά βλέπουν αυξήσεις, πριν καν εισέλθει ο χειμώνας. Ο βουλευτής της «Νίκης» υπενθύμισε στοιχεία της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, σύμφωνα με τα οποία το 18,1% των πολιτών δεν μπορεί να ζεστάνει επαρκώς το σπίτι του (έναντι 8,8% στην ΕΕ) και το 31,9% καθυστερεί να πληρώσει λογαριασμούς κοινής ωφέλειας (έναντι 7% στην ΕΕ).
Πλεύση Ελευθερίας: Κάνει λόγο για “εκβιασμό”
Η Πλεύση Ελευθερίας εκφράζει την αντίθεσή της στην επιχειρηματολογία ότι οι διατάξεις του νομοσχεδίου δημιουργούν «δίχτυ» προστασίας για τους καταναλωτές. «Ένας πολίτης που λαμβάνει έναν σοκαριστικό λογαριασμό, είτε λόγω λάθους είτε λόγω αισχροκέρδειας, και κάνει ένσταση, εσείς λέτε ότι θα έχει 90 ημέρες προστασία. Αυτό είναι το ‘δίχτυ’;», διερωτήθηκε η ειδική αγορήτρια Τζώρτζια Κεφαλά. «Αν μέσα σε 90 ημέρες το κράτος, η υποστελεχωμένη ΡΑΑΕΥ ή ο ΔΕΔΔΗΕ δεν προλάβουν να εξετάσουν το αίτημα, ο διακόπτης κατεβαίνει αυτόματα. Αυτό δεν είναι προστασία, είναι εκβιασμός. Είναι σαν να λέτε στον πολίτη ότι αν το κράτος αργήσει να κάνει τη δουλειά του, ‘θα μείνεις στο σκοτάδι, εσύ και τα παιδιά σου, για να μάθεις να μη διαμαρτύρεσαι’».
